Όταν ο ΣΚΑΙ έχει κεντρικό δημοσίευμα που κάνει λόγο για ενδεχόμενο φωτογραφικού διαγωνισμού τότε όλοι καταλαβαίνουμε πως το θέμα με τα σπιτάκια της ΤΕΧΑΝ ενδεχομένως και να πάρει διαστάσεις και μάλιστα πολύ γρήγορα.
Όπως αποκαλύπτει το κανάλι τα σπιτάκια που κόστισαν 300.000 ευρώ το ενα βρίσκονται στο «μικροσκόπιο» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Παράλληλα η εν λόγω εξέλιξη τρέχει παράλληλα με την αβεβαιότητα που δημιουργείται για τη συνέχιση της λειτουργίας των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» σε Αττική, Πελοπόννησο και Κρήτη, μετά την απόφαση της εταιρείας ΤΕΧΑΝ να διακόψει την υποστήριξη των εγκαταστάσεων που είχε αναλάβει να εξυπηρετεί.
Η ΤΕΧΑΝ σταματά τη λειτουργική υποστήριξη
Όπως μετέδωσε ο ΣΚΑΪ, η ΤΕΧΑΝ απέστειλε την 1η Ιουλίου επιστολή προς τον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής, ενημερώνοντας ότι από τις 15 Ιουλίου παύει να υποστηρίζει τη λειτουργία των «Σπιτιών Ανακύκλωσης».
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η εταιρεία σταματά:
- να συλλέγει τα ανακυκλώσιμα υλικά από τα πολυκέντρα,
- να καταβάλλει το ανταποδοτικό αντίτιμο στους πολίτες,
- να παρέχει τη μέχρι σήμερα λειτουργική υποστήριξη,
- καθώς και να ηλεκτροδοτεί εγκαταστάσεις στις οποίες είχε τοποθετήσει δικούς της μετρητές ρεύματος.
Μέχρι πρότινος, οι πολίτες λάμβαναν ανταποδοτικό αντίτιμο ενός ευρώ για κάθε 33 πλαστικές φιάλες που επέστρεφαν. Με τη διακοπή της υποστήριξης, δεν είναι ακόμη σαφές εάν και με ποιον τρόπο θα συνεχιστεί το συγκεκριμένο σύστημα επιβράβευσης.
Οι δήμοι καλούνται να αναλάβουν – «Μην τα αποξηλώσετε»
Μπροστά στον κίνδυνο να τεθούν οριστικά εκτός λειτουργίας οι εγκαταστάσεις, ο ΕΣΔΝΑ απέστειλε στις 17 Ιουλίου έγγραφο προς τους δήμους-μέλη του, καλώντας τους να αναλάβουν προσωρινά τη διαχείριση και τη λειτουργία των «Σπιτιών Ανακύκλωσης».
Στο έγγραφο ζητείται από τους δήμους να διατηρήσουν τις εγκαταστάσεις σε λειτουργία μέχρι να βρεθεί μόνιμη λύση, ενώ περιλαμβάνεται και η χαρακτηριστική επισήμανση:
«Παρακαλούνται οι δήμοι να μην απομακρύνουν ή αποξηλώσουν τα Σπιτάκια».
Το αίτημα, ωστόσο, δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο πρακτικό πρόβλημα. Πολλοί δήμοι αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, εξοπλισμού και τεχνικής υποστήριξης και καλούνται αιφνιδιαστικά να αναλάβουν μια λειτουργία για την οποία δεν είναι βέβαιο ότι διαθέτουν ούτε τις αναγκαίες υποδομές ούτε την απαιτούμενη τεχνογνωσία.
Παραμένει επίσης αδιευκρίνιστο ποιος θα αναλάβει το κόστος ηλεκτροδότησης, συντήρησης, αποκομιδής και διαχείρισης των υλικών, καθώς και εάν οι πολίτες θα συνεχίσουν να λαμβάνουν ανταποδοτικό αντίτιμο.
Στο μικροσκόπιο η προμήθεια των 240 εγκαταστάσεων
Η διακοπή της υποστήριξης σημειώνεται ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την προμήθεια περίπου 240 «Σπιτιών Ανακύκλωσης» σε Αττική, Πελοπόννησο και Κρήτη.
