Ο καφές αποτελεί για πολλούς καθημερινή απόλαυση και πηγή ενέργειας, ειδικά το πρωί ή νωρίς το απόγευμα. Ωστόσο, η καφεΐνη δεν προέρχεται μόνο από τον καφέ, αλλά και από το τσάι, τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά και ακόμη και ορισμένα παυσίπονα.
Η καφεΐνη δρα μπλοκάροντας την αδενοσίνη — τη χημική ουσία που προκαλεί υπνηλία — με αποτέλεσμα να αυξάνει την εγρήγορση, την ενέργεια και τη συγκέντρωση. Παράλληλα, ενισχύει τη δράση νευροδιαβιβαστών όπως η ντοπαμίνη και η αδρεναλίνη, δημιουργώντας αίσθημα διέγερσης.
Τα οφέλη του καφέ
Μελέτες έχουν συνδέσει τη μέτρια κατανάλωση καφεΐνης με καλύτερη σωματική απόδοση, μειωμένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, καρδιοπαθειών, ορισμένων μορφών καρκίνου και νευροεκφυλιστικών νοσημάτων.
Ο καφές, επίσης, συμβάλλει στη βελτίωση του μικροβιώματος του εντέρου, χάρη στις πολυφαινόλες και τα αντιοξειδωτικά του.
Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ειδικά σε άτομα με υπέρταση.
Πότε και πόσο καφέ να πίνουμε
Η καφεΐνη μπορεί να ενισχύσει την απόδοση στην άσκηση αν καταναλωθεί περίπου μία ώρα πριν.
Οι ειδικοί συστήνουν η τελευταία δόση καφεΐνης να λαμβάνεται τουλάχιστον 8 ώρες πριν τον ύπνο, ώστε να μην επηρεάζεται η ποιότητά του.
Κατά την εγκυμοσύνη, συνιστάται όριο έως 200 mg ημερησίως, καθώς η καφεΐνη έχει συνδεθεί με επιπλοκές κύησης.
Ποιο είναι το ασφαλές όριο;
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων ορίζει ως ανώτατο όριο τα 400 mg καφεΐνης ημερησίως για υγιείς ενήλικες — περίπου 2 έως 3 φλιτζάνια καφέ, ανάλογα με τον τύπο και την παρασκευή.
Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη ότι καφεΐνη περιέχεται και σε τσάι, αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά, τα οποία συχνά περιέχουν επιπλέον διεγερτικές ουσίες και ζάχαρη.
Πότε το παρακάνουμε;
Η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει:
άγχος και νευρικότητα
ταχυκαρδία και αρρυθμίες
ναυτία και ευερεθιστότητα
Η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα στέρησης, γι’ αυτό συνιστάται σταδιακή μείωση.
Παίζει ρόλο και η γενετική
Ο μεταβολισμός της καφεΐνης διαφέρει από άτομο σε άτομο λόγω γενετικών παραγόντων. Σε ορισμένους ανθρώπους η καφεΐνη παραμένει στον οργανισμό πάνω από 12 ώρες, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεπιθύμητων επιδράσεων.
