Τα κρητικά είναι μια από τις πιο όμορφες και πλούσιες ντοπιολαλιές της Ελλάδας.
Πόσο καλά όμως την γνωρίζουμε;
Κανακίζω: Θωπεύω, καλοπιάνω
Παράδειγμα: "ετσά που κανακίζει το κοπέλι θα το κάνεις σαν το μούτρα σου."
Μελίτακας: Ακούγεται ενδεχομένως κάτι εντυπωσιακό. Κάτι μεγάλο σε μέγεθος. Είναι το ακριβώς ανάποδο. Το μυρμήγκι, απ’ αυτά τα μπαμπάτσικα όμως, που ρίχνουν άμα λάχει και κάνα τσίμπημα.
Παράδειγμα: «Πε του σερβιτόρου να μου φέρει μια μπύρα απ’ εκεινέ που κουβαλεί ο μελίτακας» (true story, από την εποχή της αξέχαστης διαφήμισης της BUD).
-Κρούβγομαι: Τόσο δύσκολο να το καταλάβεις, όσο και να μείνεις ήρεμος όταν σου συμβεί. Σημαίνει πνίγομαι, κόβεται η αναπνοή μου, στραβοκαταπίνω.
Παράδειγμα: «Ήτρωγα ένα γουλίδι αρνί όντεν επαίξανε τη μπαλωθιά και παραλίγο να κρουφτώ».
-Γίβεντο: Συνοδεύεται συνήθως με απαξιωτικό ύφος και υποτιμητική διάθεση. Περιγράφει το ρεζιλίκι, το μασκαραλίκι, αυτό που στα μάτια του Κρητικού είναι ντροπιαστικό.
Παράδειγμα: «Εσηκώθηκε ο γρόθος να χορέψει και ήπεφτε χάμε από τσι κούπες. Ήντα ‘ναι μρε τούτα τα γίβεντα»!
Γιαγκιλίκι: Ερωτικό πάθος, ζήλια (
Παράδειγμα: "μωρέ όλα τα'χαμε, το γιαγκιλίκι μας μάρανε."
