Λεωνίδας Βουρλιώτης Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) υπόσχεται να μεταμορφώσει την εκπαίδευση, προσφέροντας εξατομικευμένη μάθηση, καλύτερη οργάνωση και νέες δυνατότητες έρευνας. Ωστόσο, στα πανεπιστήμια –ιδίως στην Ευρώπη– η υιοθέτησή της παραμένει περιορισμένη και άνιση. Παρά τα εντυπωσιακά βήματα σε άλλες περιοχές του κόσμου, η ακαδημαϊκή εκπαίδευση δείχνει να αντιμετωπίζει την ΤΝ περισσότερο ως πρόκληση παρά ως εργαλείο.
Οι δυνατότητες της ΤΝ στην εκπαίδευση
Τα τελευταία χρόνια, έχουν αναπτυχθεί πλατφόρμες που αξιοποιούν την ΤΝ ώστε να προσαρμόζουν τη διδασκαλία στις ανάγκες κάθε φοιτητή. Παραδείγματα αποτελούν οι Smart Sparrow, Knewton, Century Tech και Khan Academy, που χρησιμοποιούν αλγορίθμους για να αναλύουν την απόδοση, να εντοπίζουν αδυναμίες και να προσαρμόζουν το επίπεδο δυσκολίας.
Παράλληλα, τα chatbots και οι εικονικοί βοηθοί λειτουργούν ως «ψηφιακοί καθηγητές», απαντώντας σε ερωτήσεις, προτείνοντας ασκήσεις και ενισχύοντας τη μελέτη. Η ΤΝ χρησιμοποιείται επίσης για αυτοματοποίηση διαδικασιών, όπως η διόρθωση εξετάσεων και η παρακολούθηση βαθμολογιών.
Γιατί η ενσωμάτωση παραμένει περιορισμένη;
Παρά τις δυνατότητες, η υιοθέτηση της ΤΝ στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση παραμένει μέτρια. Οι λόγοι είναι πολλοί:
Έλλειψη εκπαίδευσης διδασκόντων: Πολλοί πανεπιστημιακοί δεν έχουν τα απαραίτητα ψηφιακά εργαλεία και δεξιότητες.
Ανησυχίες για προσωπικά δεδομένα: Δεν υπάρχουν ακόμη ξεκάθαρες πολιτικές για την προστασία φοιτητικών δεδομένων.
Διαφορές ανά κλάδο: Οι επιστήμες υγείας έχουν κάνει μεγαλύτερα βήματα, ενώ οι ανθρωπιστικές επιστήμες παραμένουν διστακτικές.
Διοικητική αδράνεια: Πολλά ιδρύματα δεν έχουν επενδύσει σε νέες μεθοδολογίες, είτε λόγω κόστους είτε λόγω αδράνειας.
Η Ευρώπη έναντι του υπόλοιπου κόσμου
Η Ευρώπη εμφανίζει ένα παράδοξο: ενώ πρωτοστατεί στη ρύθμιση της ηθικής χρήσης της τεχνολογίας, υστερεί στην πράξη ως προς την ενσωμάτωση της ΤΝ.
Ηνωμένο Βασίλειο: Σημαντική έρευνα για την ηθική της εκπαιδευτικής ΤΝ.
Γερμανία & Ολλανδία: Διεπιστημονικά έργα που συνδυάζουν παιδαγωγική, πληροφορική και γνωστικές επιστήμες.
ΗΠΑ: Πρωτοπορούν σε πατέντες, δημοσιεύσεις και εφαρμογές εκπαιδευτικής ΤΝ.
Κίνα: Μαζικές επενδύσεις στην «Έξυπνη Εκπαίδευση», με έμφαση στην προσαρμοστική μάθηση και τις «έξυπνες τάξεις».
Λατινική Αμερική: Αύξηση εφαρμογών ΤΝ για μείωση εκπαιδευτικών ανισοτήτων.
Σύμφωνα με έρευνα του The Conversation, το κοινό δείχνει μικρό ενδιαφέρον για τη σχέση της ΤΝ με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Στα κοινωνικά δίκτυα, οι αναφορές είναι ελάχιστες και περιορίζονται σε πρακτικά εργαλεία, όπως το ChatGPT. Η ευρύτερη κοινωνία δεν έχει ακόμη συνειδητοποιήσει τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ΤΝ στη διδασκαλία, τη μάθηση και την ισότητα στην εκπαίδευση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
