Οι αυξήσεις στα ενοίκια συνεχίζουν να απασχολούν χιλιάδες ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, καθώς το υψηλό κόστος στέγασης οδηγεί συχνά σε αιτήματα αναπροσαρμογής του μισθώματος. Ωστόσο, η αύξηση του ενοικίου δεν μπορεί να επιβληθεί σε κάθε περίπτωση, αφού το ισχύον νομικό πλαίσιο θέτει συγκεκριμένους κανόνες που προστατεύουν και τις δύο πλευρές.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), καθοριστικό ρόλο παίζει το μισθωτήριο συμβόλαιο, καθώς από τους όρους του εξαρτάται αν και πότε μπορεί να γίνει αναπροσαρμογή του ενοικίου.
Η υποχρεωτική τριετία στις μισθώσεις κατοικίας
Για τις μισθώσεις κύριας κατοικίας, η νομοθεσία προβλέπει ελάχιστη υποχρεωτική διάρκεια τριών ετών, ακόμη και αν στο συμφωνητικό έχει αναγραφεί μικρότερο χρονικό διάστημα.
Κατά τη διάρκεια της τριετίας, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να αυξήσει μονομερώς το ενοίκιο, εκτός αν υπάρχει ρητή πρόβλεψη στο μισθωτήριο που καθορίζει τον τρόπο και τον χρόνο της αναπροσαρμογής.
Πότε μπορεί να αυξηθεί νόμιμα το ενοίκιο
Η αναπροσαρμογή του μισθώματος μπορεί να γίνει όταν:
- προβλέπεται ρητά από το μισθωτήριο μέσω ρήτρας αναπροσαρμογής,
- ιδιοκτήτης και ενοικιαστής συμφωνήσουν από κοινού σε νέο ποσό,
- μετά τη συμπλήρωση της υποχρεωτικής τριετίας, εφόσον υπάρξει νέα συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Εφόσον στο συμβόλαιο προβλέπεται αναπροσαρμογή, αυτή εφαρμόζεται σύμφωνα με όσα έχουν συμφωνηθεί. Οι πιο συνηθισμένες ρήτρες προβλέπουν είτε ετήσια αύξηση με συγκεκριμένο ποσοστό (π.χ. 2%, 3% ή 4%), είτε αναπροσαρμογή με βάση την ετήσια μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ).
Πότε δεν μπορεί να επιβληθεί αύξηση
Εάν στο μισθωτήριο δεν υπάρχει όρος αναπροσαρμογής, ο ιδιοκτήτης δεν έχει δικαίωμα να επιβάλει μονομερώς αύξηση κατά τη διάρκεια της σύμβασης.
Ο ενοικιαστής μπορεί να μην αποδεχθεί την αύξηση όταν:
- ζητείται πριν από τη συμπλήρωση της υποχρεωτικής τριετίας χωρίς σχετική πρόβλεψη στο μισθωτήριο,
- επιβάλλεται μονομερώς από τον ιδιοκτήτη,
- δεν υπάρχει νέα συμφωνία για την αλλαγή του μισθώματος.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απαίτηση για υψηλότερο ενοίκιο δεν αρκεί από μόνη της για να τροποποιήσει τους όρους της μίσθωσης.
Τι ισχύει μετά την τριετία
Μετά τη συμπλήρωση της υποχρεωτικής τριετίας, ο νόμος δεν προβλέπει ανώτατο όριο αύξησης του ενοικίου.
Το νέο μίσθωμα καθορίζεται ελεύθερα, μόνο όμως εφόσον συμφωνήσουν τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και ο ενοικιαστής. Αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο ενοικιαστής δεν υποχρεούται να αποδεχθεί το νέο ποσό, ενώ ο ιδιοκτήτης μπορεί να ακολουθήσει τις νόμιμες διαδικασίες για τη λήξη της μίσθωσης και την απόδοση του ακινήτου.
Η σημασία της ρήτρας αναπροσαρμογής
Η ρήτρα αναπροσαρμογής είναι ο όρος του μισθωτηρίου που καθορίζει αν, πότε και με ποιον τρόπο μπορεί να μεταβληθεί το ενοίκιο.
Γι' αυτό, πριν από οποιαδήποτε αλλαγή στο μίσθωμα, τόσο οι ιδιοκτήτες όσο και οι ενοικιαστές θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά το περιεχόμενο της σύμβασης και να γνωρίζουν ποια δικαιώματα και υποχρεώσεις απορρέουν από αυτή.
Τι συνιστούν οι ειδικοί
Η ΕΕΚΕ επισημαίνει ότι η συνεννόηση μεταξύ των δύο πλευρών αποτελεί συνήθως την καλύτερη λύση για την αποφυγή διαφορών.
Σε περίπτωση αμφισβήτησης της νομιμότητας μιας αύξησης, ο ενοικιαστής καλό είναι να ζητήσει έγκαιρα εξειδικευμένη νομική συμβουλή πριν αποδεχθεί οποιαδήποτε τροποποίηση του μισθώματος.
