Η μπίρα, το ούζο, το τσίπουρο και η τσικουδιά έχουν τη δική τους θέση στο ελληνικό τραπέζι. Άλλο ποτό συνοδεύει μια χωριάτικη, άλλο έναν μεζέ και άλλο μια καλοκαιρινή βραδιά στην παρέα. Παρότι όμως διαφέρουν σημαντικά σε γεύση και τρόπο παραγωγής, όλα περιέχουν αλκοόλ και η ποσότητα που καταναλώνουμε έχει σημασία.
Εκτός από το αλκοόλ, κάθε ποτό προσθέτει και θερμίδες στη διατροφή. Για αυτό, ιδιαίτερα όταν κάποιος προσπαθεί να χάσει βάρος, έχει σημασία να γνωρίζει τι περιέχει το ποτήρι του.
Τι θεωρείται μία μερίδα
Σύμφωνα με τον Εθνικό Διατροφικό Οδηγό, μία μονάδα αλκοόλης αντιστοιχεί σε 10 ml καθαρής αιθυλικής αλκοόλης. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να συγκρίνουμε διαφορετικά ποτά, ακόμη κι αν έχουν εντελώς διαφορετική περιεκτικότητα σε αλκοόλ.
Ενδεικτικά:
- Μπίρα: 240 ml – περίπου 103 kcal
- Ούζο: 25 ml – περίπου 55 kcal
- Τσίπουρο: 25 ml – περίπου 55 kcal
- Τσικουδιά: 25 ml – περίπου 55 kcal
Έτσι, ένα μικρό ποτηράκι αποστάγματος μπορεί να περιέχει περίπου μία μερίδα αλκοόλ, παρότι η ποσότητα του υγρού είναι πολύ μικρότερη από εκείνη μιας μπίρας.
Από τι φτιάχνονται;
Η μπίρα παρασκευάζεται κυρίως από νερό, βυνοποιημένο κριθάρι, λυκίσκο και μαγιά. Το κριθάρι μετατρέπεται σε βύνη, ακολουθεί η πολτοποίηση και ο βρασμός με τον λυκίσκο και στη συνέχεια πραγματοποιείται αλκοολική ζύμωση. Το προϊόν ωριμάζει και, ανάλογα με τον τύπο της μπίρας, φιλτράρεται πριν από την εμφιάλωση.
Το ούζο είναι ελληνικό αρωματισμένο απόσταγμα, με τον γλυκάνισο να αποτελεί το χαρακτηριστικό του άρωμα. Παρασκευάζεται από αιθυλική αλκοόλη γεωργικής προέλευσης και αρωματικές ύλες, οι οποίες αποστάζονται σε χάλκινους άμβυκες.
Η τσικουδιά, γνωστή και ως ρακή, παρασκευάζεται από τα στέμφυλα των σταφυλιών, δηλαδή τα υπολείμματα που μένουν μετά την οινοποίηση. Τα στέμφυλα ζυμώνονται και στη συνέχεια αποστάζονται.
Με παρόμοια διαδικασία παράγεται και το τσίπουρο. Ανάλογα με την περιοχή και την παράδοση, μπορεί να πραγματοποιείται μία ή δύο αποστάξεις, ενώ ορισμένες ποικιλίες παλαιώνουν και σε ξύλινα βαρέλια.
Ποιο έχει περισσότερο αλκοόλ;
Εδώ βρίσκεται και η βασική διαφορά. Η μπίρα περιέχει συνήθως περίπου 3%-8% αλκοόλ, ενώ τα αποστάγματα, όπως το ούζο, το τσίπουρο και η τσικουδιά, βρίσκονται περίπου στο 37,5%-50%, ανάλογα με το προϊόν.
Η μπίρα αποτελείται κατά κύριο λόγο από νερό, ενώ τα αποστάγματα έχουν πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση αιθανόλης σε μικρό όγκο. Αυτός είναι και ο λόγος που ένα μικρό σφηνάκι αποστάγματος μπορεί να αντιστοιχεί περίπου σε μία μερίδα αλκοόλ, παρότι φαίνεται πολύ μικρότερο από ένα ποτήρι μπίρας.
Τι γίνεται με τις βιταμίνες και τα μέταλλα;
Τα αποστάγματα περιέχουν ελάχιστες ποσότητες βιταμινών και μετάλλων, καθώς η διαδικασία της απόσταξης αφήνει πίσω το μεγαλύτερο μέρος των συστατικών αυτών.
Η μπίρα, αντίθετα, μπορεί να περιέχει μικρές ποσότητες από:
- κάλιο,
- μαγνήσιο,
- φώσφορο,
- βιταμίνες του συμπλέγματος Β.
Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι η μπίρα αποτελεί σημαντική πηγή βιταμινών ή ότι τα πιθανά θρεπτικά συστατικά της αντισταθμίζουν τις επιπτώσεις του αλκοόλ.
Σύμφωνα με τον Εθνικό Διατροφικό Οδηγό, όταν καταναλώνεται αλκοόλ, η σύσταση είναι να γίνεται κατά τη διάρκεια των γευμάτων και να μην ξεπερνά:
- 2 μερίδες την ημέρα για τους άνδρες
- 1 μερίδα την ημέρα για τις γυναίκες
Αυτό δεν σημαίνει ότι το αλκοόλ είναι απαραίτητο ή ότι υπάρχει ποσότητα που είναι απολύτως χωρίς κίνδυνο. Η υπερβολική και συστηματική κατανάλωση συνδέεται με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.
Το αλκοόλ προσθέτει εύκολα θερμίδες στην καθημερινή διατροφή χωρίς να προκαλεί ιδιαίτερο κορεσμό, γι’ αυτό σε ένα πρόγραμμα απώλειας βάρους έχει σημασία να περιορίζεται η ποσότητα και η συχνότητα κατανάλωσης. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να αποκλειστεί εντελώς, όμως είναι προτιμότερο να καταναλώνεται περιστασιακά και με μέτρο, αποφεύγοντας ποτά με πρόσθετη ζάχαρη και υπολογίζοντας τις θερμίδες του στο συνολικό ημερήσιο πλάνο.
Το σημαντικότερο, πάντως, είναι να μην ξεγελιόμαστε από το μέγεθος του ποτηριού. Ένα μικρό σφηνάκι μπορεί να φαίνεται «λίγο», όμως ένα απόσταγμα έχει πολύ μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε αλκοόλ από μια μπίρα. Στο τέλος της ημέρας, αυτό που μετράει είναι πόση καθαρή αλκοόλη καταναλώσαμε και πόσο συχνά.
