Στο επίκεντρο τέσσερις ελληνικές ποικιλίες
Η ερευνητική ομάδα, υπό τον καθηγητή Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών – Τοξικολογίας Δημήτριο Κουρέτα, μελέτησε εκχυλίσματα από τέσσερις γνωστές ελληνικές ποικιλίες:
Ξινόμαυρο
Αγιωργίτικο
Ασύρτικο
Μαλαγουζιά
Στόχος ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο τα συστατικά τους μπορούν να ενισχύσουν τους φυσικούς μηχανισμούς αντιοξειδωτικής άμυνας των κυττάρων και να περιορίσουν τις επιπτώσεις του οξειδωτικού στρες.
Το ιδιαίτερο στοιχείο της συγκεκριμένης έρευνας είναι ότι δεν περιορίστηκε σε χημικές αναλύσεις των κρασιών. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εκχυλίσματα σε ζωντανές ανθρώπινες κυτταρικές σειρές, εξετάζοντας έτσι την πραγματική βιολογική τους επίδραση.
Τι είναι το οξειδωτικό στρες
Το οξειδωτικό στρες προκύπτει όταν η παραγωγή ελευθέρων ριζών στον οργανισμό ξεπερνά την ικανότητά του να τις αντιμετωπίσει.
Οι ελεύθερες ρίζες μπορούν να προκαλέσουν βλάβες σε σημαντικά κυτταρικά συστατικά, μεταξύ άλλων στις πρωτεΐνες και τα λιπίδια. Η διαδικασία έχει συνδεθεί με διάφορες παθήσεις και με τη φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης.
Το κρασί περιέχει διάφορες βιοδραστικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες, ρεσβερατρόλη, κερσετίνη και κατεχίνες. Οι ενώσεις αυτές έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των ελεύθερων ριζών.
Ωστόσο, η δράση τους δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις και επηρεάζεται από παράγοντες όπως η ποσότητα, η ποικιλία του κρασιού και το βιολογικό περιβάλλον.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Οι επιστήμονες αφαίρεσαν αρχικά το αλκοόλ από τα κρασιά, ώστε να εξετάσουν ειδικότερα τη δράση των βιοδραστικών συστατικών τους.
Στη συνέχεια, τα εκχυλίσματα εφαρμόστηκαν σε τρεις διαφορετικούς τύπους ανθρώπινων κυττάρων: ηπατικά, ενδοθηλιακά και γαστρικά.
Οι ερευνητές εξέτασαν μεταξύ άλλων την επιβίωση των κυττάρων, τα επίπεδα οξειδωτικού στρες, την αντιοξειδωτική ικανότητα, καθώς και την οξείδωση λιπιδίων και πρωτεϊνών. Παράλληλα, μελέτησαν την έκφραση γονιδίων που συμμετέχουν στην αντιοξειδωτική προστασία και την αποτοξίνωση.
Το Ξινόμαυρο ξεχώρισε
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όλα τα εκχυλίσματα παρουσίασαν αντιοξειδωτική δράση, όταν χρησιμοποιήθηκαν σε συγκεντρώσεις που δεν επηρέαζαν αρνητικά τη βιωσιμότητα των κυττάρων.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η επίδραση των ερυθρών κρασιών, με το Ξινόμαυρο να παρουσιάζει την ισχυρότερη συνολική δράση. Η επίδοση αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην υψηλότερη συγκέντρωση πολυφαινολών που χαρακτηρίζει τα ερυθρά κρασιά.
Το Ξινόμαυρο φάνηκε να μειώνει τα επίπεδα ελεύθερων ριζών, να περιορίζει την οξείδωση λιπιδίων και πρωτεϊνών και να ενισχύει τους φυσικούς αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς των κυττάρων.
Το Αγιωργίτικο παρουσίασε επίσης αξιοσημείωτη δράση, ιδιαίτερα στα γαστρικά κύτταρα, ενώ το Ασύρτικο και η Μαλαγουζιά εμφάνισαν πιο ήπια αλλά μετρήσιμη προστατευτική επίδραση.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Η έρευνα ενισχύει την άποψη ότι οι πολυφαινόλες που περιέχονται στο κρασί μπορούν να επηρεάσουν τους μηχανισμούς που προστατεύουν τα κύτταρα από την οξειδωτική καταπόνηση.
Παράλληλα, αναδεικνύει τον πλούτο των ελληνικών ποικιλιών και δημιουργεί ενδιαφέρον για την περαιτέρω αξιοποίηση των συστατικών τους σε διατροφικές ή άλλες εφαρμογές.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση: τα αποτελέσματα σε κυτταρικά μοντέλα δεν σημαίνουν ότι η κατανάλωση κρασιού αποτελεί θεραπεία ή ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση προσφέρει περισσότερα οφέλη.
Η μελέτη δεν αποτελεί επομένως λόγο για αύξηση της κατανάλωσης αλκοόλ. Τα ευρήματα αφορούν κυρίως τη βιολογική δράση συγκεκριμένων συστατικών των κρασιών και όχι την απόδειξη ότι το αλκοόλ είναι ευεργετικό για την υγεία.
Ένα ακόμη κεφάλαιο για τον ελληνικό αμπελώνα
Η συγκεκριμένη έρευνα προσθέτει ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο στη μελέτη του ελληνικού αμπελώνα. Οι τέσσερις ποικιλίες που εξετάστηκαν παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, αλλά όλες περιέχουν ενώσεις που φαίνεται να μπορούν να επηρεάσουν τους αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς των ανθρώπινων κυττάρων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί κατά πόσο τα ευρήματα αυτά μεταφράζονται σε πραγματικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό.
Μέχρι τότε, η έρευνα αποτελεί μια σημαντική ένδειξη για τον βιολογικό πλούτο των ελληνικών ποικιλιών και ανοίγει τον δρόμο για νέες μελέτες γύρω από τις πολυφαινόλες και τα υπόλοιπα βιοδραστικά συστατικά του κρασιού.
