Σημαντικά ερωτήματα για την ασφάλεια των αερομεταφορών στην Ελλάδα ανέδειξε το πρόσφατο μπλακ άουτ επικοινωνίας στο FIR Αθηνών, με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας να καλούνται να διαχειριστούν μια εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση με ανεπαρκή τεχνολογικά μέσα. Όπως αποκαλύπτει η Όλγα Τόκη στο news247.gr, αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, η χώρα παραμένει «πολύ πίσω» σε βασικά συστήματα επικοινωνίας που προβλέπονται από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
Τεχνολογικό έλλειμμα και ευρωπαϊκά πρόστιμα
Η Ελλάδα, όπως επισημαίνει η κ. Τόκη, έχει παραπεμφθεί επανειλημμένα στα ευρωπαϊκά δικαστήρια για καθυστερήσεις και παραλείψεις σε κρίσιμες υποδομές ασφάλειας πτήσεων. Παρά τα υψηλά έσοδα από τον τουρισμό και τα τέλη διέλευσης που εισπράττει το κράτος, βασικά συστήματα παραμένουν ανενεργά ή ανύπαρκτα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι Υπηρεσίες Ζεύξης Δεδομένων (Data Link Services), δηλαδή τα ψηφιακά συστήματα ανταλλαγής γραπτών μηνυμάτων μεταξύ ελεγκτών και πιλοτηρίων. Πρόκειται για τεχνολογία που μειώνει δραστικά τον κίνδυνο παρεξηγήσεων λόγω θορύβου, προφοράς ή παρεμβολών – ακριβώς το πρόβλημα που εμφανίστηκε στο πρόσφατο συμβάν.
Τι θα είχε αλλάξει αν υπήρχε το CPDLC
Στον πυρήνα των Data Link Services βρίσκεται το σύστημα CPDLC (Controller Pilot Data Link Communication). Μέσω αυτού, ο ελεγκτής μπορεί να αποστείλει γραπτές εντολές (π.χ. αλλαγή ύψους ή πορείας) και ο πιλότος να επιβεβαιώσει άμεσα τη λήψη τους.
«Αν το είχαμε, θα μπορούσαμε να δώσουμε βασικές οδηγίες ή να κατευθύνουμε τα αεροσκάφη σε άλλη συχνότητα. Η κατάσταση δεν θα ήταν τόσο τρομακτική», σημειώνει η κ. Τόκη, υπογραμμίζοντας ότι το σύστημα αυτό αποτελεί βασική ευρωπαϊκή υποχρέωση.
Καταδίκη το 2024 – αλλά χωρίς άμεση λύση
Τον Απρίλιο του 2024, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο καταδίκασε τη χώρα για μη συμμόρφωση με τους κανονισμούς σχετικά με τα Data Link Services, υποχρέωση που εκκρεμούσε από το 2015. Ακολούθησε απόφαση για προμήθεια και εγκατάσταση του συστήματος, με προϋπολογισμό περίπου 5,1 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, όπως αποκαλύπτει η αντιπρόεδρος των ελεγκτών, δεν έχουν ακόμη υπογραφεί τα συμβόλαια. Και ακόμη κι αν υπογραφούν άμεσα, απαιτούνται περίπου τρία χρόνια μέχρι την πλήρη λειτουργία: κατασκευή, μελέτες, εγκατάσταση, δοκιμές και εκπαίδευση προσωπικού.
Ο κίνδυνος ενός νέου μπλακ άουτ
Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με την κ. Τόκη, ότι η χώρα θα παραμείνει «εκτεθειμένη» για τουλάχιστον μία τριετία. Ο κίνδυνος επανάληψης ενός αντίστοιχου μπλακ άουτ δεν έχει εξαλειφθεί – και το πρόβλημα γίνεται εντονότερο τους θερινούς μήνες.
«Την ώρα του μπλακ άουτ υπήρχαν αεροπλάνα σε πορεία σύγκρουσης σε πέντε λεπτά. Το καλοκαίρι, αυτός ο χρόνος θα ήταν ένα λεπτό», τονίζει, περιγράφοντας πόσο οριακή ήταν η κατάσταση.
Πώς αποφεύχθηκαν τα χειρότερα
Σύμφωνα με την ίδια, δεν εφαρμόστηκε κάποιο ειδικό πρωτόκολλο όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση. «Οι άνθρωποι προσπάθησαν να βρουν συχνότητες που ακούγονταν. Δεν δούλεψαν ούτε τα back up. Αυτό που έγινε ήταν βασικοί κανόνες επιβίωσης», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