Στα τέλη Ιουνίου, αστυνομικοί της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων πραγματοποίησαν, κατόπιν εντολής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, έρευνες σε εγκαταστάσεις της εταιρείας στη Δάφνη, στην Παλλήνη και στον Ασπρόπυργο.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το συνολικό κόστος των σχετικών προμηθειών ξεπέρασε τα 80 εκατ. ευρώ, ενώ ελέγχεται το ύψος των τιμών με τις οποίες αποκτήθηκαν οι εγκαταστάσεις.
Κατά τις ίδιες δημοσιογραφικές πληροφορίες, τα «Σπίτια Ανακύκλωσης» φέρεται να αποκτήθηκαν έναντι ποσού που έφτανε περίπου τις 300.000 ευρώ ανά εγκατάσταση, ενώ έχει αναφερθεί ότι στην αγορά διατίθενται αντίστοιχα συστήματα σημαντικά χαμηλότερου κόστους.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν αντικείμενο της εν εξελίξει έρευνας και δεν συνιστούν διαπιστωμένη δικαστικά υπερκοστολόγηση.
Καταγγελίες για «φωτογραφικές» προδιαγραφές στον νέο διαγωνισμό
Την ίδια στιγμή, σοβαρά ερωτήματα εγείρονται και για τον νέο διαγωνισμό που αφορά την προμήθεια περίπου 4.000 μηχανημάτων αντίστροφης πώλησης συσκευασιών, τα οποία προβλέπεται να τοποθετηθούν κυρίως έξω από σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής», η νορβηγική εταιρεία TOMRA, η οποία συμμετείχε στη διαδικασία, έχει καταθέσει ενστάσεις, υποστηρίζοντας ότι σειρά όρων και τεχνικών προδιαγραφών περιορίζει αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό και ευνοεί συγκεκριμένες εταιρείες.
Ειδικότερα, η TOMRA φέρεται να υποστηρίζει ότι οι προδιαγραφές ευνοούν την αμερικανική Envipco και τη συνεργαζόμενη με αυτή ΤΕΧΑΝ.
Πρόκειται για ισχυρισμούς της νορβηγικής εταιρείας, οι οποίοι δεν έχουν κριθεί οριστικά από τις αρμόδιες διοικητικές ή δικαστικές αρχές.
Εγγυητική 500.000 ευρώ για την υποβολή ένστασης
Μεταξύ των όρων που αμφισβητεί η TOMRA είναι, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η απαίτηση κατάθεσης εγγυητικής επιστολής ύψους 500.000 ευρώ για την υποβολή ένστασης.
Η εταιρεία φέρεται να χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο όρο μηχανισμό αποτροπής των ενστάσεων, επισημαίνοντας ότι σε άλλες διαδικασίες το σχετικό κόστος μπορεί να περιορίζεται σε μερικές εκατοντάδες ευρώ.
Παράλληλα, καταγγέλλει ότι:
δεν αναφερόταν με σαφήνεια ο προϋπολογισμός του έργου,
δόθηκε προθεσμία μόλις επτά ημερών για την υποβολή προσφορών,
ορισμένες τεχνικές προδιαγραφές δυσχεραίνουν τη συμμετοχή εταιρειών που δεν διαθέτουν ήδη εγκαταστάσεις στην Ελλάδα,
ενώ συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης φέρεται να δημιουργούν πλεονέκτημα για συγκεκριμένους προμηθευτές.
«Σειρά διατάξεων, αντιστοίχισης και τεχνικών προδιαγραφών της προκήρυξης είναι παράλογες και αδικαιολόγητα αποκλείουν ή δυσχεραίνουν ουσιωδώς τη συμμετοχή στη διαγωνιστική διαδικασία», αναφέρεται, σύμφωνα με την εφημερίδα, σε μία από τις ενστάσεις της TOMRA.
Το φορτηγό που δεν έφτασε ποτέ εγκαίρως στην Αθήνα
Μία ακόμη ασυνήθιστη πτυχή της υπόθεσης αφορά το φορτηγό που μετέφερε στην Αθήνα δείγματα μηχανημάτων της TOMRA, προκειμένου να εξεταστούν από την αρμόδια επιτροπή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το όχημα ακινητοποιήθηκε στην Κατερίνη από υπηρεσίες του παραχωρησιούχου της εθνικής οδού, της κοινοπραξίας «Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου», στο πλαίσιο του προβλεπόμενου ελέγχου για τη μεταφορά ειδικού φορτίου.
