Η έρευνα, που συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες που έχουν πραγματοποιηθεί πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας στο Λονδίνο. Στόχος της ήταν να εξετάσει πώς η έκθεση σε κοινούς ατμοσφαιρικούς ρύπους κατά τη διάρκεια της παραγωγής των σπερματοζωαρίων επηρεάζει το γενετικό τους υλικό.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το όζον και το διοξείδιο του αζώτου σχετίζονται με μικρές επιγενετικές μεταβολές στο DNA του σπέρματος. Οι αλλαγές αυτές δεν τροποποιούν την ίδια τη γενετική ακολουθία, αλλά επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται ορισμένα γονίδια. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως μεθυλίωση του DNA και αποτελεί βασικό μηχανισμό ρύθμισης της γονιδιακής λειτουργίας.
Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 2.000 άνδρες από το Σολτ Λέικ Σίτι των Ηνωμένων Πολιτειών, κατά την περίοδο 2013 έως 2017. Οι συμμετέχοντες έδωσαν δείγματα σπέρματος στην αρχή της έρευνας και στη συνέχεια ανά δύο μήνες, μέχρι να συμπληρωθούν έξι μήνες παρακολούθησης.
Παράλληλα, οι ερευνητές υπολόγισαν την έκθεση κάθε συμμετέχοντα σε διάφορους ατμοσφαιρικούς ρύπους κατά τους τρεις μήνες που προηγήθηκαν της λήψης κάθε δείγματος, διάστημα που αντιστοιχεί περίπου στον κύκλο παραγωγής του σπέρματος.
Η ανάλυση αποκάλυψε συνολικά 39 επιγενετικές μεταβολές που σχετίζονταν με την έκθεση σε συνδυασμούς ατμοσφαιρικών ρύπων. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το όζον και το διοξείδιο του αζώτου ήταν οι παράγοντες που εμφάνισαν τη μεγαλύτερη επίδραση.
Ανάμεσα στα γονίδια που επηρεάστηκαν ήταν και το GNAS, το οποίο προηγούμενες επιστημονικές έρευνες έχουν συνδέσει τόσο με μειωμένη ποιότητα σπέρματος όσο και με την ανάπτυξη του εμβρύου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι περισσότερες από αυτές τις επιγενετικές αλλαγές εξαφανίζονται στα πρώτα στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης. Ωστόσο, ορισμένες ενδέχεται να παραμένουν, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει την ομαλή ανάπτυξη του εμβρύου. Για τον λόγο αυτό θεωρούν απαραίτητη τη διεξαγωγή επιπλέον ερευνών, ώστε να διαπιστωθεί αν οι μεταβολές αυτές οδηγούν πράγματι σε προβλήματα γονιμότητας ή άλλες αναπαραγωγικές διαταραχές.
Ανεξάρτητοι επιστήμονες χαρακτήρισαν τα αποτελέσματα ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς ενισχύουν τις ενδείξεις ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του σπέρματος. Παρ' όλα αυτά, τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για να αποδειχθεί πως οι συγκεκριμένες αλλαγές προκαλούν άμεσα κλινικά σημαντική ανδρική υπογονιμότητα.
Η νέα αυτή μελέτη προσθέτει ακόμη ένα στοιχείο στη διεθνή επιστημονική έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς οι συνέπειές της φαίνεται να επηρεάζουν ακόμη και την αναπαραγωγική υγεία του ανθρώπου.
