Σαλμονέλα: Με ποιους τρόπος μπορείτε να προστατευτείτε

Η λοίμωξη από σαλμονέλα αποτελεί μια από τις σημαντικότερες αιτίες τροφιμογενών νοσημάτων παγκοσμίως, προκαλώντας εκατομμύρια κρούσματα ετησίως. Πρόκειται για βακτήριο που ευθύνεται για γαστρεντερικές παθήσεις και μεταδίδεται κυρίως μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων. Τα πιο συχνά «θύματά» του είναι τα ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα ζωικά προϊόντα, όπως πουλερικά, κρέας και αυγά, ενώ η επαφή με μολυσμένα ζώα ή επιφάνειες μπορεί επίσης να οδηγήσει σε μόλυνση.

Τι είναι η σαλμονέλα και πώς μεταδίδεται;

Η σαλμονέλα είναι ένα βακτήριο που προκαλεί τη γνωστή σαλμονέλωση, μια λοίμωξη που προσβάλλει το γαστρεντερικό σύστημα. Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω της στοματικής οδού, όταν καταναλώνονται τρόφιμα ή νερό που έχουν μολυνθεί με κόπρανα ζώων ή ανθρώπων που φέρουν το βακτήριο. Τα συνηθέστερα οχήματα μετάδοσης είναι το ωμό ή ανεπαρκώς μαγειρεμένο κρέας, τα ωμά αυγά, τα μη πλυμένα φρούτα και λαχανικά, ενώ ακόμα και η επαφή με μολυσμένα κατοικίδια, όπως ερπετά και αμφίβια, μπορεί να είναι πηγή μόλυνσης.

Συχνές πηγές μόλυνσης

• Πουλερικά, βοδινό και αυγά που δεν έχουν ψηθεί επαρκώς

• Μη παστεριωμένο γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα

• Φρούτα και λαχανικά που δεν έχουν πλυθεί καλά

• Επαφή με ζώα που φέρουν το βακτήριο ή μολυσμένες επιφάνειες κουζίνας

• Διασταυρούμενη μόλυνση κατά την προετοιμασία φαγητού, όταν τα ωμά τρόφιμα έρχονται σε επαφή με άλλα τρόφιμα ή σκεύη

Συμπτώματα και κλινική εικόνα

Η λοίμωξη εκδηλώνεται συνήθως εντός 6 ωρών έως 3 ημερών μετά την έκθεση. Τα συμπτώματα διαρκούν από 4 έως 7 ημέρες και ποικίλλουν σε σοβαρότητα ανάλογα με το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου και τη βακτηριακή δόση. Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Διάρροια (υδαρής ή και αιματηρή)

• Κοιλιακούς πόνους και κράμπες

• Πυρετό και ρίγη

• Ναυτία και έμετο

• Πονοκέφαλο και αδυναμία

Σε ευάλωτες ομάδες, όπως βρέφη, ηλικιωμένοι και ανοσοκατεσταλμένοι, η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως αφυδάτωση, βακτηριαιμία και άλλες συστηματικές λοιμώξεις, που απαιτούν νοσηλεία.

Πώς να προφυλαχθείτε από τη σαλμονέλα: Οδηγίες και καλές πρακτικές

Η πρόληψη της μόλυνσης βασίζεται στην τήρηση αυστηρών κανόνων υγιεινής κατά την αγορά, αποθήκευση, χειρισμό και μαγείρεμα των τροφίμων:

• Μαγειρέψτε καλά τα πουλερικά, το κρέας και τα αυγά, εξασφαλίζοντας ότι έχουν φτάσει στις σωστές εσωτερικές θερμοκρασίες (π.χ. 74°C για κοτόπουλο)

• Αποφύγετε την κατανάλωση ωμών ή ημίψητων αυγών, καθώς και φαγητών που περιέχουν ωμά αυγά (π.χ. μαγιονέζα σπιτική, σάλτσες)

• Πλύνετε καλά τα φρούτα και τα λαχανικά με τρεχούμενο νερό πριν τα καταναλώσετε

• Μην καταναλώνετε ωμό γάλα ή μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα

• Διατηρείτε χωριστά τα ωμά τρόφιμα από τα έτοιμα προς κατανάλωση, για να αποφύγετε τη διασταυρούμενη μόλυνση

• Καθαρίζετε σχολαστικά τις επιφάνειες κουζίνας, τις σανίδες κοπής και τα σκεύη με ζεστό σαπουνόνερο μετά από κάθε επαφή με ωμά προϊόντα

• Ψύξτε τα ευπαθή τρόφιμα άμεσα, διατηρώντας τις θερμοκρασίες κάτω από τους 4°C

Θερμοκρασίες μαγειρέματος που εξουδετερώνουν τη σαλμονέλα

Η χρήση μαγειρικού θερμομέτρου είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος να βεβαιωθείτε ότι το φαγητό έχει φτάσει στην ασφαλή θερμοκρασία. Οι γενικές οδηγίες είναι:

Ελέγχετε πάντα την θερμοκρασία στο πιο παχύ μέρος του φαγητού για ακρίβεια.

Πηγή: onmed.gr