«Πρέπει πάντα να τελειώνουμε όλη την αντιβίωση». Μια συμβουλή που οι περισσότεροι έχουμε ακούσει ξανά και ξανά φαίνεται πλέον να χρειάζεται περισσότερη εξήγηση. Νέα μελέτη δείχνει ότι, για αρκετές συχνές βακτηριακές λοιμώξεις, οι μικρότερες θεραπείες μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματικές με τις μεγαλύτερες, ενώ η κατάλληλη διάρκεια εξαρτάται από τη λοίμωξη και τον κάθε ασθενή.
Σχεδόν 9 στους 10 πιστεύουν ακόμη ότι η αγωγή πρέπει πάντα να ολοκληρώνεται
Οι ερευνητές ρώτησαν 1.475 ενήλικες στις ΗΠΑ σχετικά με τις αντιλήψεις τους για τη διάρκεια της αντιβιοτικής θεραπείας. Το 88,4% συμφώνησε ότι είναι σημαντικό να ολοκληρώνεται πάντα η συνταγογραφημένη αγωγή, ακόμη κι αν ο ασθενής έχει αρχίσει να αισθάνεται καλύτερα.
Παράλληλα, το 60,4% δήλωσε ότι θα προτιμούσε αντιβιοτική θεραπεία διάρκειας επτά ημερών ή περισσότερο, αντί για μια αγωγή τριών έως πέντε ημερών. Οι περισσότεροι από αυτούς θεωρούσαν επίσης ότι η μεγαλύτερη διάρκεια είναι πιο ασφαλής και αποτελεσματική. Η μελέτη δείχνει έτσι πόσο βαθιά έχει μείνει η παλιά αντίληψη ότι «περισσότερο αντιβιοτικό σημαίνει καλύτερη προστασία».
Η επιστημονική γνώση έχει εξελιχθεί και, για αρκετές συχνές βακτηριακές λοιμώξεις, περισσότερες από 120 τυχαιοποιημένες μελέτες έχουν δείξει ότι μικρότερες διάρκειες θεραπείας μπορούν να είναι εξίσου αποτελεσματικές και ασφαλείς με τις μεγαλύτερες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παίρνουμε λιγότερες ημέρες αντιβίωσης από μόνοι μας. Σημαίνει ότι η διάρκεια της θεραπείας πρέπει να είναι αυτή που ενδείκνυται για τη συγκεκριμένη λοίμωξη, αντί να εφαρμόζεται ένας ίδιος κανόνας σε όλους. Η μικρότερη έκθεση στα αντιβιοτικά μπορεί επίσης να περιορίζει ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες και να συμβάλλει στη λελογισμένη χρήση τους.
Οι ερευνητές έθεσαν στους συμμετέχοντες ένα υποθετικό σενάριο για βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού, ζητώντας τους να επιλέξουν ανάμεσα σε μια μικρότερη αγωγή τριών έως πέντε ημερών και σε μία διάρκειας επτά ημερών ή περισσότερο.
Περίπου 6 στους 10 προτίμησαν τη μεγαλύτερη θεραπεία. Βασικός λόγος ήταν η πεποίθηση ότι η μεγαλύτερη διάρκεια είναι πιο αποτελεσματική και ασφαλής.
Το εύρημα δείχνει ότι οι αντιλήψεις των ασθενών συχνά δεν έχουν προσαρμοστεί στις νεότερες επιστημονικές κατευθύνσεις.
Το σημαντικότερο: δεν σταματάμε μόνοι μας
Το νέο μήνυμα, επομένως, δεν είναι «σταματήστε το αντιβιοτικό μόλις νιώσετε καλύτερα».
Ούτε ισχύει ότι κάθε λοίμωξη χρειάζεται τη μικρότερη δυνατή αγωγή. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας και η απόφαση εξαρτάται από το είδος της λοίμωξης, το συγκεκριμένο αντιβιοτικό και την κατάσταση του ασθενούς.
Γι’ αυτό, αν κάποιος λαμβάνει αντιβίωση, δεν θα πρέπει να αλλάζει τη διάρκεια της θεραπείας μόνος του. Η σωστή ερώτηση είναι ποια διάρκεια είναι κατάλληλη για τη συγκεκριμένη περίπτωση και αυτή πρέπει να καθορίζεται σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Γιατί αλλάζουν οι οδηγίες
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αλλαγή των συστάσεων δεν σημαίνει ότι η ιατρική «έκανε λάθος» στο παρελθόν. Η επιστήμη εξελίσσεται καθώς συγκεντρώνονται περισσότερα δεδομένα και οι θεραπευτικές οδηγίες προσαρμόζονται στα νέα στοιχεία.
Η συγκεκριμένη μελέτη δείχνει κυρίως ότι οι παλιές αντιλήψεις παραμένουν ισχυρές: πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να θεωρούν τη μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας πιο ασφαλή, ακόμη και όταν τα νεότερα δεδομένα υποστηρίζουν μικρότερες αγωγές σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το βασικό μήνυμα, λοιπόν, δεν είναι ούτε «πάντα μέχρι το τελευταίο χάπι» ούτε «σταματάμε όταν αισθανθούμε καλύτερα». Είναι να ακολουθούμε τη διάρκεια που έχει οριστεί για τη συγκεκριμένη λοίμωξη και να μην αλλάζουμε μόνοι μας την αγωγή.
