Μισθοί ναυτικών: Από 800 έως 20.000 ευρώ – Πόσα παίρνει κάθε ειδικότητα;

Πόσα χρήματα παίρνει ένας ναυτικός; Είναι ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα όσων εξετάζουν το ναυτικό επάγγελμα, όμως η απάντηση δεν είναι μία.

Δεν υπάρχει ένας ενιαίος «μισθός ναυτικού». Οι αποδοχές διαμορφώνονται ανάλογα με την ειδικότητα, τον βαθμό, τον τύπο του πλοίου, την εταιρεία, την εμπειρία και τους όρους της εκάστοτε σύμβασης. Έτσι, ένας πλοίαρχος σε δεξαμενόπλοιο μπορεί να αμείβεται αρκετά διαφορετικά από έναν πλοίαρχο σε φορτηγό πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου, με τη διαφορά να φτάνει ακόμη και αρκετές χιλιάδες ευρώ τον μήνα.

Γι’ αυτό και οι πληροφορίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο με τίτλους όπως «πόσα παίρνει ένας ναυτικός» χρειάζονται προσοχή, καθώς συχνά παρουσιάζουν έναν συγκεκριμένο μισθό σαν να ισχύει για όλους.

Η ιεραρχία επηρεάζει άμεσα τις αποδοχές

Στο κατάστρωμα, η επαγγελματική διαδρομή ξεκινά με τα εκπαιδευτικά ταξίδια ως δόκιμος πλοίαρχος. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών στην Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού ή σε άλλη αναγνωρισμένη ναυτική σχολή, ο νέος αξιωματικός ξεκινά συνήθως ως ανθυποπλοίαρχος.

Με την απαιτούμενη θαλάσσια υπηρεσία, την εμπειρία και τις προβλεπόμενες προαγωγές, εξελίσσεται σε υποπλοίαρχο και στη συνέχεια σε πλοίαρχο.

Ανάλογη είναι η πορεία και στο μηχανοστάσιο. Ο νέος μηχανικός ξεκινά από τα εκπαιδευτικά ταξίδια ως δόκιμος και, μετά την αποφοίτηση και την απόκτηση των απαραίτητων προσόντων, προχωρά στους βαθμούς του Γ΄ Μηχανικού, του Β΄ Μηχανικού και τελικά του Α΄ Μηχανικού.

Οι υψηλότερες αποδοχές στους ανώτερους βαθμούς δεν συνδέονται μόνο με τα χρόνια υπηρεσίας. Αντανακλούν κυρίως το επίπεδο ευθύνης που αναλαμβάνει κάθε αξιωματικός.

Ο πλοίαρχος μπορεί να έχει υπό την ευθύνη του ένα πλοίο αξίας δεκάδων ή ακόμη και εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, το φορτίο αντίστοιχης αξίας και, πάνω απ’ όλα, το πλήρωμα. Αντίστοιχα, ο Α΄ μηχανικός έχει την ευθύνη ενός ιδιαίτερα σύνθετου μηχανολογικού συγκροτήματος, από το οποίο εξαρτάται η ασφαλής λειτουργία του πλοίου.

Ενδεικτικές αποδοχές και όχι «τιμοκατάλογος»

Όταν μιλάμε για μισθούς ναυτικών, είναι πιο ασφαλές να αναφερόμαστε σε ενδεικτικά εύρη και όχι σε έναν συγκεκριμένο μισθό που θεωρείται δεδομένος. Στη διεθνή ποντοπόρο αγορά, οι μηνιαίες συμβατικές αποδοχές μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την εταιρεία και το πλοίο.

Ενδεικτικά, σε μεγάλες κατηγορίες εμπορικών πλοίων συναντώνται τα παρακάτω επίπεδα:

*Τα ποσά αποτελούν ενδεικτικά εύρη της αγοράς και όχι επίσημο μισθολόγιο ή εγγυημένες αποδοχές. Το πραγματικό ποσό μπορεί να είναι χαμηλότερο ή υψηλότερο, ανάλογα με τη σύμβαση, την εθνικότητα, τη σημαία, την εταιρεία, το πλοίο και τα επιδόματα.

Γιατί τα δεξαμενόπλοια συχνά πληρώνουν περισσότερο

Ο τύπος του πλοίου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις αποδοχές. Τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου και χημικών, τα LNG/LPG carriers και άλλες εξειδικευμένες κατηγορίες πλοίων απαιτούν πρόσθετη εκπαίδευση και εμπειρία. Παράλληλα, υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις λόγω της φύσης των φορτίων και των επιθεωρήσεων.

Σε αρκετές εταιρείες αυτό αποτυπώνεται στις αποδοχές ή σε ειδικά επιδόματα.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε δεξαμενόπλοιο πληρώνει περισσότερο από κάθε φορτηγό πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου. Η πολιτική της εταιρείας και οι συνθήκες που επικρατούν στην αγορά αξιωματικών μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την εικόνα.

Ο μισθός στο πλοίο δεν σημαίνει απαραίτητα ετήσιο εισόδημα επί 12

Εδώ βρίσκεται μία από τις βασικότερες παγίδες όταν κάποιος βλέπει για πρώτη φορά τους μισθούς των ναυτικών.

Αν ένας ναυτικός αμείβεται, για παράδειγμα, με 8.000 ευρώ τον μήνα όσο βρίσκεται ναυτολογημένος, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το ετήσιο εισόδημά του ανέρχεται σε 96.000 ευρώ.

Οι συγκεκριμένες αποδοχές αφορούν το διάστημα κατά το οποίο βρίσκεται μπαρκαρισμένος. Επομένως, εφόσον εργάζεται περίπου το μισό έτος και δεν αμείβεται αντίστοιχα για το διάστημα που είναι ξέμπαρκος, ο υπολογισμός του ετήσιου εισοδήματος είναι διαφορετικός.

Υπάρχουν βέβαια ναυτιλιακές εταιρείες που καταβάλλουν χρήματα στον ναυτικό και κατά το διάστημα που βρίσκεται ξέμπαρκος, όμως το συγκεκριμένο μοντέλο δεν αποτελεί τον κανόνα στην Ελλάδα και εφαρμόζεται κυρίως από ορισμένες ξένες εταιρείες. Έτσι, δύο αξιωματικοί που έχουν τον ίδιο μηνιαίο μισθό μπορεί τελικά να εμφανίζουν αρκετά διαφορετικό ετήσιο εισόδημα.

Οι συλλογικές συμβάσεις και η πραγματική αγορά

Οι επίσημες συλλογικές συμβάσεις καθορίζουν μισθολογικούς και άλλους όρους για συγκεκριμένες κατηγορίες πλοίων και εργαζομένων.

Ωστόσο, ένας πίνακας μιας συγκεκριμένης ΣΣΕ δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως ο «μισθός όλων των Ελλήνων ναυτικών».

Υπάρχουν διαφορετικά καθεστώτα ναυτολόγησης, μια μεγάλη διεθνής αγορά εργασίας και διαφορετικές πολιτικές από εταιρεία σε εταιρεία, ενώ σημαντικό ρόλο μπορούν να παίξουν και τα μπόνους.

Στην πράξη, πάντως, οι αποδοχές πολλών εταιρειών κινούνται σε παρόμοια επίπεδα, τα λεγόμενα χρήματα της «πιάτσας», όπως συνηθίζεται να λέγεται στη γλώσσα των ναυτικών. Έτσι, δεν είναι δεδομένο ότι θα βρει κάποιος διαφορές χιλιάδων ευρώ από τη μία εταιρεία στην άλλη.