Το αλκοόλ αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο έντονης επιστημονικής συζήτησης, κυρίως λόγω της σύνδεσής του με καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνο και άλλες χρόνιες παθήσεις. Μια νέα μελέτη, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο του American College of Cardiology το 2026, επιχειρεί να εξετάσει όχι μόνο πόσο αλκοόλ καταναλώνει κάποιος, αλλά και τι είδους ποτό επιλέγει.
Η έρευνα περιέλαβε περισσότερους από 340.000 ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για περίπου 13 χρόνια. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με αισθητά μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου.
Ειδικότερα, τα άτομα με υψηλή κατανάλωση παρουσίασαν 24% υψηλότερο κίνδυνο συνολικής θνησιμότητας, ενώ ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο αυξήθηκε κατά 36% και από καρδιαγγειακά αίτια κατά 14%.
Το κρασί ξεχωρίζει στα χαμηλά επίπεδα κατανάλωσης
Το ενδιαφέρον της μελέτης βρίσκεται κυρίως στις περιπτώσεις χαμηλής και μέτριας κατανάλωσης. Σε αυτές τις κατηγορίες, όσοι έπιναν κρασί εμφάνισαν χαμηλότερο κίνδυνο συνολικής και καρδιαγγειακής θνησιμότητας σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν μπύρα, μηλίτη ή αποστάγματα.
Ιδιαίτερα στα καρδιαγγειακά νοσήματα, η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση κρασιού συσχετίστηκε με περίπου 21% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια. Αντίθετα, η αντίστοιχη κατανάλωση μπύρας, μηλίτη και αποσταγμάτων συνδέθηκε με περίπου 9% υψηλότερο κίνδυνο.
Τα συγκεκριμένα ευρήματα έχουν αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον για τα συστατικά που περιέχει το κρασί, ιδιαίτερα οι πολυφαινόλες. Ορισμένες ουσίες, όπως η ρεσβερατρόλη, έχουν μελετηθεί για πιθανές αντιοξειδωτικές και καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το κρασί μπορεί να θεωρηθεί υγιεινό ποτό.
Οι επιστήμονες κρατούν αποστάσεις από τα συμπεράσματα
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως η κατανάλωση κρασιού προστατεύει από τις ασθένειες. Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τις παρατηρούμενες διαφορές.
Για παράδειγμα, οι άνθρωποι που επιλέγουν κρασί ενδέχεται να έχουν συνολικά διαφορετικό τρόπο ζωής. Μπορεί να ακολουθούν πιο ισορροπημένη διατροφή, να ασκούνται περισσότερο ή να καπνίζουν λιγότερο. Επομένως, είναι δύσκολο να απομονωθεί η επίδραση του ίδιου του ποτού.
Παράλληλα, η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία που δήλωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι πραγματικές ποσότητες ήταν σε ορισμένες περιπτώσεις μεγαλύτερες.
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι ότι οι πιθανές ευεργετικές ουσίες του κρασιού δεν φαίνεται να αρκούν για να εξουδετερώσουν τους κινδύνους που συνοδεύουν την αιθανόλη.
Πόσο θεωρήθηκε χαμηλή ή μέτρια κατανάλωση
Στη συγκεκριμένη μελέτη, η χαμηλή κατανάλωση ορίστηκε έως περίπου 20 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ την ημέρα για τους άνδρες και έως 10 γραμμάρια για τις γυναίκες.
Για τη μέτρια κατανάλωση, τα όρια έφταναν περίπου στα 40 γραμμάρια για τους άνδρες και στα 20 γραμμάρια για τις γυναίκες.
Οι αριθμοί αυτοί δεν πρέπει, ωστόσο, να ερμηνεύονται ως σύσταση για καθημερινή κατανάλωση. Οι επιμέρους ποσότητες αλκοόλ διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το ποτό, το μέγεθος του ποτηριού και την περιεκτικότητα σε αλκοόλ.
Το αλκοόλ παραμένει παράγοντας κινδύνου
Παρά τη διαφορά που καταγράφηκε ανάμεσα στα είδη των ποτών, η γενικότερη εικόνα παραμένει σαφής: η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με σημαντικούς κινδύνους για την υγεία.
Η υπερβολική κατανάλωση έχει συσχετιστεί με καρδιαγγειακά προβλήματα, ηπατικές παθήσεις και διάφορες μορφές καρκίνου. Παράλληλα, μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του εγκεφάλου, τον ύπνο και την υγεία του πεπτικού συστήματος.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί δεν προτείνουν την έναρξη κατανάλωσης αλκοόλ με στόχο την προστασία της καρδιάς ή την πρόληψη κάποιας ασθένειας. Υπάρχουν πολύ ασφαλέστεροι τρόποι για τη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας, όπως η ισορροπημένη διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος και ο καλός ύπνος.
Τι δείχνει τελικά η έρευνα
Η νέα μελέτη προσθέτει ένα ενδιαφέρον στοιχείο στη συζήτηση για το αλκοόλ, καθώς δείχνει ότι το είδος του ποτού ενδέχεται να σχετίζεται διαφορετικά με τη θνησιμότητα, ιδιαίτερα σε χαμηλά και μέτρια επίπεδα κατανάλωσης.
Ωστόσο, η συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιότητα. Το γεγονός ότι το κρασί εμφάνισε καλύτερα αποτελέσματα σε ορισμένες κατηγορίες δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές ή ότι πρέπει να καταναλώνεται για λόγους υγείας. Το βασικό μήνυμα παραμένει η αποφυγή της υπερβολής και, όπου είναι δυνατόν, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ.
