Μια εικόνα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί για την πορεία της εκπαίδευσης παγκοσμίως αποτυπώνουν τα αποτελέσματα της PISA 2025, με τις επιδόσεις των μαθητών να υποχωρούν σε πολλές χώρες και την Ελλάδα να εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Περισσότεροι από 760.000 μαθητές ηλικίας 15 ετών από 91 χώρες και οικονομίες συμμετείχαν στη φετινή αξιολόγηση, η οποία εξέτασε τις Φυσικές Επιστήμες, την Κατανόηση Κειμένου, τα Μαθηματικά και, για πρώτη φορά, την υπολογιστική επίλυση προβλημάτων. Οι βαθμολογίες της PISA δεν επηρεάζουν τους σχολικούς βαθμούς των μαθητών, αποτελούν όμως έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς δείκτες για την αποτελεσματικότητα και την πορεία των εκπαιδευτικών συστημάτων.
Το βασικό συμπέρασμα της νέας έκθεσης δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό. Η πολυαναμενόμενη ανάκαμψη των μαθητικών επιδόσεων μετά την πανδημία δεν ήρθε, ενώ στις πλουσιότερες χώρες η υποχώρηση συνεχίστηκε.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η πτώση στην Κατανόηση Κειμένου, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία για τη σχέση των μαθητών με την ανάγνωση, την επεξεργασία πληροφοριών και την ικανότητά τους να κατανοούν σύνθετα κείμενα.
Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η Ελλάδα όχι μόνο δεν καταφέρνει να καλύψει την απόσταση από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται στην τελευταία ομάδα των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών συστημάτων.
Ελλάδα: Σταθερά χαμηλά στην Ευρώπη
Οι Έλληνες μαθητές συγκέντρωσαν 434 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 423 στην Κατανόηση Κειμένου, 424 στα Μαθηματικά και 461 στην υπολογιστική επίλυση προβλημάτων.
| Πεδίο αξιολόγησης | Ελλάδα | Μέσος όρος ΟΟΣΑ | Διαφορά |
|---|---|---|---|
| Φυσικές Επιστήμες | 434 | 482 | -48 |
| Κατανόηση Κειμένου | 423 | 461 | -38 |
| Μαθηματικά | 424 | 463 | -39 |
| Υπολογιστική επίλυση προβλημάτων | 461 | 500 | -39 |
Με βάση τη σύγκριση των μέσων βαθμολογιών των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, η Ελλάδα κατατάσσεται:
- 24η στις Φυσικές Επιστήμες, πάνω μόνο από τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Κύπρο.
- 23η στην Κατανόηση Κειμένου, πάνω από τη Μάλτα, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Κύπρο.
- 24η στα Μαθηματικά, πάνω μόνο από τη Ρουμανία, την Κύπρο και τη Βουλγαρία.
Οι συγκεκριμένες θέσεις χρειάζονται, πάντως, προσεκτική ανάγνωση, καθώς ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι οι μικρές διαφορές μεταξύ χωρών δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως απόλυτη κατάταξη όταν δεν είναι στατιστικά σημαντικές.
Το γενικό συμπέρασμα, ωστόσο, παραμένει σαφές: η Ελλάδα απέχει σημαντικά από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και παραμένει στις χαμηλότερες επιδόσεις της Ευρώπης.
Η εικόνα επιδεινώθηκε και από το 2022
Η σύγκριση με την προηγούμενη αξιολόγηση του 2022 δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, οι ελληνικές επιδόσεις μειώθηκαν και στα τρία βασικά πεδία.
| Μεταβολή 2022-2025 | Ελλάδα | ΟΟΣΑ |
|---|---|---|
| Φυσικές Επιστήμες | -7 | -3 |
| Κατανόηση Κειμένου | -16 | -14 |
| Μαθηματικά | -6 | -9 |
Η μεγαλύτερη απώλεια εντοπίζεται στην Κατανόηση Κειμένου, όπου η Ελλάδα έχασε 16 μονάδες. Πρόκειται για μια εξέλιξη που έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη μακροχρόνια πτωτική πορεία.
