Η λέξη "πυροστιά" προέρχεται από την ένωση των λέξεων "πῦρ" (φωτιά) και "ἑστία" (εστία/εστίαση). Στην κυριολεκτική της έννοια, αναφέρεται στο μεταλλικό τρίποδο που τοποθετείται πάνω στη φωτιά. Πάνω σε αυτό στηρίζονταν παλαιότερα μαγειρικά σκεύη, όπως κατσαρόλες ή τηγάνια, για να μαγειρευτεί το φαγητό απευθείας στη φλόγα.
Η πυροστιά ήταν αναπόσπαστο κομμάτι κάθε παραδοσιακού σπιτικού, ιδιαίτερα στην εποχή που οι ηλεκτρικές ή γκαζιέρες κουζίνες δεν υπήρχαν. Η απλότητά της έκρυβε σοφία: σταθερότητα, αντοχή και λειτουργικότητα μέσα σε μια ζωή που περιστρεφόταν γύρω από την εστία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αστρονομική διάσταση της λέξης. Σε αυτή τη χρήση, η "πυροστιά" αναφέρεται στον αστερισμό του Ηνιόχου, προσδίδοντας στον όρο μια συμβολική και ποιητική χροιά που ξεφεύγει από την καθημερινή του χρήση.
