Νίκος Μακρής Στα πιο σκοτεινά και αινιγματικά κεφάλαια της ανθρώπινης ιστορίας βρίσκεται η μετάβαση από την τετραποδία στο όρθιο βάδισμα – ένα βιολογικό «άλμα» που καθόρισε όλη τη μετέπειτα πορεία του είδους μας. Σύμφωνα με νέα έρευνα, ένας αρχαίος πιθηκοειδής που έζησε στην Αφρική πριν από περίπου 7 εκατομμύρια χρόνια ίσως αποτελεί τον αρχαιότερο γνωστό κρίκο της ανθρώπινης εξελικτικής αλυσίδας.
Ο λόγος για τον Sahelanthropus tchadensis, ένα είδος που ανακαλύφθηκε το 2001 στην έρημο Τζουράμπ του Τσαντ και από τότε βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων επιστημονικών αντιπαραθέσεων.
Τι δείχνουν τα νέα ευρήματα
Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον δρ Σκοτ Γουίλιαμς (Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης) επανεξέτασε με σύγχρονες τρισδιάστατες τεχνικές ένα μερικό μηριαίο οστό και οστά του πήχη του Sahelanthropus. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, παρά την πιθηκοειδή του όψη, το είδος αυτό διέθετε ανατομικές προσαρμογές που ευνοούν το δίποδο βάδισμα.
Κεντρικό ρόλο στην ανάλυση έπαιξε ένα χαρακτηριστικό εξόγκωμα στο μηριαίο οστό, το λεγόμενο μηριαίο φύμα. Πρόκειται για το σημείο πρόσφυσης ενός από τους ισχυρότερους συνδέσμους του ανθρώπινου σώματος, ο οποίος σταθεροποιεί τον κορμό όταν στεκόμαστε ή περπατάμε όρθιοι.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν και άλλα στοιχεία που συνδέονται με την όρθια στάση, όπως η φυσική συστροφή του μηριαίου οστού και η διάταξη των γλουτιαίων μυών, οι οποίοι είναι κρίσιμοι για τη σταθερότητα της λεκάνης.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances.
Γιατί ο Sahelanthropus θεωρείται τόσο σημαντικός
Αν οι ερμηνείες επιβεβαιωθούν, ο Sahelanthropus θα μπορούσε να τοποθετηθεί ακριβώς στην εποχή του εξελικτικού διαχωρισμού ανθρώπων και χιμπαντζήδων, καθιστώντας τον τον αρχαιότερο γνωστό ανθρωπίδη.
Η υπόθεση ενισχύει το σενάριο ότι:
το δίποδο βάδισμα εμφανίστηκε πολύ νωρίς,
οι πρώτοι ανθρωπίδες περπατούσαν όρθιοι στο έδαφος,
αλλά συνέχιζαν να εξαρτώνται από τα δέντρα για τροφή και ασφάλεια.
Οι σοβαρές αμφιβολίες
Παρά τα νέα δεδομένα, η επιστημονική κοινότητα κάθε άλλο παρά ομόφωνη είναι. Ερευνητές από το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Γερμανία υποστηρίζουν ότι πολλά από τα χαρακτηριστικά του Sahelanthropus μοιάζουν περισσότερο με εκείνα των αφρικανικών μεγάλων πιθήκων.
Άλλοι επιστήμονες αφήνουν ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο ο Sahelanthropus να ήταν ένας πρώιμος χιμπαντζής που ακολούθησε διαφορετική εξελικτική πορεία.
Όλοι συμφωνούν σε ένα σημείο: τα απολιθώματα είναι πολύ λίγα. Χωρίς περισσότερα ευρήματα –ιδίως από το κάτω μέρος του σώματος– καμία θεωρία δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστική.
Η επιστημονική ομάδα από το Τσαντ και τη Γαλλία αναμένεται να επιστρέψει στην περιοχή των ανασκαφών, ελπίζοντας ότι νέα ευρήματα θα ρίξουν περισσότερο φως στο ποιος ήταν –και πώς περπατούσε– ο πιθανός «πρόγονος Νο1» της ανθρωπότητας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Ποιo είναι φυσικό αντιοξειδωτικό που καθυστερεί το γκριζάρισμα των μαλλιών
Παν.Αιγαίου: Νέα Μοριοδοτούμενα σεμινάρια για Εκπαιδευτικούς με Υποτροφίες έως 5/2
