Απαντήσεις για το κύμα συγχωνεύσεων σχολικών τμημάτων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τα κενά εκπαιδευτικών που καταγράφονται ακόμη και μέσα στο φθινόπωρο, αλλά και τις βαθιές ανατροπές που φέρνει το δημογραφικό πρόβλημα στα σχολεία της χώρας έδωσε η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.
Μιλώντας στο NEWS 24/7, η υπουργός παραδέχτηκε ότι οι αλλαγές μετά την έναρξη του σχολικού έτους δεν αποτελούν ιδανική πρακτική και προκαλούν αναστάτωση, απέρριψε ωστόσο κατηγορηματικά ότι οι συγχωνεύσεις γίνονται με λογική περικοπών, εξηγώντας την ανάγκη εξορθολογισμού των εκπαιδευτικών πιστώσεων ώστε να καλύπτονται ακόμη και τα πιο απομακρυσμένα σχολεία.
Το δημογραφικό χτυπά πλέον και τα σχολεία στα αστικά κέντρα
Αναφερόμενη στις αντιδράσεις που προκλήθηκαν από τις συγχωνεύσεις στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση μετά το πρώτο κουδούνι, η Σοφία Ζαχαράκη έδωσε στη δημοσιότητα συγκεκριμένα αριθμητικά δεδομένα για τον μαθητικό πληθυσμό ανά τάξη: «Θέλω να είμαι πάρα πολύ ακριβής σε αυτό. Δώσαμε τα στοιχεία γιατί μάλιστα είχε γίνει και μία δίκαιη κρίση ως προς το ζήτημα των στοιχείων. Εμείς έχουμε αποφασίσει -και νομίζω μπορεί κάποιος να γυρίσει και το χρόνο πίσω και να δει- το πόσο έχουμε αντιμετωπίσει το θέμα της λογοδοσίας. Δίνουμε στοιχεία, δίνουμε δεδομένα, όσο κι αν καμιά φορά αυτά μπορεί να είναι δύσκολα ως προς τη διαχείριση του δημόσιου λόγου.
Είπαμε ότι πράγματι τα τελευταία χρόνια -και αυτό θα το δείτε ανεξαρτήτως τώρα κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, Ζαχαράκη ή οποιουδήποτε- θα δείτε ότι το δημογραφικό θα δημιουργήσει δεδομένα στην Ελλάδα που θα επηρεάσουν όχι μόνο τα τμήματα στα μακρινά και δυσπρόσιτα μέρη, αλλά και τμήματα στο κέντρο της Αθήνας».
Ειδικότερα για τις καθυστερημένες συγχωνεύσεις και τα ζητήματα που ανέκυψαν στη Δ’ Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αθήνας, σημείωσε «πέραν κάποιων ζητημάτων που ανέκυψαν στη Δ' Αθήνας -και τα ξέρω πολύ καλά και η ίδια έχω δώσει κατεύθυνση για να διορθωθούν πράγματα, και το ξέρετε πολύ καλά, και στη διευθύντρια εκπαίδευσης έγινε και στον περιφερειακό διευθυντή- αυτό το οποίο πάντα προσπαθώ και λέω στις γενικές γραμματείες είναι να αποφεύγουμε τις αλλαγές μετά την αρχή της χρονιάς. Γιατί γίνονται πολλές φορές; Γιατί ξέρετε ότι έχουμε εγγραφές μέχρι και την αρχή της χρονιάς.
Το Λύκειο -γιατί κυρίως για το Λύκειο μιλάμε τώρα- έχει την ιδιοτυπία ότι πολλές φορές τα παιδιά έρχονται και εγγράφονται με τις δεύτερες ευκαιρίες που δίνονται, οπότε μπορεί να έχεις αλλαγές στο τμήμα. Όπως επίσης μπορεί να έχεις 12 ή 13 παιδιά που θα πάνε σε ένα τμήμα 25 παιδιών και πάλι είναι κάτι που είναι, νομίζω, στα όρια που είναι ανεκτά. Δεν μιλάω για 27 και 28. Θα σας στείλω πραγματικά να έχετε όλα τα δεδομένα των παιδιών ανά τμήμα στην Ελλάδα. Είναι 80 τα τμήματα στην Ελλάδα που έχουν πάνω από 28 παιδιά. Εγώ θέλω να εξαλειφθούν, να μην υπάρχει κανένα. Και είναι χιλιάδες τα τμήματα που είναι μέχρι 24. Θα σας το δείξω γιατί θέλω να έχετε τα δεδομένα και πραγματικά θα 'θελα να τα ελέγξει όποιος θέλει.
