Κάθε φορά που δημοσιεύονται τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για την εκπαίδευση, ένας αριθμός τραβάει σχεδόν πάντα την προσοχή: πόσες ώρες διδάσκουν οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες;
Η τελευταία έκθεση «Education at a Glance 2025» δείχνει ότι οι μαθητές στην Ελλάδα έχουν 718 ώρες υποχρεωτικής διδασκαλίας τον χρόνο στο Δημοτικό και 791 ώρες στο Γυμνάσιο. Οι αντίστοιχοι μέσοι όροι στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 804 και 909 ώρες.
Με μια πρώτη ματιά, οι αριθμοί φαίνεται να δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλότερα από τον διεθνή μέσο όρο. Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: άλλο οι ώρες διδασκαλίας και άλλο οι συνολικές ώρες εργασίας ενός εκπαιδευτικού.
Δεν είναι μόνο η ώρα που χτυπά το κουδούνι
Η δουλειά του εκπαιδευτικού δεν ξεκινά όταν μπαίνει στην τάξη και δεν τελειώνει όταν χτυπήσει το κουδούνι. Προετοιμασία μαθημάτων, διορθώσεις, διαγωνίσματα, εργασίες, συνεδριάσεις, επικοινωνία με γονείς και κηδεμόνες, παιδαγωγικά ζητήματα και διοικητικές υποχρεώσεις είναι μόνο μερικά από όσα περιλαμβάνει η καθημερινότητα.
Μάλιστα, ο ίδιος ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι το έργο των εκπαιδευτικών περιλαμβάνει, πέρα από τη διδασκαλία, την προετοιμασία μαθημάτων, τη διόρθωση εργασιών και την επικοινωνία με τους γονείς.
Άρα, ένας πίνακας που καταγράφει μόνο τις ώρες διδασκαλίας δεν μπορεί από μόνος του να περιγράψει ολόκληρο το εργασιακό φορτίο.
Τι προβλέπεται στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, οι εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης προβλέπεται να βρίσκονται στο σχολείο έως 6 ώρες την ημέρα ή 30 ώρες την εβδομάδα, προκειμένου να πραγματοποιούν τόσο διδακτικές όσο και άλλες εργασίες που τους ανατίθενται. Ο ΟΟΣΑ υπολογίζει αυτή την υποχρεωτική παρουσία σε 1.110 ώρες ετησίως στην πρωτοβάθμια και 1.158 ώρες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Επομένως, οι 718 και 791 ώρες που εμφανίζονται στην έκθεση δεν πρέπει να διαβάζονται ως «τόσες ώρες δουλεύει ο εκπαιδευτικός».
Πρόκειται για ώρες υποχρεωτικής διδασκαλίας των μαθητών.
Ένα ακόμη στοιχείο που συχνά προκαλεί συζητήσεις είναι η διάρκεια των σχολικών διακοπών. Στην Ελλάδα, οι διακοπές στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ανέρχονται συνολικά σε 16,8 εβδομάδες, έναντι 13,5 εβδομάδων κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Ωστόσο, και εδώ χρειάζεται προσοχή: οι σχολικές διακοπές των μαθητών δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι όλες αυτές οι εβδομάδες αποτελούν αντίστοιχο χρόνο πλήρους απουσίας των εκπαιδευτικών από κάθε επαγγελματική υποχρέωση.
Οι αριθμοί για τους μισθούς
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν μπαίνει στη συζήτηση και το εισόδημα.
Σύμφωνα με την Education at a Glance 2025, οι πραγματικές αποδοχές των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι 31% χαμηλότερες από τις αποδοχές εργαζομένων με τριτοβάθμια εκπαίδευση που εργάζονται πλήρες ωράριο και όλο το έτος. Στον ΟΟΣΑ η αντίστοιχη διαφορά είναι 17%.
Παράλληλα, οι πραγματικές μέσες αποδοχές των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας στην Ελλάδα αυξήθηκαν μόλις κατά 1,4% σε πραγματικούς όρους το 2024, ενώ η αντίστοιχη αύξηση από το 2015 στις χώρες του ΟΟΣΑ ήταν κατά μέσο όρο 14,6%.
Τελικά, τι λένε οι αριθμοί;
Οι αριθμοί του ΟΟΣΑ είναι χρήσιμοι για να γίνουν διεθνείς συγκρίσεις. Δεν είναι όμως από μόνοι τους ολόκληρη η εικόνα της εργασίας ενός εκπαιδευτικού.
Οι 718 ώρες στο Δημοτικό και οι 791 στο Γυμνάσιο αφορούν τον υποχρεωτικό χρόνο διδασκαλίας των μαθητών. Πίσω από αυτές υπάρχουν προετοιμασία, διορθώσεις, συνεδριάσεις, επικοινωνία με οικογένειες και μια σειρά από εργασίες που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του επαγγέλματος.
Γι' αυτό και το ερώτημα «πόσες ώρες δουλεύει ένας εκπαιδευτικός;» δεν απαντιέται μόνο με έναν αριθμό σε έναν πίνακα.
Η πραγματική εικόνα βρίσκεται και σε όσα συμβαίνουν πριν ανοίξει η πόρτα της τάξης και αφού αυτή κλείσει.
