Ύστερα από χρόνια ενημερωτικών εκστρατειών για τους κινδύνους της υπέρμετρης ηλιοθεραπείας αλλά και του σολάριουμ, η κουλτούρα του έντονου μαυρίσματος καταγράφει μια ανησυχητική επιστροφή. Νέες τάσεις και μόδες, όπως το λεγόμενο «tan maxxing», το οποίο έχει κάνει αισθητή την παρουσία του στα social media ( TikTok και Instagram), παροτρύνουν τους χρήστες να εκτίθενται παρατεταμένα στον ήλιο και να στοχεύουν στο σκούρο «σοκολατί» χρώμα.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα. Η Δρ. Suephy C. Chen, Διευθύντρια Δερματολογικών Υπηρεσιών στο Νοσοκομείο Jefferson Abington, επισημαίνει ότι οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο. Η αλληλεπίδραση με περιεχόμενο που προβάλλει μαυρισμένα σώματα κατακλύζει τις ροές των χρηστών, καθιστώντας δύσκολο για τους νέους να αντιληφθούν ότι αυτή η εικόνα δεν αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα.
Τι είναι το «tan maxxing» και ποιοι οι κίνδυνοι για την υγεία
Όπως γίνεται αντιληπτό, ο όρος «tan maxxing» περιγράφει συμπεριφορές που ως στόχο έχουν τη μεγιστοποίηση του μαυρίσματος μέσω της υπερβολικής έκθεσης σε ακτινοβολία. Οι αναρτήσεις περιλαμβάνουν κάθε λογής μορφή για την επίτευξη μαυρίσματος: Προγράμματα ηλιοθεραπείας, χρήση ειδικών εφαρμογών παρακολούθησης του δείκτη UV, λάδια μαυρίσματος, ακόμη και φωτογραφίες ...μεταμορφώσεων. Ορισμένοι χρήστες φτάνουν στο σημείο να προκαλούν εσκεμμένα ηλιακά εγκαύματα, πιστεύοντας ότι θα έτσι θα επιτευχθεί ένα πιο έντονο μαύρισμα.
Η Chen υπογραμμίζει ότι δεν υφίσταται ασφαλές ηλιακό έγκαυμα ή μαύρισμα. Ακόμη και η παραμικρή αλλαγή στο χρώμα της επιδερμίδας υποδηλώνει βλάβη στο DNA των κυττάρων. Η σταδιακή και επαναλαμβανόμενη έκθεση συσσωρεύει κυτταρικές φθορές, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο εμφανίσεων καρκίνου του δέρματος στο μέλλον. Η συστηματική υπεριώδης ακτινοβολία συνδέεται άμεσα με το μελάνωμα -την πλέον επικίνδυνη μορφή καρκίνου του δέρματος - καθώς και με το βασικοκυτταρικό και ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Παράλληλα, στοιχεία της Αμερικανικής Ακαδημίας Δερματολογίας επιβεβαιώνουν ότι η χρήση σολάριουμ πριν από την ηλικία των 35 ετών αυξάνει κατακόρυφα τις πιθανότητες ανάπτυξης μελανώματος.
Πρόωρη γήρανση, καλλυντικές θεραπείες και εμμονή με το μαύρισμα
Πέραν του κινδύνου της καρκινογένεσης, η αλόγιστη έκθεση στον ήλιο προκαλεί φωτογήρανση, η οποία εκδηλώνεται με ρυτίδες, κηλίδες και εμφάνιση δέρματος πολύ γηραιότερου από την πραγματική ηλικία του εκτιθέμενου. Παράδοξο αποτελεί το γεγονός ότι πολλοί νέοι που υιοθετούν την τάση του «tan maxxing», επενδύουν ταυτόχρονα συστηματικά σε προϊόντα περιποίησης και καλλυντικά. Όπως εξηγεί η Δρ. Chen, υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση ότι οι οροί ή οι μελλοντικές αισθητικές επεμβάσεις μπορούν να αναστρέψουν τη ζημιά. Ωστόσο, οι βλάβες που προκαλούνται στο DNA από την UV ακτινοβολία δεν μπορούν να αποκατασταθούν πλήρως.
Η εμμονή με το μαύρισμα φαίνεται να έχει και ψυχολογικό υπόβαθρο. Επιστημονικές μελέτες και απεικονίσεις εγκεφάλου δείχνουν ότι η έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία (ιδιαίτερα μέσω τεχνητού μαυρίσματος) προκαλεί μαζική απελευθέρωση ενδορφινών. Είναι οι αποκαλούμενες «ορμόνες της ευτυχίας» και ενεργοποιούν τα κέντρα επιβράβευσης του εγκεφάλου. Αυτή η νευρολογική απόκριση εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να διακόψουν την ηλιοθεραπεία, παρά τη γνώση των κινδύνων.
