Με νέα επείγουσα εγκύκλιο που υπογράφει η υπουργός Σοφία Ζαχαράκη, ξεκινά πιλοτική έρευνα στα σχολεία όλης της χώρας, με στόχο την εμπειρική αποτύπωση των συνηθειών, των αντιλήψεων και των αναγκών των παιδιών γύρω από τα Μέσα και το διαδίκτυο. Τα ευρήματα θα αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση της Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα 2027-2030.
Πού και πότε θα γίνει η έρευνα
Η πιλοτική εφαρμογή αφορά ένα διευρυμένο δείγμα από 16 σχολικές μονάδες ανά Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης. Αναλυτικά, σε κάθε Περιφέρεια προβλέπεται η συμμετοχή:
- 4 Δημοτικών Σχολείων
- 4 Γυμνασίων
- 4 Γενικών Λυκείων
- 4 Επαγγελματικών Λυκείων
- 1 Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου-Λυκείου
Η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων θα γίνει ηλεκτρονικά, κατά το διάστημα από 16 έως 26 Νοεμβρίου 2026, κατά προτίμηση στο εργαστήριο Πληροφορικής ή σε άλλο κατάλληλο σχολικό χώρο, υπό την επίβλεψη εκπαιδευτικού. Ο εκτιμώμενος χρόνος συμπλήρωσης είναι περίπου 25 λεπτά.
Τι θα ρωτηθούν οι μαθητές
Το ερωτηματολόγιο έχει προσαρμοστεί ώστε να είναι κατανοητό από όλες τις ηλικιακές ομάδες, από την Ε΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Λυκείου, και οι ερωτήσεις του απλώνονται σε ένα ευρύ φάσμα της ψηφιακής καθημερινότητας. Αρχικά, οι μαθητές θα κληθούν να περιγράψουν την πρόσβαση και τη χρήση ψηφιακών μέσων, δηλαδή με ποιον εξοπλισμό και με ποιες συνθήκες συνδέονται καθημερινά στο διαδίκτυο.
Στη συνέχεια, το ενδιαφέρον στρέφεται στον τρόπο με τον οποίο αναζητούν και αξιολογούν κριτικά πληροφορίες και πηγές, ένα ζήτημα που αγγίζει ευθέως την ικανότητά τους να ξεχωρίζουν το αξιόπιστο από το αναξιόπιστο περιεχόμενο.
Ξεχωριστή ενότητα αφιερώνεται στις ειδήσεις, την παραπληροφόρηση και το παραπλανητικό περιεχόμενο, με ερωτήσεις που εξετάζουν κατά πόσο οι μαθητές αντιλαμβάνονται πότε μια είδηση είναι ψευδής ή σκόπιμα distorsion. Αμέσως μετά, οι ερωτήσεις εισέρχονται στον κόσμο των κοινωνικών δικτύων, της εμπορικής επιρροής, των πλατφορμών και των αλγορίθμων, δηλαδή στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η ροή περιεχομένου που βλέπουν και το κατά πόσο αντιλαμβάνονται τους μηχανισμούς πίσω από αυτήν. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στο ψευδορεαλιστικό περιεχόμενο (deepfakes) και στο συνθετικό περιεχόμενο, ένα πεδίο που εξελίσσεται ραγδαία και απασχολεί έντονα τη διεθνή εκπαιδευτική κοινότητα.
Τέλος, το ερωτηματολόγιο καλύπτει τη δημιουργία και κοινοποίηση περιεχομένου, τα πνευματικά δικαιώματα, την ψηφιακή ασφάλεια και την ψηφιακή πολιτειότητα, δηλαδή τη συμπεριφορά των μαθητών ως ενεργών χρηστών και ως πολιτών μέσα στο ψηφιακό περιβάλλον. Η επεξεργασία των δεδομένων θα γίνει αποκλειστικά για τους σκοπούς της έρευνας και της χάραξης δημόσιας πολιτικής, με πρόβλεψη για διατήρηση έως την ολοκλήρωση της Στρατηγικής, με εκτιμώμενη ημερομηνία τον Μάρτιος του 2027.
Η εγκύκλιος
Τι είναι η Εθνική Στρατηγική για την Παιδεία στα Μέσα 2027-2030
Πρόκειται για ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο οριζόντιας δημόσιας πολιτικής, το οποίο προβλέπεται από το άρθρο 39 του ν. 5253/2025 (ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης – EMFA). Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η Στρατηγική συνδέεται και με άλλες δράσεις, όπως το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες» και το εθνικό δίκτυο 500 Media Labs σε δημόσια σχολεία, προϋπολογισμού άνω των 18,6 εκατ. ευρώ
Αντίστοιχα, σκοπός του Εθνικού Θεματικού Δικτύου Σχολείων «Παιδεία στα Μέσα: Τηλεόραση, Διαδίκτυο, Κινηματογράφος» είναι η καλλιέργεια του οπτικοακουστικού αλφαβητισμού των μαθητών/τριών όλων των βαθμίδων και η προώθηση της Παιδείας στα Μέσα στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Το Δίκτυο συντονίζουν η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σερρών (Τμήμα Συμβούλων Εκπαίδευσης), το Τμήμα Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Μέσων της Διεύθυνσης Υποστήριξης Προγραμμάτων και Εκπαίδευσης για την Αειφορία Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ.) και λειτουργεί υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας.
Στο Δίκτυο μπορούν να συμμετέχουν εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων και όλων των βαθμίδων, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, Ελλάδας και Ομογένειας, οι οποίοι/ες επιμορφώνονται κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους προκειμένου να υλοποιήσουν τις εκπαιδευτικές δράσεις του Δικτύου και να αξιοποιήσουν το εκπαιδευτικό του υλικό σε ένα τουλάχιστον τμήμα του σχολείου τους.
Περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τις σχολικές μονάδες που συμμετέχουν στο Δίκτυο, καθώς και το υλικό των επιμορφώσεων και των δράσεων έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα: https://www.edu4media.eu
