Στην αρχαιότητα
Στη Σπάρτη, οι "είλωτες" αποτελούσαν την κατώτερη κοινωνική τάξη. Εργάζονταν κυρίως στη γεωργία, καλλιεργώντας τα κτήματα των Σπαρτιατών, όμως δεν είχαν καμία προσωπική ελευθερία ούτε πολιτικά δικαιώματα. Ήταν ουσιαστικά υποταγμένοι στην υπηρεσία του κράτους.
Στη σύγχρονη χρήση
Μεταφορικά, η λέξη "είλωτας" χαρακτηρίζει σήμερα κάποιον που εργάζεται αδιάκοπα και κοπιαστικά, χωρίς όμως να αμείβεται ή να ανταμείβεται όπως του αξίζει. Έτσι, η λέξη εξακολουθεί να αποτυπώνει την εικόνα ενός ανθρώπου που δουλεύει σκληρά υπό αντίξοες συνθήκες.
