Νέα δεδομένα για τον ρόλο των πανεπιστημίων στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των ραγδαίων αλλαγών στην αγορά εργασίας τέθηκαν στο τραπέζι του Olympia Forum VII, στην Αρχαία Ολυμπία.
Στο forum της συζήτησης «Το Νέο Εκπαιδευτικό Τοπίο: Δεξιότητες, Εξωστρέφεια και Τεχνολογία» βρέθηκαν η διεθνοποίηση των ελληνικών ΑΕΙ, η σύνδεσή τους με την αγορά εργασίας, οι νέες ψηφιακές δεξιότητες και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης Δημήτριος Μπουραντώνης και η Πρύτανις του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Σοφία Ζυγά, ενώ τον συντονισμό είχε ο δημοσιογράφος της TRT TV Σωτήρης Πολύζος.
16 ελληνικά πανεπιστήμια στις συμμαχίες Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων
Ο Δημήτριος Μπουραντώνης παρουσίασε την πορεία της διεθνοποίησης της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης, επισημαίνοντας ότι 16 ελληνικά πανεπιστήμια συμμετέχουν πλέον σε συμμαχίες Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, έχουν αναπτυχθεί 16 ξενόγλωσσα προπτυχιακά προγράμματα, ενώ ξεπερνούν τα 160 τα μεταπτυχιακά προγράμματα διεθνούς συνεργασίας. Το επόμενο ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η επέκταση της διεθνούς συνεργασίας και στο πεδίο της έρευνας.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται δράσεις όπως κοινά ερευνητικά εγχειρήματα μεταξύ ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων, μετακίνηση καθηγητών, ερευνητικά summer schools και κοινή επίβλεψη διδακτορικών διατριβών.
Η διεθνοποίηση ως «ανάσα» για τα περιφερειακά ΑΕΙ
Τη δική της οπτική για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα περιφερειακά πανεπιστήμια ανέπτυξε η Σοφία Ζυγά. Όπως ανέφερε, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου διαθέτει 22 τμήματα και 10 σχολές σε έξι διαφορετικές πόλεις, γεγονός που δημιουργεί ιδιαίτερες ανάγκες αλλά και δυνατότητες ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό, η διεθνοποίηση μπορεί να λειτουργήσει και ως απάντηση στις επιπτώσεις της υπογεννητικότητας και στη μείωση του φοιτητικού πληθυσμού, δημιουργώντας νέες δυνατότητες προσέλκυσης φοιτητών και ανάπτυξης συνεργασιών.
Η Πρύτανις αναφέρθηκε στη συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στην Ευρωπαϊκή Συμμαχία YUNIS, η οποία αποτελείται από 10 πανεπιστήμια και περίπου 150.000 φοιτητές. Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της συμμετοχής σε ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα, αλλά και της αξιοποίησης του ΕΣΠΑ και των μεταπτυχιακών προγραμμάτων για την ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων των ιδρυμάτων.
Οι δεξιότητες που ζητά πλέον η αγορά εργασίας
Ένα από τα βασικά ζητήματα της συζήτησης ήταν το κατά πόσο τα πανεπιστήμια μπορούν να προετοιμάσουν τους φοιτητές για μια αγορά εργασίας που μεταβάλλεται διαρκώς. Η Σοφία Ζυγά έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες, αλλά και στη διά βίου μάθηση, με την ανάγκη για συνεχή upskilling και reskilling να γίνεται ολοένα και πιο έντονη.
Η ανάγκη αυτή δεν αφορά μόνο τους σημερινούς φοιτητές, αλλά και τους εργαζόμενους και τους αποφοίτους που καλούνται να προσαρμόζονται σε νέα επαγγελματικά δεδομένα.
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση είχε η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία ήδη επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο διδάσκονται, μελετούν και εργάζονται οι φοιτητές.
Η Σοφία Ζυγά αναφέρθηκε στην AI ως σημαντικό εργαλείο, αλλά και ως πρόκληση για την εκπαίδευση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι φοιτητές να μάθουν να τη χρησιμοποιούν με τον σωστό τρόπο. Από την πλευρά του, ο Δημήτριος Μπουραντώνης στάθηκε στην ανάγκη η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης να μη λειτουργήσει εις βάρος της αυτενέργειας μαθητών, φοιτητών και εκπαιδευτικών.
Παράλληλα, έθεσε και το ζήτημα της διεθνούς ρύθμισης της τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο τον περιορισμό πιθανών αρνητικών συνεπειών από την ανεξέλεγκτη χρήση της.
Το 62% των εργαζομένων θα χρειαστεί νέα κατάρτιση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν τα στοιχεία που παρουσίασε ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης για τις αλλαγές στις απαιτούμενες δεξιότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 62% των εργαζομένων θα χρειαστεί πρόσθετη εκπαίδευση και κατάρτιση μέχρι το 2030, ενώ μόλις το 52% των σημερινών βασικών δεξιοτήτων αναμένεται να εξακολουθεί να είναι σχετικό με την αγορά εργασίας.
Η εικόνα αυτή ενισχύει την ανάγκη για περισσότερα short courses, προγράμματα διά βίου μάθησης και δράσεις αναβάθμισης και επανεκπαίδευσης δεξιοτήτων. Το ζητούμενο για τα πανεπιστήμια, όπως αναδείχθηκε στη συζήτηση, δεν είναι πλέον μόνο η παροχή ενός πτυχίου, αλλά η δημιουργία ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος που θα μπορεί να ακολουθεί τις τεχνολογικές και επαγγελματικές αλλαγές.
Η συζήτηση στο Olympia Forum VII ανέδειξε ως βασικές προκλήσεις για την ανώτατη εκπαίδευση τη διεθνή εξωστρέφεια, την έρευνα, τις ψηφιακές δεξιότητες, την τεχνητή νοημοσύνη και τη διαρκή σύνδεση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Το Olympia Forum 2026 πραγματοποιείται από τις 29 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου στην International Olympic Academy στην Αρχαία Ολυμπία.
Η διοργάνωση συνδιοργανώνεται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας, το Πράσινο Ταμείο, τον Δήμο Πύργου, την ΚΕΔΕ, την ΕΝΠΕ, το Επιμελητήριο Ηλείας και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.
Το Olympia Forum τελεί υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Πατρών, του Επιμελητηρίου Αχαΐας, της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, της Ιεράς Μητρόπολης Ηλείας, του Υπουργείου Ανάπτυξης, του Υπουργείου Εσωτερικών, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, της ΚΕΔΕ, του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, της ΕΕΤΑΑ, του ΣΕΒ Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδος και του Αραβοελληνικού Επιμελητηρίου.
