Alfavita Newsroom Η καθημερινή επικοινωνία φαίνεται να αλλάζει αθόρυβα αλλά ουσιαστικά. Σε έναν κόσμο όπου όλο και περισσότερες δραστηριότητες γίνονται μέσω οθονών — από τις αγορές μέχρι τη μετακίνηση και την παραγγελία φαγητού — οι ευκαιρίες για αυθόρμητη συνομιλία περιορίζονται.
Μια νέα επιστημονική ανάλυση καταγράφει αυτή την αλλαγή με μετρήσιμους όρους: οι άνθρωποι μιλούν λιγότερο από ό,τι πριν από περίπου 15 χρόνια.
Μια σταθερή πτώση στην καθημερινή ομιλία
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο αριθμός των λέξεων που εκφωνεί ένας άνθρωπος μέσα στην ημέρα έχει μειωθεί σημαντικά. Ενώ στα μέσα της δεκαετίας του 2000 εκτιμάται ότι οι άνθρωποι μιλούσαν κατά μέσο όρο περίπου 16.000 λέξεις ημερησίως, σήμερα ο αριθμός αυτός έχει περιοριστεί στις περίπου 12.700.
Η διαφορά δεν είναι αμελητέα. Πρόκειται για μια σταδιακή αλλά συνεχή μείωση, που αντιστοιχεί σε περίπου 338 λιγότερες λέξεις την ημέρα κάθε χρόνο. Σε ετήσια βάση, αυτό μεταφράζεται σε δεκάδες χιλιάδες λέξεις που δεν λέγονται ποτέ.
Πώς προέκυψαν τα δεδομένα
Τα στοιχεία προέρχονται από συνδυαστική ανάλυση 22 ερευνών που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2005–2019, με τη συμμετοχή περίπου 2.200 ατόμων. Οι συμμετέχοντες δεν γνώριζαν ότι μελετάται η ομιλητικότητά τους, καθώς τα δεδομένα συλλέχθηκαν στο πλαίσιο άλλων ερευνών για θέματα όπως η υγεία, οι ανθρώπινες σχέσεις ή η ψυχική ευεξία.
Η σύγκριση των δεδομένων ανά έτος αποκάλυψε μια καθαρή και σχεδόν γραμμική πτωτική τάση, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία του ευρήματος.
Η τεχνολογία στο επίκεντρο – αλλά όχι μόνη της
Η πρώτη εξήγηση που έρχεται στο μυαλό είναι η τεχνολογία. Πράγματι, η αυξανόμενη χρήση smartphones, εφαρμογών και ψηφιακών υπηρεσιών έχει περιορίσει την ανάγκη για προφορική επικοινωνία.
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά εκεί. Η μείωση της ομιλίας παρατηρείται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, αν και είναι πιο έντονη στους νεότερους ενήλικες.
Αυτό δείχνει ότι πρόκειται για μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο ζωής και όχι μόνο για συνέπεια των social media.
Οι «χαμένες» μικρές συνομιλίες
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της μελέτης αφορά τις λεγόμενες «μικρές συνομιλίες» της καθημερινότητας. Πρόκειται για σύντομες, αυθόρμητες επαφές — μια ερώτηση για οδηγίες, μια κουβέντα στο ταμείο, ένας χαιρετισμός στη γειτονιά.
Αυτές οι στιγμές, που κάποτε ήταν σχεδόν αναπόφευκτες, μειώνονται όσο περισσότερες διαδικασίες αυτοματοποιούνται. Όταν η επικοινωνία αντικαθίσταται από μια οθόνη ή ένα μήνυμα, η απώλεια δεν αφορά μόνο τον αριθμό των λέξεων, αλλά και την ποιότητα της ανθρώπινης επαφής.
Περισσότερα μηνύματα, λιγότερη φωνή
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η συνολική επικοινωνία μπορεί να μην έχει μειωθεί. Είναι πιθανό οι άνθρωποι να ανταλλάσσουν περισσότερες λέξεις μέσω γραπτών μηνυμάτων.
Ωστόσο, η προφορική επικοινωνία έχει μοναδικά χαρακτηριστικά: τόνο φωνής, παύσεις, αυθορμητισμό, γέλιο ή αμηχανία. Αυτά τα στοιχεία δεν μεταφέρονται πλήρως μέσα από την ψηφιακή επικοινωνία και αποτελούν βασικά συστατικά των ανθρώπινων σχέσεων.
Η επόμενη μέρα μετά την πανδημία
Τα διαθέσιμα δεδομένα φτάνουν μέχρι το 2019, πριν από την πανδημία. Παρότι δεν υπάρχουν ακόμη συγκρίσιμα στοιχεία για τα επόμενα χρόνια, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η τάση πιθανότατα ενισχύθηκε.
Η εξ αποστάσεως εργασία, η αύξηση των ψηφιακών υπηρεσιών και η αλλαγή στις κοινωνικές συνήθειες φαίνεται να οδηγούν σε έναν ακόμη πιο «σιωπηλό» τρόπο ζωής.
Τι σημαίνει αυτό για την καθημερινότητα
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι απομονώνονται πλήρως ή ότι η κοινωνία οδηγείται σε σιωπή. Αναδεικνύει όμως μια λιγότερο ορατή αλλαγή: τη σταδιακή απώλεια των μικρών, καθημερινών συνομιλιών που ενισχύουν το αίσθημα σύνδεσης.
Σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο αποτελεσματικός και αυτοματοποιημένος, ίσως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσες λέξεις λέμε, αλλά πόσες από αυτές έχουν πραγματική ανθρώπινη αξία.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
