λεξικό
Η εξήγηση του Γιώργου Μπαμπινιώτη για μια φράση που χρησιμοποιούμε συχνά, αλλά γλωσσικά δεν στέκει

Είναι από εκείνες τις εκφράσεις που ακούγονται καθημερινά, ιδιαίτερα σε στιγμές πένθους, και θεωρούνται αυτονόητες. Κι όμως, σύμφωνα με τον διακεκριμένο γλωσσολόγο και ακαδημαϊκό Γιώργο Μπαμπινιώτη, η φράση «θερμά συλλυπητήρια» αποτελεί γλωσσικό λάθος.

Ο ίδιος έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι τα συλλυπητήρια δεν μπορεί να είναι «θερμά», καθώς ο χαρακτηρισμός αυτός συνδέεται με συναισθήματα χαράς, ενθουσιασμού ή έντονης θετικότητας – στοιχεία που δεν ταιριάζουν με τη φύση της απώλειας. Αντίθετα, τα συλλυπητήρια εκφράζουν συμμετοχή στον πόνο, σεβασμό και συμπαράσταση. Για τον λόγο αυτό, η ενδεδειγμένη διατύπωση είναι: «Δεχθείτε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια».

Το θέμα είχε τεθεί και δημόσια, όταν τον Σεπτέμβριο του 2023, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής του παρουσίας στην εκπομπή «Happy Day», ο Γιώργος Μπαμπινιώτης ρωτήθηκε για συχνά λάθη στον προφορικό και γραπτό λόγο. Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: «Δεν λέμε ποτέ “θερμά συλλυπητήρια”».

Με την ίδια αφορμή, ο γνωστός γλωσσολόγος στάθηκε και σε άλλες εκφράσεις που χρησιμοποιούνται λανθασμένα στην καθημερινότητα:

  • «Καταρχάς» και «καταρχήν»: Το πρώτο σημαίνει «πρώτα απ’ όλα», ενώ το δεύτερο αναφέρεται σε ζήτημα αρχής.
  • «Στο πλαίσιο» ή «στα πλαίσια»: Ο σωστός τύπος είναι ο ενικός, καθώς ο πληθυντικός θεωρείται ξενικός.
  • «Επικεφαλής» ή «επί κεφαλής»: Πρόκειται για επίρρημα, με τον ίδιο να προτείνει τη γραφή σε δύο λέξεις για μεγαλύτερη σαφήνεια.
  • «Υπ’ όψιν»: Αυτή είναι η προτιμότερη και ορθότερη γραφή, έναντι των συχνών παραλλαγών.
  • «Καλή επιτυχία»: Η λέξη «επιτυχία» εμπεριέχει ήδη θετικό πρόσημο, άρα η προσθήκη του «καλή» θεωρείται πλεονασμός.

Κλείνοντας, ο Γιώργος Μπαμπινιώτης επανέλαβε την ανάγκη να αποφεύγονται τα greeklish, τονίζοντας πως η οπτική μορφή της λέξης αποκαλύπτει την ιστορία και την ετυμολογία της. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, «τη γλώσσα και τα μάτια σας» – μια φράση που συμπυκνώνει τη σημασία της προσεκτικής χρήσης της ελληνικής γλώσσας.

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Μήπως έχετε κλήσεις που αγνοείτε; Πώς να τις ελέγξετε online

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Ανακοινώθηκε ο 3ος Πανελλήνιος Γραπτός Διαγωνισμός ΑΣΕΠ με ΝΕΑ ΥΛΗ: Βγήκαν τα πρώτα Τεστ με τις λύσεις τους

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα