Στο μικροσκόπιο του ελεγκτικού μηχανισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) βρίσκονται πλέον οι μεταφορές χρηματικών ποσών μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών, καθώς συγκεκριμένες κινήσεις ενδέχεται να ερμηνευθούν ως άτυπες δωρεές και να επιβαρυνθούν με υπέρογκους φόρους.
Η ΑΑΔΕ ερευνά σχολαστικά τις μετακινήσεις κεφαλαίων από κοινούς σε ατομικούς ή ετέρους κοινούς λογαριασμούς, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος που κάνει την ανάληψη ή τη μεταφορά δεν είχε συμβάλει με δικά του κεφάλαια στον αρχικό λογαριασμό. Όταν τεκμηριώνεται ιδιοποίηση ξένων κεφαλαίων για προσωπική χρήση, η ενέργεια αντιμετωπίζεται φορολογικά ως δωρεά και καταλογίζεται ο ανάλογος φόρος.
Παρά το γεγονός ότι το υφιστάμενο πλαίσιο παρέχει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές σε συγγενείς πρώτης κατηγορίας (παιδιά, γονείς, συζύγους, παππούδες, εγγόνια), η απαλλαγή αυτή προϋποθέτει την αυστηρή τήρηση συγκεκριμένων κανόνων. Η βασικότερη απαίτηση είναι η μεταφορά να εκτελείται αποκλειστικά μέσω του επίσημου τραπεζικού συστήματος και να δηλώνεται αρμοδίως.
Αντίθετα, εάν η διακίνηση των χρημάτων γίνει «χέρι με χέρι» με μετρητά, η κάλυψη του αφορολογήτου αίρεται αυτόματα και επιβάλλεται οριζόντιος φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις συναλλαγές μέσω εφαρμογών άμεσης πληρωμής, όπως το IRIS, καθώς και στις λεγόμενες «τριγωνικές» μεταφορές. Ενώ τα μικρά ποσά για καθημερινά έξοδα (χαρτζιλίκι) προς προστατευόμενα μέλη δεν χρήζουν δήλωσης, η διακίνηση μεγάλων ποσών μέσω IRIS αντιμετωπίζεται με εντελώς διαφορετικό φορολογικό καθεστώς. Επιπλέον, στις διαδοχικές μεταφορές μεταξύ συγγενών με σκοπό την τεχνητή εκμετάλλευση του αφορολογήτου από μη δικαιούχα πρόσωπα, ο ελεγκτικός μηχανισμός επιβάλλει αυξημένο φόρο 20% χωρίς κανένα όριο απαλλαγής, ενώ έλεγχοι διενεργούνται και σε κοινούς λογαριασμούς με την εμπλοκή τρίτων προσώπων.
Στις περιπτώσεις όπου παραβιάζονται οι προβλεπόμενοι κανόνες, η φορολογική επιβάρυνση κλιμακώνεται ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας και τη μέθοδο διακίνησης των χρημάτων. Για συγγενείς Β’ κατηγορίας (όπως αδέλφια, θείους και ανίψια) δεν υφίσταται αφορολόγητο όριο για χρηματικές δωρεές, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται απευθείας συντελεστής 20%.
Το βαρύτερο πλήγμα υφίστανται οι δωρεές προς συγγενείς Γ’ κατηγορίας ή μη συγγενικά πρόσωπα, όπου ο συντελεστής φόρου εκτοξεύεται στο 40%, καθιστώντας τον ορθό τραπεζικό σχεδιασμό των συναλλαγών καθοριστικό παράγοντα για τη διατήρηση των κεφαλαίων.
