Δεν είναι λίγες οι φορές που συναντάμε στον καθημερινό λόγο ή στη λογοτεχνία λέξεις με ιδιαίτερο εκφραστικό βάρος, των οποίων η ακριβής έννοια παραμένει ασαφής στο ευρύ κοινό. Μία από αυτές τις λέξεις είναι η «φιλαυτία», ένας όρος που συχνά προκαλεί απορίες ως προς το τι ακριβώς εκφράζει.Η ετυμολογική και εννοιολογική της υπόσταση αποδίδει μια συγκεκριμένη συμπεριφορά, η οποία αφορά τη σχέση που αναπτύσσει το άτομο με τον ίδιο του τον εαυτό.
Ως φιλαυτία ορίζεται η υπερβολική και αμετρόκλητη αγάπη που τρέφει κάποιος για τον εαυτό του, η οποία εκδηλώνεται ως υπέρμετρος εγωισμός. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία το άτομο θέτει σταθερά τις δικές του ανάγκες, επιθυμίες και εικόνα πάνω από όλους τους άλλους, αδυνατώντας να αναπτύξει ουσιαστική ενσυναίσθηση.
Για την καλύτερη κατανόηση του όρου, η γλωσσολογία παραθέτει μια σειρά από συγγενικές αλλά και εκ διαμέτρου αντίθετες έννοιες:
- Συνώνυμα: Η φιλαυτία ταυτίζεται εννοιολογικά με την εγωπάθεια και τον εγωκεντρισμό, όπου το άτομο γίνεται το μοναδικό σημείο αναφοράς του περιβάλλοντός του.
- Αντώνυμα: Στον αντίποδα της φιλαυτίας βρίσκονται η φιλαλληλία, ο αλτρουισμός και η αυταπάρνηση — έννοιες που προτάσσουν το ενδιαφέρον, την φροντίδα και τη θυσία για τον συνάνθρωπο.