Alfavita Newsroom Με δείκτη γονιμότητας μόλις 1,26 παιδιά ανά γυναίκα —μία από τις επτά χαμηλότερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση— η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα πιο σύνθετα και μακροπρόθεσμα προβλήματα της σύγχρονης ιστορίας της: το δημογραφικό.
Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται ολόκληρες περιοχές που βλέπουν τον πληθυσμό τους να μειώνεται δραματικά, τα σχολεία να αδειάζουν και τις τοπικές κοινωνίες να γερνούν. Ανάμεσά τους, τέσσερις περιοχές ξεχωρίζουν ως τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα πληθυσμιακής συρρίκνωσης: Γορτυνία, Ιθάκη, Γρεβενά και Ευρυτανία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των τελευταίων απογραφών, ο πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά 3,1% μέσα σε μία δεκαετία, από το 2011 έως το 2021, φτάνοντας τα 10.428.487 άτομα. Η μείωση αυτή δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Σε ορισμένες περιφέρειες, η πτώση ξεπερνά το 10%, εντείνοντας τον κίνδυνο κοινωνικής και οικονομικής ερημοποίησης.
Το δημογραφικό πρόβλημα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη γήρανση του πληθυσμού και τη χαμηλή γεννητικότητα. Οι νέοι μετακινούνται προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό, αναζητώντας εργασία και προοπτικές, αφήνοντας πίσω περιοχές με ελάχιστες γεννήσεις και διαρκώς αυξανόμενο μέσο όρο ηλικίας.
Οι γεωγραφικές ανισότητες
Η εικόνα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη καταγράφουν αύξηση γεννήσεων, ενώ η Αττική, το Βόρειο Αιγαίο και τα Ιόνια Νησιά παρουσιάζουν ηπιότερη μείωση. Αντίθετα, περιφέρειες όπως η Κεντρική Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Ήπειρος, η Δυτική Ελλάδα και η Πελοπόννησος καταγράφουν πτώση μεταξύ 4% και 7%.
Το πιο ηχηρό «καμπανάκι» χτυπά για τη Δυτική Μακεδονία, την Ανατολική Μακεδονία – Θράκη και τη Στερεά Ελλάδα, όπου ο φόβος της πληθυσμιακής αποψίλωσης γίνεται ολοένα και πιο ορατός.
Οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο την περίοδο 2011–2022, μέσα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, δίνουν σήμερα αγώνα επιβίωσης. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αντιστροφή της μείωσης, αλλά η δημιουργία συνθηκών που θα κρατήσουν —ή θα επαναφέρουν— τους νέους.
Το δημογραφικό δεν είναι απλώς στατιστικό μέγεθος. Είναι σχολεία που κλείνουν, χωριά που αδειάζουν και τοπικές οικονομίες που συρρικνώνονται. Και η αντιμετώπισή του απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό, πολιτική βούληση και, κυρίως, χρόνο — έναν πόρο που σε πολλές περιοχές φαίνεται να εξαντλείται.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