Ακόμη πιο ανησυχητική η εικόνα σε βάθος δεκαετίας
Αντίστοιχα, η σύγκριση με το 2015 δείχνει ότι η υποχώρηση δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στις επιπτώσεις της πανδημίας.
| Μέση δεκαετής μεταβολή | Ελλάδα | ΟΟΣΑ |
|---|---|---|
| Φυσικές Επιστήμες | -21 | -7 |
| Κατανόηση Κειμένου | -45 | -27 |
| Μαθηματικά | -33 | -24 |
Σε μία δεκαετία, οι Έλληνες μαθητές έχασαν 21 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 45 στην Κατανόηση Κειμένου και 33 στα Μαθηματικά. Η πτώση είναι μεγαλύτερη από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και στα τρία πεδία, με την απώλεια στην ανάγνωση να ξεχωρίζει ιδιαίτερα.
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στα δύο άκρα της βαθμολογικής κλίμακας. Μόλις 3,3% των Ελλήνων μαθητών κατατάσσεται στις υψηλότερες βαθμίδες επίδοσης σε τουλάχιστον ένα από τα τρία βασικά πεδία, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 11,9%.
Στον αντίποδα, το 31,4% των μαθητών στην Ελλάδα βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο επάρκειας και στις τρεις δεξιότητες. Το αντίστοιχο ποσοστό στον ΟΟΣΑ είναι 19,7%.
Με άλλα λόγια, σχεδόν ένας στους τρεις Έλληνες 15χρονους αντιμετωπίζει ταυτόχρονα δυσκολίες στην κατανόηση κειμένων, στην εφαρμογή βασικών μαθηματικών εννοιών και στην αξιολόγηση απλών επιστημονικών δεδομένων.
Σε ξεχωριστή εκτίμηση που περιλαμβάνει και τους 15χρονους εκτός του δείγματος της PISA, ο ΟΟΣΑ υπολογίζει ότι το 29% των συνομηλίκων στις χώρες-μέλη δεν διαθέτει το βασικό επίπεδο επάρκειας και στα τρία πεδία.
Η Ασία εξακολουθεί να κρατά τα «σκήπτρα»
Στην άλλη πλευρά της κατάταξης βρίσκονται για ακόμη μία φορά τα εκπαιδευτικά συστήματα της Ανατολικής Ασίας. Οι κινεζικές περιοχές Πεκίνο, Σαγκάη, Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ συγκέντρωσαν 597 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, ξεπερνώντας κατά περισσότερες από 100 μονάδες τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Ωστόσο, το δείγμα αφορά τέσσερις από τις πλουσιότερες περιοχές της Κίνας και δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικό για το σύνολο της χώρας.
Ακολουθούν:
- Η Σιγκαπούρη με 560 μονάδες
- Το Μακάο με 541
- Η Κινεζική Ταϊπέι με 540
- Η Ιαπωνία με 538
- Η Εσθονία με 527
- Η Νότια Κορέα με 526
- Η Βρετανία με 511
Οι τέσσερις κινεζικές περιοχές συγκεντρώνουν μάλιστα το 27% του παγκόσμιου «αποθέματος» μαθητών υψηλών επιδόσεων που καταγράφει η PISA.
Η Εσθονία στην κορυφή της Ευρώπης
Από τις ευρωπαϊκές χώρες, η Εσθονία εξακολουθεί να ξεχωρίζει για τις υψηλές επιδόσεις των μαθητών της.
Με 527 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 499 στην ανάγνωση και 508 στα Μαθηματικά, βρίσκεται αισθητά πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Η απόσταση από την Ελλάδα είναι εντυπωσιακή: 93 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 76 στην Κατανόηση Κειμένου και 84 στα Μαθηματικά. Με βάση την κλίμακα της PISA, η διαφορά αυτή αντιστοιχεί ενδεικτικά σε περίπου τέσσερα σχολικά έτη μάθησης.