Οι συγχωνεύσεις λοιπόν σε δεύτερο χρόνο σίγουρα δεν είναι ο καλύτερος, ιδανικός χρονικός τρόπος για να λειτουργήσει η χρονιά».
«Δεν είναι ζήτημα οικονομίας, αλλά διαχείρισης πιστώσεων»
Απαντώντας στην κριτική ότι το Υπουργείο Παιδείας προχωρά σε συγχωνεύσεις με γνώμονα την εξοικονόμηση πόρων, η κ. Ζαχαράκη εξήγησε τη σχέση ανάμεσα στα τμήματα των μεγάλων πόλεων, τα ολιγομελή τμήματα της περιφέρειας και τις οργανικές θέσεις των εκπαιδευτικών.
Όπως είοε, «από την άλλη εγώ θα έλεγα και στα παιδιά κάθε φορά να μας κρίνουν αυστηρά. Αυτό θέλω, και οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί, να δίνουν όμως και τη μεγάλη προσπάθεια που γίνεται έτσι ώστε να μπορείς να κρατήσεις ένα τμήμα ολιγομελές στην υπόλοιπη Ελλάδα αλλά και στην Αθήνα. Θέλω να δείτε τα στοιχεία. Φέτος έχω εγκρίνει τα περισσότερα ολιγομελή τμήματα στα Λύκεια, στη Β' και στη Γ' Λυκείου, για να μπορούν τα παιδιά, κυρίως στις κατευθύνσεις, να κάνουν αυτό που θέλουν και να σπουδάσουν αυτό που θέλουν, και καταβάλλουμε προσπάθεια έτσι ώστε να μένει το τμήμα με την αρχική του σύνθεση. Σίγουρα όταν έχεις στο κέντρο της Αθήνας τμήματα με 12 και 13 παιδιά, κάποια στιγμή μπορεί να χρειαστεί να συγχωνευτεί το τμήμα. Και δεν είναι στο πλαίσιο που εξαντλείται αυστηρότητα.
Εσείς όταν έχετε ένα τμήμα 13 παιδιών και έχει δίπλα 25άρι, θεωρείτε ότι αυτό είναι κοινωνικά, θα έλεγα έτσι, δίκαιο; Όχι μόνο δικαιοσύνης, είναι θέμα εφαρμογής του νόμου. Όλοι μαζί έχουμε συναποφασίσει, και υπάρχει διαχρονικότητα εννοώ και στο Υπουργείο ως προς αυτό. Και δεύτερον, είναι και διαχείριση πιστώσεων. Όταν έχεις ήδη σχεδόν 150.000 μόνιμους εκπαιδευτικούς, δεν είναι και λίγοι, είναι πολλοί σε έναν μαθητικό πληθυσμό 1,4 εκατομμύρια. Και εγώ δεν πάω στους μέσους όρους γιατί αδικεί ίσως τα μεγάλα αστικά κέντρα, ο μέσος όρος δεν δείχνει την αλήθεια ακριβώς.
Η αλήθεια όμως φαίνεται με τον αριθμό των τμημάτων που σας είπα και τον αριθμό των παιδιών. Όταν λες ότι έχω τόσες χιλιάδες τμήματα που είναι μέχρι 24 παιδιά -και θα έλεγα ότι επειδή έχω κάνει τάξη, ξέρω πόσο καλύτερο είναι να έχεις έναν αριθμό ο οποίος να κινείται στα 24-25 παιδιά και να μην είναι 30, εγώ έκανα με 30 παιδιά- αλλά λέω ότι πρέπει να έχεις τη δυνατότητα ως κράτος, γιατί έχεις αυτή την ιδιοτυπία, να έχεις και το νησί, να έχεις και το τμήμα με το ένα παιδί και με τα δύο παιδιά και με τα τέσσερα και με τα πέντε και με τα έξι, να μπορείς να καλύπτεις σε όλη την Ελλάδα. Όταν λοιπόν σπάς το τμήμα στα 11 και στα 12 παιδιά στο κέντρο της Αθήνας, μήπως πρέπει να σκεφτούμε εκείνη τη στιγμή ότι θα πρέπει να γίνει και η εξίσωση και να βγει και να υπάρχει ο εκπαιδευτικός και στο ολιγομελές τμήμα που θέλουμε να έχει τέσσερα και πέντε παιδιά γιατί δεν μπορεί να έχει κάτι άλλο;
Μα δεν είναι ζήτημα οικονομίας. Εγώ θα έλεγα ότι είναι καλύτερης διαχείρισης ως προς το σημαντικότερο πράγμα που έχουμε. Αυτή είναι η προίκα μας: οι άνθρωποί μας, οι εκπαιδευτικοί μας, οι οποίοι έχουν με τα χρόνια... προσοχή, συγκρατήστε το αυτό και ελέγξτε το, έχουν αποκτήσει οργανικότητα. Σε σχολεία τα οποία σιγά-σιγά τα παιδιά απομειώνονται, κρατούν την οργανικότητα. Πολύ δύσκολο είναι να τη μειώσεις. Εδώ υπάρχουν σχολεία τα οποία είναι πολυθέσια και κανονικά θα έπρεπε να είναι διθέσια ή τριθέσια και τα κρατάς πενταθέσια, τετραθέσια, ενώ θα 'πρεπε να έχουν μειωθεί εδώ και καιρό».
