Μαρία Δούση Οι ετήσιες ιατρικές εξετάσεις αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα «όπλα» της πρόληψης. Πολλές παθήσεις εξελίσσονται αθόρυβα και εντοπίζονται τυχαία, όταν ο έλεγχος γίνεται εγκαίρως και οργανωμένα. Η πρόληψη δεν αφορά μόνο άτομα υψηλού κινδύνου, αλλά όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου.
Η αρχή κάθε χρονιάς είναι μια καλή αφορμή για να δώσουμε προτεραιότητα στην υγεία μας και να προγραμματίσουμε τα απαραίτητα check up.
Οι βασικές εξετάσεις που αφορούν όλους
Υπάρχουν ορισμένοι προληπτικοί έλεγχοι που θεωρούνται απαραίτητοι σε κάθε ηλικία και καλό είναι να επαναλαμβάνονται σε ετήσια βάση:
Γενική αίματος, για τον εντοπισμό αναιμίας, φλεγμονών ή μεταβολικών διαταραχών.
Καρδιολογικός έλεγχος, με μέτρηση αρτηριακής πίεσης και ηλεκτροκαρδιογράφημα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συστήνεται και υπέρηχος καρδιάς.
Οδοντιατρικός έλεγχος, με καθαρισμό τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο ή κάθε έξι μήνες όπου χρειάζεται.
Δερματολογικός έλεγχος, με εξέταση σπίλων (ελιών) και δερματικών αλλοιώσεων.
Κολονοσκόπηση, βασικό εργαλείο πρόληψης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, η οποία πλέον μπορεί να γίνεται προληπτικά ακόμη και από τα 30 έτη, ειδικά όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Η συχνότητα καθορίζεται από τα ευρήματα και τον γιατρό.
Οι ιατρικές εξετάσεις για τις γυναίκες
Ηλικίες 20–39 ετών
Η πρόληψη επικεντρώνεται κυρίως στην αναπαραγωγική υγεία. Ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος με τεστ Παπανικολάου και εξέταση μαστών είναι απαραίτητος, ενώ χρήσιμες είναι και αιματολογικές εξετάσεις όπως σίδηρος, φερριτίνη και θυρεοειδικές ορμόνες, ειδικά όταν υπάρχουν συμπτώματα κόπωσης ή διαταραχές κύκλου.
Ηλικίες 40–59 ετών
Ο προληπτικός έλεγχος γίνεται πιο εντατικός, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων, οστεοπόρωσης και καρκίνου του μαστού.
Η μαστογραφία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες, ενώ ο ετήσιος αιματολογικός έλεγχος περιλαμβάνει συστηματική παρακολούθηση χοληστερίνης, σακχάρου και αρτηριακής πίεσης. Υπερηχογραφήματα άνω και κάτω κοιλίας προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για ήπαρ, νεφρούς, μήτρα και ωοθήκες, ενώ ο έλεγχος οστικής πυκνότητας είναι κρίσιμος, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση.
Μετά τα 60 έτη
Η πρόληψη στοχεύει κυρίως στη διατήρηση της ποιότητας ζωής. Ο οφθαλμολογικός και ακοολογικός έλεγχος εντάσσονται στη ρουτίνα, ενώ οι γυναικολογικές εξετάσεις και η παρακολούθηση των μαστών παραμένουν σημαντικές. Συνιστάται επίσης έλεγχος θυρεοειδούς και βιταμινών όπως Β12 και D, λόγω συχνών ελλείψεων.
Οι ιατρικές εξετάσεις για τους άνδρες
Ηλικίες 20–39 ετών
Πέρα από τις βασικές εξετάσεις, δεν απαιτείται συνήθως κάτι επιπλέον, εκτός αν υπάρχουν συμπτώματα ή οικογενειακό ιστορικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συστήνεται ουρολογικός έλεγχος.
Ηλικίες 40–59 ετών
Η πρόληψη εστιάζει κυρίως στα καρδιαγγειακά νοσήματα και στον προστάτη. Ο έλεγχος PSA, σε συνδυασμό με κλινική εκτίμηση, μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση, ενώ ο τακτικός καρδιολογικός έλεγχος μειώνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
Μετά τα 60 έτη
Απαραίτητη θεωρείται η στενή παρακολούθηση καρδιάς και νεφρών, ο τακτικός ουρολογικός έλεγχος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η μέτρηση οστικής πυκνότητας. Η φροντίδα της όρασης και της ακοής παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της αυτονομίας και της ποιότητας ζωής.
Ο ετήσιος προληπτικός έλεγχος δεν είναι πολυτέλεια αλλά επένδυση στην υγεία. Με απλές εξετάσεις και σωστό προγραμματισμό, μπορούμε να προλάβουμε ή να αντιμετωπίσουμε έγκαιρα προβλήματα που διαφορετικά θα εξελίσσονταν σιωπηλά.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι σημαίνει η λέξη «φανφάρα» και από πού προέρχεται
Εκπαιδευτικοί: Πότε θα πιστωθεί στο λογαριασμό τους η μισθοδοσία
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