Κατά τις ίδιες, μη επισήμως επιβεβαιωμένες πληροφορίες, το ηλεκτρονικό μητρώο καταγραφής ειδικών μεταφορών παρουσίασε τεχνικό πρόβλημα, με αποτέλεσμα το φορτηγό να μην μπορέσει να συνεχίσει εγκαίρως προς την Αθήνα.
Η καθυστέρηση φέρεται να είχε ως συνέπεια να παρέλθουν οι χρονικές προθεσμίες του διαγωνισμού για την παρουσίαση των δειγμάτων.
Το συγκεκριμένο περιστατικό και οι ακριβείς συνθήκες υπό τις οποίες σημειώθηκε χρειάζονται επίσημη επιβεβαίωση από τα εμπλεκόμενα μέρη.
Τι είναι το νέο σύστημα εγγυοδοσίας DRS
Ο νέος διαγωνισμός συνδέεται με την εφαρμογή του συστήματος εγγυοδοσίας ανακύκλωσης, γνωστού ως Deposit Return System – DRS.
Με βάση το σύστημα, κάθε πλαστικό μπουκάλι ή μεταλλική συσκευασία ποτού θα επιβαρύνεται κατά την αγορά του με ένα επιπλέον ποσό, το οποίο θα επιστρέφεται στον καταναλωτή όταν παραδίδει τη συσκευασία σε ειδικό μηχάνημα.
Την ανάπτυξη του δικτύου έχει αναλάβει η DRS Hellas, στην οποία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, επιχειρήσεις αναψυκτικών, ποτών και εμφιαλωμένων νερών.
Ο φορέας εποπτεύεται από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης, ο οποίος υπάγεται στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει η «Καθημερινή», κατά τον χρόνο προκήρυξης του διαγωνισμού δεν είχε ακόμη εγκριθεί από τον ΕΟΑΝ το επιχειρησιακό σχέδιο του συστήματος. Το ζήτημα αυτό αποτελεί ακόμη ένα από τα σημεία για τα οποία ζητούνται θεσμικές απαντήσεις.
Ένα πανάκριβο δίκτυο χωρίς βέβαιη λειτουργία
Η εικόνα που διαμορφώνεται προκαλεί εύλογα ερωτήματα: εγκαταστάσεις που χρηματοδοτήθηκαν με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κινδυνεύουν να τεθούν εκτός λειτουργίας, οι δήμοι καλούνται χωρίς επαρκή προετοιμασία να αναλάβουν τη διαχείρισή τους και, ταυτόχρονα, βρίσκεται σε εξέλιξη ένας νέος διαγωνισμός πολλαπλάσιας κλίμακας.
Ζητούμενο πλέον είναι να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις από τον ΕΣΔΝΑ, τον ΕΟΑΝ, το υπουργείο Περιβάλλοντος, την DRS Hellas και όλες τις εμπλεκόμενες εταιρείες:
Ποιος θα κρατήσει τα υφιστάμενα «Σπίτια Ανακύκλωσης» σε λειτουργία; Ποιος θα επιβαρυνθεί με το κόστος τους; Τι θα συμβεί με τα χρήματα που έχουν ήδη δαπανηθεί; Και με ποιες εγγυήσεις διαφάνειας και πραγματικού ανταγωνισμού θα προχωρήσει ο νέος διαγωνισμός;
Το alfavita.gr βρίσκεται στη διάθεση της ΤΕΧΑΝ, της Envipco, της DRS Hellas, του ΕΣΔΝΑ, του ΕΟΑΝ, της TOMRA, της εταιρείας «Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου» και κάθε άλλου εμπλεκόμενου μέρους για τη δημοσίευση των θέσεων, των απαντήσεων ή των διευκρινίσεών τους.
Η ανακοίνωση της TEXAN
Η εταιρεία δημοσιοποιεί δέκα ερωτήματα σχετικά με τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης, υποστηρίζοντας ότι αποκαλύπτουν την πραγματική διάσταση των πρόσφατων δημοσιευμάτων. Παράλληλα, προαναγγέλλει τη συνέχιση της δημόσιας τοποθέτησής της με νέα σειρά ερωτημάτων και στοιχείων που, όπως αναφέρει, θα παρουσιαστούν σύντομα.
