Με ιδιαίτερη επιτυχία και μεγάλη συμμετοχή πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου η υβριδική ημερίδα με τίτλο «Γέφυρες Συνεργασίας: Εργοθεραπεία & Ειδική Αγωγή – Από τη Γνώση στην Πράξη».
Η ημερίδα συνδιοργανώθηκε από το Πανεπιστημιακό Εργαστήριο Εργοθεραπείας, Επιστήμης του Έργου & Ποιότητας Ζωής του Τμήματος Εργοθεραπείας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ) και τη Σύμβουλο Εκπαίδευσης Εργοθεραπευτών ΠΕ29, με έδρα τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης.
Η εκδήλωση αποτέλεσε σημαντική επιστημονική και εκπαιδευτική συνάντηση, με στόχο την ανάδειξη του έργου των εργοθεραπευτών στην Ειδική Αγωγή, την ανταλλαγή τεκμηριωμένων γνώσεων και καλών πρακτικών, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των επαγγελματιών που εργάζονται στις σχολικές μονάδες και της πανεπιστημιακής κοινότητας.
Η μεγάλη ανταπόκριση επιβεβαίωσε το έντονο ενδιαφέρον της εκπαιδευτικής και επιστημονικής κοινότητας για την εξέλιξη της σχολικής Εργοθεραπείας. Περισσότεροι από 100 εργοθεραπευτές και εργοθεραπεύτριες της Ειδικής Αγωγής, από τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Ήπειρο, τη Δυτική Ελλάδα, την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και τα νησιά, συμμετείχαν στην ημερίδα μέσω διαδικτυακής παρακολούθησης.
Παράλληλα, φοιτητές, φοιτήτριες και μέλη του διδακτικού προσωπικού του Τμήματος Εργοθεραπείας παρακολούθησαν τις εργασίες διά ζώσης, στην Πανεπιστημιούπολη Κομοτηνής, όπου εδρεύει το Τμήμα Εργοθεραπείας του ΔΠΘ.
Διεθνής επιστημονική παρουσία και ουσιαστικός διάλογος
Ιδιαίτερη σημασία είχε η εναρκτήρια επιστημονική εισήγηση, διά ζώσης, της καθηγήτριας Εργοθεραπείας Aliki Thomas του McGill University, η οποία συνεργάζεται με το Τμήμα Εργοθεραπείας του ΔΠΘ.
Η εισήγησή της συνέβαλε στη σύνδεση της διεθνούς επιστημονικής γνώσης με τις σύγχρονες ανάγκες και τις προοπτικές της Εργοθεραπείας. Η παρουσία της προσέδωσε διεθνή διάσταση στην ημερίδα και ανέδειξε τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης, της ερευνητικής εξέλιξης και της συνεχούς ανανέωσης των πρακτικών της Εργοθεραπείας.
Στην ημερίδα συμμετείχαν και απηύθυναν χαιρετισμό ο Ιωάννης Μπουσδούνης, διευθυντής της Διεύθυνσης Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η Κυριακή Κεραμιώτου, πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Εργοθεραπευτών – ΝΠΔΔ, καθώς και ο Ευάγγελος Μπεμπέτσος, καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Εργοθεραπείας του ΔΠΘ.
Η συνεργασία σχολείου και πανεπιστημίου ως μοχλός ανάπτυξης της σχολικής Εργοθεραπείας
Κατά την έναρξη της ημερίδας, η Αθηνά Γκιουζένη, Σύμβουλος Εκπαίδευσης Εργοθεραπευτών ΠΕ29, με έδρα τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης, τόνισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των εργοθεραπευτών που υπηρετούν στην Ειδική Αγωγή και του Τμήματος Εργοθεραπείας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.
Παράλληλα, εξέφρασε την επιθυμία η συνεργασία αυτή να έχει συνέχεια και να ενισχυθεί περαιτέρω, δημιουργώντας σταθερές γέφυρες επικοινωνίας, ανταλλαγής εμπειριών και επιστημονικής υποστήριξης.
Από την πλευρά του, ο Παναγιώτης Σιαπέρας, επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Εργοθεραπείας του ΔΠΘ και διευθυντής του Πανεπιστημιακού Εργαστηρίου Εργοθεραπείας, Επιστήμης του Έργου & Ποιότητας Ζωής, υπογράμμισε ότι η εξέλιξη της σχολικής Εργοθεραπείας προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή των ίδιων των εργοθεραπευτών που εργάζονται καθημερινά στις σχολικές μονάδες.
Όπως ανέφερε, η εμπειρία τους, οι ανάγκες που αναγνωρίζουν στο σχολικό περιβάλλον και οι πρακτικές που αναπτύσσουν αποτελούν πολύτιμη πηγή γνώσης για την έρευνα και την επιστημονική εξέλιξη του πεδίου. Το πανεπιστήμιο μπορεί να συμβάλει στην τεκμηρίωση, την αξιολόγηση και την περαιτέρω ανάπτυξη αυτών των πρακτικών.
