Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) δημοσίευσε πρόσφατα έκθεση που εξετάζει τις νομικές και δεοντολογικές προκλήσεις που προκύπτουν από την αυτοματοποιημένη συλλογή δεδομένων (γνωστή ως data scraping) σε σχέση με την πνευματική ιδιοκτησία.
Το data scraping περιγράφεται στην έκθεση ως η αυτοματοποιημένη άντληση δεδομένων από ιστότοπους, βάσεις δεδομένων ή πλατφόρμες κοινωνικών μέσων. Αυτή η πρακτική χρησιμοποιείται ευρέως για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας όμως νομικά ζητήματα όταν γίνεται χωρίς τη συναίνεση των δημιουργών ή την καταβολή αμοιβών.
Η έκθεση του ΟΟΣΑ εστιάζει:
Στην ανάγκη για κοινή και σαφή ορολογία στις τεχνικές scraping.
Στη διάκριση μεταξύ διαφορετικών τύπων δικαιωμάτων (πνευματικά, ηθικά, βάσεων δεδομένων, εμπορικά σήματα κ.ά.).
Στους φορείς που κάνουν χρήση scraping: ερευνητικά ιδρύματα, ακαδημαϊκοί, εταιρείες τεχνολογίας και πλατφόρμες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην έλλειψη διαφάνειας ως προς την προέλευση των δεδομένων και στους νομικούς κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τη μη εξουσιοδοτημένη χρήση τους.
Η έκθεση προτείνει τη δημιουργία ενός διεθνώς συντονισμένου "Κώδικα Δεοντολογίας", ο οποίος θα περιλαμβάνει:
Κατευθυντήριες γραμμές για υπεύθυνη χρήση του scraping.
Ρυθμιστικούς μηχανισμούς πρόσβασης σε δεδομένα.
Κοινές συμβατικές ρήτρες για διαφάνεια και αδειοδότηση.
Εκστρατείες ενημέρωσης και εκπαίδευσης για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξαρτάται από την εκτενή χρήση δεδομένων. Καθώς η ζήτηση για δεδομένα εκπαίδευσης αυξάνεται ραγδαία, εντείνονται και τα ζητήματα προστασίας των δημιουργών και των κατόχων περιεχομένου, τονίζοντας την ανάγκη για ένα σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο που να εναρμονίζει την καινοτομία με την ηθική και νομική συμμόρφωση.
