Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ασεξουαλική αναπαραγωγή.
Σε αυτή τη διαδικασία απαιτείται μόνο ένας γονέας και οι απόγονοι που προκύπτουν είναι γενετικά πανομοιότυποι με αυτόν, δηλαδή ουσιαστικά "κλώνοι". Επειδή δεν χρειάζεται αναζήτηση συντρόφου ούτε συνδυασμός γενετικού υλικού, τα είδη που χρησιμοποιούν αυτόν τον τρόπο μπορούν να αυξήσουν γρήγορα τον πληθυσμό τους.
Παρόλα αυτά, υπάρχει και ένα σημαντικό μειονέκτημα: η έλλειψη γενετικής ποικιλίας. Όταν όλα τα άτομα έχουν σχεδόν ίδιο γενετικό υλικό, μοιράζονται τις ίδιες αδυναμίες απέναντι σε ασθένειες ή περιβαλλοντικές αλλαγές.
Η ασεξουαλική αναπαραγωγή συναντάται κυρίως σε μονοκύτταρους οργανισμούς και φυτά, όμως υπάρχουν και ορισμένα ζώα που έχουν αυτή την ικανότητα. Μάλιστα, κάποια είδη μπορούν να εναλλάσσουν τη σεξουαλική με την ασεξουαλική αναπαραγωγή ανάλογα με τις συνθήκες.
Καρχαρίες
Σε ορισμένα είδη καρχαριών έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο της παρθενογένεσης. Πρόκειται για μια μορφή ασεξουαλικής αναπαραγωγής όπου το έμβρυο αναπτύσσεται από ένα ωάριο που δεν έχει γονιμοποιηθεί.
Η πρώτη γνωστή περίπτωση καταγράφηκε το 2001 σε έναν σφυροκέφαλο καρχαρία που ζούσε σε αιχμαλωσία και δεν είχε έρθει σε επαφή με αρσενικό για χρόνια. Παρόλα αυτά γέννησε ένα υγιές θηλυκό μικρό, το οποίο αποδείχθηκε ότι είχε μόνο το γενετικό υλικό της μητέρας.
Αργότερα, το 2017, ένας καρχαρίας-ζέβρα στην Αυστραλία γέννησε τρία μικρά πέντε χρόνια μετά τον τελευταίο ζευγαρώμα του, επιβεβαιώνοντας και πάλι ότι οι απόγονοι προέρχονταν αποκλειστικά από το DNA της μητέρας.
Δράκοι του Κομόντο
Οι δράκοι του Κομόντο είναι από τα μεγαλύτερα ερπετά του πλανήτη και είναι γνωστοί για την επιθετική συμπεριφορά τους, ιδιαίτερα κατά την περίοδο αναπαραγωγής. Για πολλά χρόνια πιστευόταν ότι μπορούσαν να αναπαραχθούν μόνο με ζευγάρωμα.
Το 2006 όμως, σε ζωολογικό κήπο της Αγγλίας, μια θηλυκή που δεν είχε ποτέ έρθει σε επαφή με αρσενικό γέννησε 11 αυγά. Οι γενετικές αναλύσεις έδειξαν ότι όλα περιείχαν μόνο το DNA της ίδιας.
Δεδομένου ότι το είδος θεωρείται απειλούμενο, αυτή η ικανότητα μπορεί να συμβάλει στη διατήρησή του σε δύσκολες συνθήκες.
Αστερίες
Οι αστερίες μπορούν να αναπαραχθούν τόσο με σεξουαλικό όσο και με ασεξουαλικό τρόπο. Σε ορισμένα είδη συμβαίνει μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται διχοτόμηση.
Σε αυτή την περίπτωση το σώμα του ζώου χωρίζεται και κάθε κομμάτι μπορεί να αναπτύξει τα μέρη που λείπουν, δημιουργώντας έναν νέο οργανισμό. Μερικές φορές ένας αστερίας αποκόπτει σκόπιμα ένα από τα χέρια του, το οποίο στη συνέχεια εξελίσσεται σε νέο άτομο.
Από τα περίπου 1.800 είδη αστεριών, μόνο λίγα, περίπου 24, έχουν τη δυνατότητα να αναπαράγονται με αυτόν τον τρόπο.
Πύθωνες
Η παρθενογένεση έχει καταγραφεί και σε φίδια. Το 2010 στο Κεντάκι των Ηνωμένων Πολιτειών ένας βιρμανικός πύθωνας μήκους περίπου έξι μέτρων γέννησε 61 αυγά χωρίς να έχει έρθει σε επαφή με αρσενικό για δύο χρόνια.
Από αυτά τα αυγά εκκολάφθηκαν έξι υγιή θηλυκά φίδια. Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι το γενετικό τους υλικό προερχόταν αποκλειστικά από τη μητέρα.
Σε αρκετά είδη σφηκών η αναπαραγωγή μπορεί να είναι είτε σεξουαλική είτε ασεξουαλική. Συνήθως τα γονιμοποιημένα αυγά δίνουν θηλυκά άτομα, ενώ τα μη γονιμοποιημένα παράγουν αρσενικά.
Ωστόσο υπάρχουν πληθυσμοί στους οποίους γεννιούνται μόνο θηλυκά, ακόμη και από αυγά που δεν έχουν γονιμοποιηθεί. Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι αυτό το χαρακτηριστικό καθορίζεται από ένα συγκεκριμένο γονίδιο.
Μυρμήγκια
Ορισμένα είδη μυρμηγκιών μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν και τους δύο τρόπους αναπαραγωγής. Στα κοινά μυρμήγκια-ξυλουργούς, τα γονιμοποιημένα αυγά εξελίσσονται σε θηλυκές εργάτριες, ενώ τα μη γονιμοποιημένα γίνονται αρσενικά.
Υπάρχουν όμως και είδη, όπως το μυρμήγκι Mycocepurus smithii, στα οποία πολλοί πληθυσμοί αναπαράγονται αποκλειστικά ασεξουαλικά. Σε τέτοιες αποικίες όλα τα άτομα είναι θηλυκά και ουσιαστικά αποτελούν γενετικούς κλώνους της βασίλισσας
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Market Pass 2026: Πώς θα πάρετε το επίδομα για σούπερ μάρκετ
