Η όσφρηση είναι ίσως η πιο υποτιμημένη από τις αισθήσεις μας. Κι όμως, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την έγκαιρη ανίχνευση σοβαρών νευρολογικών παθήσεων. Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, η απώλεια της όσφρησης αποτελεί ένα από τα πιο πρώιμα και «σιωπηλά» συμπτώματα της νόσου Πάρκινσον, εμφανιζόμενο ακόμη και χρόνια πριν από τα κλασικά κινητικά σημάδια.
Οι ειδικοί γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι έως και το 90% των ασθενών με Πάρκινσον εμφανίζουν διαταραχές στην όσφρηση. Το εντυπωσιακό, ωστόσο, είναι ότι το σύμπτωμα αυτό μπορεί να προηγείται κατά πολλά χρόνια της δυσκαμψίας, του τρόμου ή της βραδυκινησίας, όταν η νευρωνική βλάβη έχει ήδη ξεκινήσει «αθόρυβα».
Η εξήγηση φαίνεται να βρίσκεται στον οσφρητικό βολβό, μια περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται άμεσα με τη μνήμη και τα συναισθήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις Πάρκινσον, η εκφυλιστική διαδικασία ξεκινά από εκεί, πριν επεκταθεί στα κέντρα που ελέγχουν την κίνηση. Παράγοντες όπως τοξίνες, ιοί ή περιβαλλοντικές ουσίες που εισπνέουμε θεωρούνται πιθανοί «εκκινητές» αυτής της διαδικασίας.
Το πρόβλημα είναι ότι η απώλεια όσφρησης δεν είναι αποκλειστικό σύμπτωμα της νόσου. Μπορεί να σχετίζεται με το στρες, τη γήρανση ή ένα απλό κρυολόγημα, γι’ αυτό και συχνά αγνοείται. Ωστόσο, όταν συνδυάζεται με άλλα κλινικά δεδομένα, μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμος βιοδείκτης για έγκαιρη διάγνωση.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι όσο νωρίτερα εντοπιστεί η νόσος, τόσο μεγαλύτερες είναι οι δυνατότητες παρέμβασης και καλύτερης ποιότητας ζωής. Έτσι, ένα φαινομενικά «ασήμαντο» σύμπτωμα στη μύτη μπορεί τελικά να αποδειχθεί παράθυρο προς τον εγκέφαλο – και πολύτιμος σύμμαχος στην πρόληψη.
