Με μια ατζέντα που αγγίζει τον πυρήνα των αλλαγών στην Ανώτατη Εκπαίδευση, ανοίγει σήμερα, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026, η αυλαία των προπαρασκευαστικών εργασιών της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων, με πρωτοβουλία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Στο επίκεντρο της πρώτης συνεδρίασης βρίσκονται το νέο σύστημα εξετάσεων για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων, η Συνταγματική Αναθεώρηση και οι εξελίξεις στο ευρωπαϊκό πλαίσιο της Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Πρόκειται για ζητήματα με ιδιαίτερη βαρύτητα για το μέλλον των ελληνικών δημόσιων Πανεπιστημίων, καθώς συνδέονται τόσο με τον τρόπο πρόσβασης των μαθητών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση όσο και με το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.
Οι εργασίες ξεκινούν στις 11:00 το πρωί, υπό την προεδρία του Πρύτανη του ΕΚΠΑ, καθηγητή Γεράσιμου Σιάσου, και του Πρύτανη του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, καθηγητή Σταμάτιου Αγγελόπουλου.
Νέο σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια: Στο επίκεντρο οι εξετάσεις για τα ΑΕΙ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για το νέο σύστημα εξετάσεων εισαγωγής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, ένα θέμα που αφορά άμεσα χιλιάδες μαθητές, υποψήφιους και οικογένειες.
Την εισήγηση θα πραγματοποιήσει η καθηγήτρια Σοφία Παπαϊωάννου, Αντιπρύτανις Ακαδημαϊκών, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η ένταξη του ζητήματος στην ημερήσια διάταξη της πρώτης Προσυνόδου αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδουν οι Πρυτανικές Αρχές στον διάλογο για τον τρόπο πρόσβασης στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Σημειώνεται, πάντως, ότι η συζήτηση για νέο εξεταστικό σύστημα δεν συνεπάγεται ότι έχουν ήδη αποφασιστεί συγκεκριμένες αλλαγές στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Στόχος της διαδικασίας είναι η ανταλλαγή απόψεων και η επεξεργασία προτάσεων, οι οποίες θα τεθούν υπόψη της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει ανακοινώσει το ΕΚΠΑ, στις εργασίες του Οκτωβρίου προβλέπεται επίσης εισήγηση του καθηγητή Μιχαήλ Σφακιανάκη, Προέδρου του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία.
Αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ και Συνταγματική Αναθεώρηση
Στην πρώτη προπαρασκευαστική συνεδρίαση τίθενται επίσης προς συζήτηση δύο ζητήματα με σημαντικές θεσμικές προεκτάσεις: το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων και η Συνταγματική Αναθεώρηση, σε συνδυασμό με το ευρωπαϊκό πλαίσιο της Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Εισηγητές της σημερινής συνεδρίασης θα είναι:
- Ο καθηγητής Σπυρίδων Βλαχόπουλος, Εσωτερικό Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών.
- Η Μαίρη Σάρπ, επίτιμη Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας και Εξωτερικό Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στην ατζέντα περιλαμβάνεται και η μετεξέλιξη της «Διακήρυξης της Μπολόνια» στο πλαίσιο της «Διαδικασίας της Μπολόνια», η οποία συνδέεται με τη διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Σύμφωνα με την αναλυτική ανακοίνωση του ΕΚΠΑ, για τη συγκεκριμένη θεματική προβλέπεται επίσης εισήγηση του Αντιπρύτανη Έρευνας και Καινοτομίας, καθηγητή Ευστάθιου Ευσταθόπουλου.
Μετά την ολοκλήρωση των εισηγήσεων θα ακολουθήσουν τοποθετήσεις των Πρυτάνεων και συζήτηση, με στόχο την καταγραφή των βασικών προβληματισμών και τη διαμόρφωση θέσεων.
Για πρώτη φορά τρεις Προσύνοδοι πριν από τη Σύνοδο Πρυτάνεων
Η φετινή διαδικασία εισάγει μια σημαντική οργανωτική καινοτομία.
Για πρώτη φορά, η Προεδρία της Συνόδου Πρυτάνεων προχωρά στη διοργάνωση τριών διαδοχικών Προπαρασκευαστικών Συνόδων, τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2026, πριν από την κεντρική Σύνοδο που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 2027.
Το ΕΚΠΑ έχει αναλάβει από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 τη διοργάνωση και την Προεδρία της 113ης Συνόδου, σε μια χρονική συγκυρία με ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς το 2027 το Πανεπιστήμιο Αθηνών συμπληρώνει 190 χρόνια λειτουργίας.
Οι Προσύνοδοι θα παρέχουν και δυνατότητα υβριδικής συμμετοχής, ενώ κάθε συνάντηση θα ολοκληρώνεται με τη διαμόρφωση πορισμάτων.