Στο πλαίσιο αυτό, αναδείχθηκε ο καθοριστικός ρόλος του Πανεπιστημιακού Εργαστηρίου Εργοθεραπείας, Επιστήμης του Έργου & Ποιότητας Ζωής ως χώρου σύνδεσης της επιστημονικής έρευνας με τις πραγματικές ανάγκες της εκπαιδευτικής πράξης.
Η ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ του πανεπιστημίου, των επαγγελματιών της Ειδικής Αγωγής και της εκπαιδευτικής κοινότητας μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση σύγχρονων, τεκμηριωμένων και αποτελεσματικών παρεμβάσεων προς όφελος των μαθητών.
Η Παιδαγωγική του Έργου στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής πράξης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Παιδαγωγική του Έργου, ως προσέγγιση που αναδεικνύει τη σημασία της ενεργού συμμετοχής του παιδιού σε δραστηριότητες με νόημα για την καθημερινή του ζωή.
Μέσα από την εκτέλεση δραστηριοτήτων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες, τις δυνατότητες και τα ενδιαφέροντά του, το παιδί μπορεί να αναπτύσσει δεξιότητες, να ενισχύει την αυτονομία του και να προχωρά στην προσωπική και κοινωνική του εξέλιξη.
Όπως υπογράμμισε ο Παναγιώτης Σιαπέρας, στόχος είναι η διαμόρφωση μιας ουσιαστικής ισορροπίας ανάμεσα στους τρεις βασικούς τομείς του ανθρώπινου έργου: την αυτοφροντίδα, την παραγωγικότητα και τον ελεύθερο χρόνο.
Η ισορροπία αυτή αποτελεί σημαντικό ζητούμενο για τους μαθητές και τις οικογένειές τους, καθώς συνδέεται άμεσα με την καθημερινή ζωή, την ανεξαρτησία και την ποιότητα ζωής.
Από τη γνώση στην πράξη: σύγχρονες προσεγγίσεις και καλές πρακτικές
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας παρουσιάστηκαν εργασίες από εργοθεραπευτές και εργοθεραπεύτριες που δραστηριοποιούνται στην εκπαιδευτική κοινότητα, καθώς και από ερευνητές και μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας του Τμήματος Εργοθεραπείας του ΔΠΘ.
Οι εισηγήσεις ανέδειξαν ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών της Εργοθεραπείας στην Ειδική Αγωγή. Μεταξύ άλλων, παρουσιάστηκαν η εργοθεραπευτική αξιολόγηση στις σχολικές μονάδες, ο σχεδιασμός σχολικών δραστηριοτήτων, η προσαρμογή του παιχνιδιού για την ενίσχυση της αυτονομίας, οι πρακτικές υγιεινής και οι δραστηριότητες παραγωγικότητας.
Επιπλέον, αναπτύχθηκαν θέματα σχετικά με την παιχνιδοποίηση στην εκπαίδευση, τις πρώιμες και τις ψηφιακά υποστηριζόμενες εργοθεραπευτικές παρεμβάσεις, καθώς και τις ερευνητικές προσεγγίσεις για την υποστήριξη παιδιών με νευροαναπτυξιακές δυσκολίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ανάπτυξη υπηρεσιών Εργοθεραπείας με επίκεντρο τη συμπερίληψη και τη συμμετοχή, αναδεικνύοντας τη σημασία της ισότιμης πρόσβασης όλων των μαθητών στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες.
Μια συνεργασία με προοπτική
Η επιτυχής πραγματοποίηση της ημερίδας ανέδειξε τη σημασία της συστηματικής συνεργασίας ανάμεσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα και τους εργοθεραπευτές της Ειδικής Αγωγής.
Η ενεργός συμμετοχή επαγγελματιών από διαφορετικές περιοχές της χώρας, σε συνδυασμό με την παρουσία φοιτητών, ακαδημαϊκών και θεσμικών εκπροσώπων, επιβεβαίωσε την ανάγκη να συνεχιστεί ο διάλογος και να αναπτυχθούν σταθερές πρωτοβουλίες επιμόρφωσης, έρευνας και ανταλλαγής καλών πρακτικών.
Το βασικό μήνυμα της συνάντησης ήταν σαφές: η πρόοδος της Εργοθεραπείας στην Ειδική Αγωγή προϋποθέτει συνεργασία, επιστημονική τεκμηρίωση και αξιοποίηση της εμπειρίας των επαγγελματιών που βρίσκονται καθημερινά δίπλα στα παιδιά.
Η σύνδεση της γνώσης με την πράξη μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την ενίσχυση της αυτονομίας και της συμμετοχής των μαθητών, την ισότιμη πρόσβαση στη μάθηση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.