Σε ανακοίνωση της η TEXAN αναφέρει:
«Όλες οι αλήθειες για τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης – Τα 10 πρώτα αποκαλυπτικά ερωτήματα:
- Ισχύει ότι ο πρόσφατος κύκλος ψευδών και συκοφαντικών δημοσιευμάτων για τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης ξεκίνησε μετά την ανακήρυξη στις 3 Ιουλίου του ’26 του αναδόχου σε δύο διεθνείς διαγωνισμούς προμήθειας εξοπλισμού ανακύκλωσης που διενέργησε η DSRS Ελλάς;
- Ποιος επιχειρηματίας και για ποιο λόγο απευθύνθηκε σε τηλεοπτικό σταθμό και ζήτησε να παιχτεί ψευδές και συκοφαντικό θέμα για τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης;
- Για ποιο λόγο δημοσιεύματα επικαλούνται πόρισμα της ΕΔΕΛ για μία αγορά 66.000 ευρώ, όταν το συγκεκριμένο πόρισμα ελέγχου της ΕΔΕΛ αναφέρει ρητά ότι ανταγωνιστική εταιρεία κατέθεσε οικονομική προσφορά 332.072 ευρώ (267.800 ευρώ πλέον ΦΠΑ) ανά πολυκέντρο ανακύκλωσης στο διεθνή διαγωνισμό του ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου (βλέπε σελίδες 35 και 42 του πορίσματος);
- Για ποιο λόγο δεν ανοίγει η οικονομική προσφορά ανταγωνιστικής εταιρείας που κατέθεσε οικονομική προσφορά στο διεθνή διαγωνισμό του ΕΣΔΑ Κρήτης, για να αποδειχθεί ότι και σε δεύτερο διαγωνισμό η ανταγωνιστική εταιρεία προσέφερε τιμή 332.072 ευρώ;
- Ισχύει ότι υπάρχει απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Νο 1345 του 2024) που έχει αποφασίσει αμετάκλητα ότι δεν υπάρχει καμία υπερκοστολόγηση, καμία φωτογραφική διάταξη και όλοι οι διαγωνισμοί για τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης είναι άψογοι;
- Ποια η οικογενειακή σχέση του πληρεξούσιου δικηγόρου της ανταγωνιστικής εταιρείας με Γενικό Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου συγκεκριμένης κυβέρνησης επί οκταετία;
- Ποια η σχέση σημερινού προέδρου κοινοβουλευτικού κόμματος —που με δηλώσεις του αναφέρεται σε κόστος 66.000 ευρώ ανά πολυκέντρο— με τον εν λόγω Γενικό Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου και το συγκεκριμένο κόμμα;
- Ο τομεάρχης ποιανού κοινοβουλευτικού κόμματος και με ποια ιδιότητα προσπάθησε να εντάξει φωτογραφικές τεχνικές προδιαγραφές υπέρ συγκεκριμένης εταιρείας στους διαγωνισμούς της DSRS Ελλάς;
- Ισχύει ότι η πρέσβειρα της χώρας προέλευσης ανταγωνιστικής εταιρείας έκανε συνάντηση στην πρεσβεία με τον νόμιμο εκπρόσωπο οργανισμού της κυβέρνησης κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης των προσφορών των ανοιχτών διεθνών διαγωνισμών της DSRS Ελλάς για την επιλογή των αναδόχων για την προμήθεια εξοπλισμού ανακύκλωσης, με αντικείμενο της συνάντησης αυτούς τους διαγωνισμούς;
- Για ποιο λόγο δημοσιεύματα επικαλούνται ότι η λειτουργία Πολυκέντρων Ανακύκλωσης σε ΦΟΔΣΑ διακόπηκε με υπαιτιότητα εταιρείας, ενώ έχουν αναρτηθεί επίσημα δελτία τύπου στα sites των ΦΟΔΣΑ ότι ολοκληρώθηκε η σύμβαση λειτουργίας και οι ΦΟΔΣΑ, με δική τους αποκλειστική υπαιτιότητα, έχουν καθυστερήσει να επιλέξουν νέο ανάδοχο;
- Σύντομα ακολουθεί νέα δεκάδα αποκαλυπτικών ερωτημάτων και όλες οι αλήθειες θα αποκαλυφθούν άμεσα».