Τα κενά στα σχολεία και ο περιορισμός των αποσπάσεων κατά 30%
Όσον αφορά τα κενά εκπαιδευτικών που εξακολουθούν να εμφανίζονται ακόμη και τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο -και σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι ή και μετά τα Χριστούγεννα- η υπουργός χαρακτήρισε το ζήτημα «δομικό» και ανέδειξε τις παρεμβάσεις που έγιναν φέτος στον περιορισμό των αποσπάσεων εκτός τάξης.
«Είναι μία δύσκολη εξίσωση η οποία έχει κοινωνικό αποτύπωμα. Γιατί για μένα όταν σε ένα παιδί δεν έχει πάει ακόμα ο δάσκαλος και είναι Οκτώβριος ή Νοέμβριος, αντιλαμβάνεστε ότι δεν είναι μια απλή συζήτηση ενός κενού. Είναι ένα θέμα το οποίο μπορεί να είναι δομικό στο Υπουργείο Παιδείας και δύσκολο κάποιος να το διαχειριστεί. Και προκαλώ όποιον θέλει να 'ρθει να το κάνει με μεγαλύτερη, θα έλεγα, αποτελεσματικότητα. Θα 'θελα να μου δείξει πώς γίνεται πραγματικά, γιατί πραγματικά σας λέω έχουμε εξαντλήσει την προσπάθεια και στη διεκδίκηση των πιστώσεων και στο κομμάτι των διορισμών και στο να κρατάμε ολιγομελή τμήματα, αν θέλετε, από το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Εσωτερικών, γιατί έχουμε και ένα μάξιμουμ κάθε φορά το οποίο μπορούμε να διεκδικούμε. Χρυσή τομή, δεν είναι απλό.
Όχι μόνο μέχρι τα Χριστούγεννα, και μετά τα Χριστούγεννα. Και να το πούμε κιόλας ότι υπάρχουν περιπτώσεις που δεν είναι μόνο η άρνηση της ανάληψης υπηρεσίας, γιατί αυτό θα ήταν εύκολο επιχείρημα, θα 'λεγε κάποιος "δεν πήγε".
Και αυτό το οποίο εγώ λέω είναι ότι αν μπορέσουμε να συμμαζέψουμε το σύστημα -γι' αυτό φέτος επιχείρησα με μερική επιτυχία, θα έλεγα, να μειώσω τις αποσπάσεις, όχι στον απόλυτο βαθμό όσο είχα βάλει στόχο, αλλά να μειωθούν αρκετά οι αποσπάσεις εκτός τάξης, για πρώτη φορά στο 30% ήρθαν περισσότεροι εκπαιδευτικοί κοντά μας, επιτρέψαμε και σε αυτούς οι οποίοι ήταν 5 χρόνια εκτός τάξης σε διοικητικό φορέα να πάρουν μετάταξη γιατί οι άνθρωποι πλέον ένιωθαν ότι έπρεπε και ήθελαν να υπηρετήσουν καλύτερα στη διοίκηση- προσπαθούμε, σας λέω, από παντού να είμαστε όσο γίνεται πιο αποτελεσματικοί έτσι ώστε αυτό το κενό που ακόμα υπάρχει ή θα υπάρχει να μπορείς να το αντιμετωπίσεις με μεγαλύτερη συνέπεια στα παιδιά».