Η επιδίωξη είναι η κεντρική Σύνοδος του Φεβρουαρίου να μην περιοριστεί στην αρχική καταγραφή προβλημάτων, αλλά να έχει ήδη στη διάθεσή της επεξεργασμένες προτάσεις για τα σημαντικότερα ζητήματα των δημόσιων Πανεπιστημίων.
Νοέμβριος: Γραφειοκρατία, προσωπικό και θεσμικός ρόλος της Συνόδου
Η δεύτερη Προπαρασκευαστική Σύνοδος, που προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο, θα επικεντρωθεί στα προβλήματα της καθημερινής λειτουργίας των Πανεπιστημίων.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι νομοθετικές ρυθμίσεις, τα γραφειοκρατικά εμπόδια και η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού των δημόσιων ΑΕΙ, συμπεριλαμβανομένων των μελών ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και των διοικητικών υπαλλήλων.
Εισηγητής θα είναι ο Αντιπρύτανης Διοικητικών Υποθέσεων, Φοιτητικής Μέριμνας και Διά Βίου Μάθησης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Χρήστος Καραγιάννης.
Παράλληλα, θα εξεταστεί μια πρόταση με ιδιαίτερη θεσμική σημασία: η θεσμοθέτηση της Συνόδου Πρυτάνεων ως συμβουλευτικού οργάνου προς το Υπουργείο Παιδείας.
Για το συγκεκριμένο ζήτημα θα εισηγηθούν οι καθηγητές Ευστάθιος Ευσταθόπουλος και Σπυρίδων Βλαχόπουλος.
Δεκέμβριος: Δημογραφικό και χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων
Ο κύκλος των προπαρασκευαστικών συνεδριάσεων θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο, με δύο ακόμη κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον της Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Το πρώτο αφορά το δημογραφικό πρόβλημα και τις επιπτώσεις του στη λειτουργία των ΑΕΙ, με εισηγήτρια την καθηγήτρια Σοφία Παπαϊωάννου.
Το δεύτερο αφορά τη χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων, με εισηγητή τον Αντιπρύτανη Οικονομικών και Ανάπτυξης του ΕΚΠΑ, καθηγητή Αριστείδη Σάμιτα.
Οι δύο αυτές θεματικές συνδέονται άμεσα με τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, τις δυνατότητες ανάπτυξής τους και την κάλυψη των εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών τους.
Γεράσιμος Σιάσος: «Τα μεγάλα ζητήματα να συζητούνται έγκαιρα και διεξοδικά»
Αναφερόμενος στη νέα πρωτοβουλία, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, υπογράμμισε την ανάγκη ουσιαστικού διαλόγου για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά Πανεπιστήμια.
Όπως δήλωσε:
«Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών αναλαμβάνει με ιδιαίτερη τιμή και αίσθημα ευθύνης την Προεδρία της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων. Σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών και προκλήσεων για την Ανώτατη Εκπαίδευση, θεωρούμε απαραίτητο τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν τα ελληνικά δημόσια Πανεπιστήμια να συζητούνται έγκαιρα, διεξοδικά και με ουσιαστικό διάλογο».
Ο ίδιος επισήμανε ότι η διοργάνωση των τριών Προσυνόδων αποσκοπεί στην καλύτερη προετοιμασία των θεμάτων και στη διαμόρφωση συγκεκριμένων θέσεων και προτάσεων.
«Στόχος μας είναι η 113η Σύνοδος Πρυτάνεων να αποτελέσει ένα ουσιαστικό πεδίο διαλόγου και σύνθεσης, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων και στη διαμόρφωση του μέλλοντος του ελληνικού δημόσιου Πανεπιστημίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το βλέμμα στη Σύνοδο του Φεβρουαρίου 2027
Οι σημερινές εργασίες σηματοδοτούν την έναρξη ενός τετράμηνου κύκλου διαλόγου, κατά τον οποίο οι Πρυτανικές Αρχές καλούνται να επεξεργαστούν κοινές θέσεις για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία και τις προοπτικές των ελληνικών Πανεπιστημίων.
Από το εξεταστικό σύστημα και τη συνταγματική κατοχύρωση του αυτοδιοίκητου έως τη χρηματοδότηση και τις δημογραφικές προκλήσεις, η ατζέντα των τριών Προσυνόδων καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αναμένεται να απασχολήσουν την πανεπιστημιακή κοινότητα το επόμενο διάστημα.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις θέσεις που θα διατυπώσουν οι Πρυτάνεις και, κυρίως, στα πορίσματα που θα προκύψουν από τις διαδοχικές συνεδριάσεις, ενόψει της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων στην Αθήνα, τον Φεβρουάριο του 2027.
