Μαρία Δούση Η τεχνολογική εξέλιξη έχει μετατρέψει την καμπίνα των σύγχρονων αυτοκινήτων σε ένα ψηφιακό περιβάλλον υψηλής πολυπλοκότητας. Ωστόσο, νέα ερευνητικά δεδομένα έρχονται να αμφισβητήσουν την ασφάλεια αυτής της σχεδιαστικής κατεύθυνσης, αναδεικνύοντας τις μεγάλες οθόνες αφής ως σημαντική πηγή απόσπασης της προσοχής του οδηγού.
Τα τελευταία χρόνια, οι αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν υιοθετήσει μια φιλοσοφία όπου βασικές λειτουργίες του οχήματος ελέγχονται σχεδόν αποκλειστικά μέσω οθονών αφής. Ρυθμίσεις όπως ο κλιματισμός, το ηχοσύστημα ή ακόμη και ειδοποιήσεις ασφαλείας απαιτούν πλοήγηση σε ψηφιακά μενού, καταργώντας την άμεση αίσθηση και την ταχύτητα των παραδοσιακών διακοπτών.
Η αλλαγή αυτή, αν και αισθητικά εντυπωσιακή, φαίνεται πως αυξάνει το γνωστικό φορτίο του οδηγού, ειδικά σε πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Έρευνας της Toyota εξέτασε τις επιπτώσεις της χρήσης οθονών αφής στην οδηγική συμπεριφορά. Στο πλαίσιο της μελέτης, 16 οδηγοί συμμετείχαν σε ρεαλιστικό προσομοιωτή οδήγησης, εκτελώντας απλές καθημερινές ενέργειες μέσω της κεντρικής οθόνης.
Οι επιστήμονες κατέγραψαν κινήσεις ματιών και χεριών, αντιδράσεις της ίριδας και επίπεδα στρες, ώστε να αποτυπώσουν με ακρίβεια τη συνολική επιβάρυνση του οδηγού.
Τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με τα ευρήματα:
Η ταχύτητα και η ακρίβεια χειρισμού των οθονών μειώθηκαν κατά 58%
Η πιθανότητα απόκλισης του οχήματος από τη λωρίδα αυξήθηκε έως και 40%
Παρατηρήθηκε γενικευμένη επιδείνωση της ποιότητας οδήγησης στους περισσότερους συμμετέχοντες
Τα δεδομένα δείχνουν ότι ακόμη και φαινομενικά απλές ενέργειες μπορούν να αποσπάσουν κρίσιμα δευτερόλεπτα προσοχής.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αφηρημένη οδήγηση δεν σχετίζεται αποκλειστικά με την αποστολή μηνυμάτων ή τη χρήση εφαρμογών. Αντιθέτως, συνδέεται άμεσα με τη σύγχρονη σχεδιαστική φιλοσοφία των αυτοκινήτων, όπου ενέργειες που παλαιότερα γίνονταν μηχανικά, πλέον απαιτούν πολλαπλά ψηφιακά βήματα και οπτική εστίαση.
Οι ειδικοί δεν εισηγούνται την πλήρη απομάκρυνση των οθονών από τα αυτοκίνητα, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους στη σύγχρονη τεχνολογία. Αντιθέτως, προτείνουν υβριδικές λύσεις, οι οποίες θα συνδυάζουν την ψηφιακή καινοτομία με την εργονομία.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται:
Απλοποιημένα και πιο κατανοητά μενού
Μεγαλύτερα και σαφέστερα ψηφιακά πλήκτρα
Διατήρηση φυσικών κουμπιών για κρίσιμες λειτουργίες
Συστήματα ανίχνευσης κόπωσης και απώλειας συγκέντρωσης
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Διευθυντές καλούνται να δηλώσουν ποιοι εκπαιδευτικοί δεν έκαναν τηλεκπαίδευση και για ποιο λόγο
