Βασίλης Γκουζέλος Η κλιμάκωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή και τα πρόσφατα περιστατικά με drones στην Κύπρο έχουν πυροδοτήσει έντονη παραφιλολογία σχετικά με το ενδεχόμενο επιστράτευσης στην Ελλάδα. Παρά τις φήμες, η επιστράτευση παραμένει ένα αυστηρά νομοθετημένο εργαλείο εθνικής άμυνας που ενεργοποιείται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Διαφορές μερικής και γενικής επιστράτευσης
Ο στρατιωτικός κανονισμός διακρίνει δύο βασικά επίπεδα συναγερμού:
Μερική Επιστράτευση (Πορτοκαλί Συναγερμός): Κηρύσσεται σε περιόδους έντασης χωρίς ενεργή πολεμική σύρραξη. Αφορά κυρίως όσους έλαβαν απολυτήριο τα τελευταία δύο έτη (ΕΣΣΟ), μέλη ειδικών δυνάμεων (ΟΥΚ, ΛΟΚ, Πεζοναύτες) και κρίσιμες ειδικότητες όπως ναρκαλιευτές και χειριστές ραντάρ.
Γενική Επιστράτευση (Κόκκινος Συναγερμός): Ενεργοποιείται σε εμπόλεμη κατάσταση. Στην περίπτωση αυτή, καλούνται να παρουσιαστούν όλοι οι ικανοί να φέρουν όπλα, ενώ τα όρια ηλικίας μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με τις ανάγκες της χώρας.
Ηλικιακά όρια και Φύλλα Πορείας
Η κλήση των εφέδρων γίνεται κλιμακωτά βάσει της ηλικίας και του χρώματος του Φύλλου Πορείας:
Α' Φάση: Καλύπτει όσους είναι κάτω των 41 ετών. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν κυρίως οι κάτοχοι πράσινων φύλλων, που αποτελούν την άμεση προτεραιότητα.
Β' Φάση: Αφορά τις ηλικίες 41 έως 45 ετών. Εδώ ανήκουν συνήθως οι κάτοχοι λευκών φύλλων, οι οποίοι δεν διαθέτουν «κρίσιμη» ειδικότητα και καλούνται σε δεύτερο χρόνο.
Απαλλαγή: Όσοι έχουν υπερβεί το 45ο έτος της ηλικίας τους απαλλάσσονται προσωρινά από τη μερική επιστράτευση.
Διαδικασία παρουσίασης και ΦΑΠ
Η κλήση πραγματοποιείται μέσω των Φύλλων Ατομικής Προσκλήσεως (ΦΑΠ), τα οποία επιδίδονται από την αστυνομία καθ' όλο το εικοσιτετράωρο.
Προθεσμίες: Στις περιοχές πρώτης γραμμής (π.χ. Ανατολικό Αιγαίο), η παρουσίαση πρέπει να γίνει άμεσα (εντός 2-4 ωρών). Στην υπόλοιπη χώρα, το περιθώριο αυξάνεται ανάλογα με την απόσταση.
Μετακίνηση: Είναι δωρεάν με τη χρήση των κουπονιών που περιλαμβάνονται στο ΦΑΠ. Σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας μετάβασης στη μονάδα, ο έφεδρος οφείλει να παρουσιαστεί στο πλησιέστερο Στρατόπεδο Προώθησης Εφέδρων.
Ιστορικό και Πολιτική Επιστράτευση
Η Ελλάδα έχει να βιώσει μερική επιστράτευση από την κρίση των Ιμίων το 1996, ενώ προηγουμένως είχε συμβεί το 1987 (κρίση Σισμίκ). Στα Ίμια κλήθηκε κυρίως η τοπική εφεδρεία σε Θράκη και νησιά, χωρίς να γίνουν μετακινήσεις από την ενδοχώρα.
Τέλος, υπάρχει και η Πολιτική Επιστράτευση (βάσει του Ν.Δ. 17/1974), η οποία αφορά την υποχρεωτική παροχή υπηρεσιών από πολίτες για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών (π.χ. απεργίες σε κρίσιμους τομείς). Η άρνηση συμμόρφωσης σε αυτή την περίπτωση οδηγεί σε αυτόφωρη διαδικασία.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
