Για τους περισσότερους, η νόσος του Πάρκινσον ταυτίζεται με το χαρακτηριστικό τρέμουλο των χεριών. Η επιστημονική γνώση, ωστόσο, δείχνει ότι η εικόνα αυτή είναι ελλιπής. Πριν από τον λεγόμενο «τρόμο ηρεμίας», η ασθένεια συχνά εκδηλώνεται με ύπουλα, μη κινητικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να προηγούνται της διάγνωσης ακόμη και για δεκαετίες.
Στην πραγματικότητα, το τρέμουλο δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διάγνωση. Έως και το 20% των ασθενών με Πάρκινσον δεν το εμφανίζουν ποτέ. Όταν μάλιστα αρχίζουν να γίνονται εμφανείς οι κινητικές δυσκολίες, η βλάβη στον εγκέφαλο είναι ήδη εκτεταμένη: εκτιμάται ότι το 50% έως 70% των νευρώνων μιας κρίσιμης δομής στο εγκεφαλικό στέλεχος, απαραίτητης για την εκούσια κίνηση, έχει ήδη χαθεί.
Όπως εξηγεί η νευρολόγος Rachel Dolhun, βασική ιατρική σύμβουλος στο Ίδρυμα Michael J. Fox, «η νόσος του Πάρκινσον θεωρείται κινητική διαταραχή, όμως υπάρχει μια ολόκληρη πλευρά της νόσου που δεν σχετίζεται με την κίνηση». Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ασθένεια επηρεάζει σταδιακά πολλαπλά συστήματα του οργανισμού, πολύ πριν γίνει ορατή στα άκρα.
Η αργή, προοδευτική φύση της νόσου σημαίνει ότι τα πρώτα σημάδια συχνά περνούν απαρατήρητα ή αποδίδονται σε άλλες αιτίες. «Η Πάρκινσον εξελίσσεται σιωπηλά στον εγκέφαλο, χρόνο με τον χρόνο, μέχρι να ξεπεραστεί το κατώφλι που επιτρέπει τη διάγνωση», σημειώνει ο Ronald Postuma, καθηγητής νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο McGill.
Ακολουθούν τέσσερα πρώιμα συμπτώματα που εμφανίζονται συχνά σε άτομα τα οποία αργότερα διαγιγνώσκονται με Πάρκινσον:
Απώλεια της όσφρησης: Η σταδιακή μείωση ή απώλεια της όσφρησης (ανοσμία) είναι από τα πιο συχνά πρώιμα σημάδια. Αν και μπορεί να οφείλεται σε λοιμώξεις ή άλλες καταστάσεις, πάνω από το 90% των ατόμων με Πάρκινσον εμφανίζουν μακροχρόνια διαταραχή της όσφρησης. Σύμφωνα με μελέτες, το σύμπτωμα αυτό μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και 20 χρόνια πριν από τη διάγνωση, αυξάνοντας σημαντικά τον μελλοντικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
«Ζωντανά» όνειρα και κινήσεις στον ύπνο: Κατά τη φάση REM του ύπνου, το σώμα φυσιολογικά παραλύει. Στη διαταραχή συμπεριφοράς ύπνου REM, αυτή η παράλυση απουσιάζει, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να «παίζουν» τα όνειρά τους: να μιλούν, να κλωτσούν ή ακόμη και να σηκώνονται από το κρεβάτι. Το συγκεκριμένο σύμπτωμα θεωρείται από τους ισχυρότερους προγνωστικούς δείκτες, καθώς έως και το 70% όσων το εμφανίζουν θα αναπτύξουν Πάρκινσον ή συναφή νευροεκφυλιστική νόσο μέσα στα επόμενα χρόνια.
Επίμονη δυσκοιλιότητα: Αν και συχνό και συνήθως αθώο σύμπτωμα, η χρόνια δυσκοιλιότητα μπορεί να συνδέεται με πρώιμη βλάβη του νευρικού συστήματος που ελέγχει το έντερο. Έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα με επίμονη δυσκοιλιότητα έχουν έως και διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης Πάρκινσον σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό, γεγονός που ενισχύει τη θεωρία ότι η νόσος μπορεί να ξεκινά εκτός εγκεφάλου.
Ζάλη κατά την ορθοστασία: Η ορθοστατική υπόταση –η απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης όταν κάποιος σηκώνεται όρθιος– μπορεί να προκαλέσει ζάλη ή λιποθυμικά επεισόδια. Όταν το φαινόμενο είναι χρόνιο και δεν οφείλεται σε αφυδάτωση ή φαρμακευτική αγωγή, ενδέχεται να έχει νευρολογική βάση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, περίπου οι μισοί ασθενείς αναπτύσσουν Πάρκινσον ή συγγενείς παθήσεις.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι κανένα από τα παραπάνω συμπτώματα δεν σημαίνει από μόνο του ότι κάποιος θα εμφανίσει Πάρκινσον. Ωστόσο, η συνύπαρξη ή η επιμονή τους στον χρόνο αποτελεί λόγο για ιατρική αξιολόγηση. Η έγκαιρη αναγνώριση της νόσου, ακόμη και πριν από την εμφάνιση των κινητικών συμπτωμάτων, θεωρείται κρίσιμη για τη μελλοντική ανάπτυξη θεραπειών που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την εξέλιξή της.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom