Βασίλης Γκουζέλος Η γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχει μεταφερθεί πλέον στο πιο ευαίσθητο πεδίο της παγκόσμιας οικονομίας: την ενέργεια. Η αιφνίδια αναστολή παραγωγής LNG από το Κατάρ, που καλύπτει το 20% της παγκόσμιας προσφοράς, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις σε στρατηγικές υποδομές, πυροδότησε έκρηξη τιμών στις διεθνείς αγορές, με το φυσικό αέριο (TTF) να σημειώνει άνοδο έως και 50%.
Οι ενεργειακές υποδομές βρίσκονται πλέον στην «πρώτη γραμμή» των εχθροπραξιών. Η διακοπή λειτουργίας των εγκαταστάσεων της QatarEnergy και το προληπτικό κλείσιμο του γιγαντιαίου διυλιστηρίου Ras Tanura στη Σαουδική Αραβία έχουν προκαλέσει νευρικότητα.
Το βλέμμα των αναλυτών είναι στραμμένο στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Ήδη, η ναυσιπλοΐα επιβραδύνεται και τα ασφάλιστρα κινδύνου εκτοξεύονται, ενώ το πετρέλαιο Brent ξεπέρασε τα 82 δολάρια, προεξοφλώντας μια δύσκολη συνέχεια.
Η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας εξαρτάται πλέον από τη διάρκεια και την ένταση της σύρραξης, με τους αναλυτές να επεξεργάζονται τρία βασικά μοντέλα:
Σύντομη κλιμάκωση: Εάν οι ροές αποκατασταθούν σε λίγες εβδομάδες, η αγορά θα σταθεροποιηθεί γρήγορα με τη βοήθεια του ΟΠΕΚ+ και των στρατηγικών αποθεμάτων.
Παρατεταμένη διαταραχή: Σε περίπτωση μηνών έντασης, οι τιμές του πετρελαίου θα κινηθούν προς τα 90-100 δολάρια, αναζωπυρώνοντας τον πληθωρισμό και πιέζοντας τις βιομηχανίες της Ευρώπης ενόψει χειμώνα.
Συστημικό σοκ: Το ακραίο σενάριο πλήρους κλεισίματος του Ορμούζ θα μπορούσε να εκτινάξει το πετρέλαιο πάνω από τα 130 δολάρια, οδηγώντας την παγκόσμια οικονομία σε κίνδυνο ύφεσης και ενεργειακής παράλυσης.
Η νέα κρίση αναδεικνύει την ευαλωτότητα της Ευρώπης, η οποία, παρά τη μειωμένη φυσική εξάρτηση από τον Κόλπο, παραμένει εκτεθειμένη στις παγκόσμιες διακυμάνσεις των τιμών. Το δίδαγμα είναι σαφές: η επιτάχυνση της μετάβασης σε εγχώριες καθαρές πηγές ενέργειας δεν είναι πλέον μόνο περιβαλλοντικός στόχος, αλλά ζήτημα εθνικής και στρατηγικής ασφάλειας απέναντι σε εξωτερικά γεωπολιτικά σοκ.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