Η Τουρκία κάνει την έκπληξη
Μία από τις πιο αξιοσημείωτες περιπτώσεις προόδου είναι η Τουρκία. Από το 2022 έως το 2025, οι μαθητές της βελτίωσαν τις επιδόσεις τους κατά 18 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 16 στην ανάγνωση και 8 στα Μαθηματικά. Σε ορίζοντα δεκαετίας, η άνοδος είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η Τουρκία συγκέντρωσε 494 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 472 στην ανάγνωση και 462 στα Μαθηματικά, ξεπερνώντας την Ελλάδα κατά 60, 49 και 38 μονάδες αντίστοιχα.
Παρά τη γενικότερη διεθνή υποχώρηση, οκτώ χώρες και οικονομίες κατάφεραν να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και στα τρία βασικά πεδία μεταξύ 2022 και 2025.
| Χώρα ή οικονομία | Φυσικές Επιστήμες | Ανάγνωση | Μαθηματικά |
|---|---|---|---|
| Γεωργία | +38 | +10 | +26 |
| Καμπότζη | +35 | +18 | +29 |
| Ιορδανία | +32 | +20 | +26 |
| Μαυροβούνιο | +32 | +13 | +5 |
| Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα | +26 | +15 | +21 |
| Σαουδική Αραβία | +23 | +5 | +1 |
| Ταϊλάνδη | +23 | +13 | +13 |
| Τουρκία | +18 | +16 | +8 |
Αρκετές από αυτές τις χώρες ξεκινούν από χαμηλότερη βάση, γεγονός που μπορεί να διευκολύνει μεγαλύτερες αυξήσεις. Παρ' όλα αυτά, η πορεία τους δείχνει ότι η διεθνής πτώση των επιδόσεων δεν είναι μονόδρομος.
Η Βρετανία ξεχωρίζει στην Ευρώπη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πορεία της Βρετανίας, η οποία βρίσκεται πλέον στην πρώτη δεκάδα και στα τρία βασικά πεδία. Σε σχέση με το 2022, οι Βρετανοί μαθητές κέρδισαν 12 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, ενώ η επίδοση στην ανάγνωση και στα Μαθηματικά παρέμεινε ουσιαστικά σταθερή.
Η εξέλιξη αποδίδεται από την έκθεση στις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στην Αγγλία τα τελευταία 15 χρόνια, με μεγαλύτερη έμφαση στη γνώση, αυστηρότερες εξετάσεις και επιθεωρήσεις και περιορισμό της χρήσης μη δοκιμασμένων εκπαιδευτικών πρακτικών.
Ενδιαφέρουσα είναι και η σύγκριση με τη Σκωτία: πριν από δύο δεκαετίες οι Σκωτσέζοι μαθητές είχαν καλύτερες επιδόσεις από τους Άγγλους, ενώ σήμερα η εικόνα έχει αντιστραφεί, παρά τις υψηλότερες δαπάνες ανά μαθητή στη Σκωτία.
Περισσότερα χρήματα δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερο σχολείο
Ένα ακόμη εύρημα της PISA έρχεται να αμφισβητήσει την απλή σύνδεση ανάμεσα στις εκπαιδευτικές δαπάνες και τις μαθητικές επιδόσεις. Το Λουξεμβούργο δαπανά περίπου 288.500 δολάρια ανά μαθητή από την έναρξη του δημοτικού έως την ηλικία των 15 ετών, το υψηλότερο ποσό διεθνώς. Ωστόσο, οι μαθητές του έχουν χαμηλότερες επιδόσεις στις Φυσικές Επιστήμες από χώρες όπως η Ιρλανδία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες δαπανούν λιγότερα από τα μισά ανά μαθητή. Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι δεν μετρά μόνο πόσα χρήματα καταβάλονται στην εκπαίδευση, αλλά και το πώς αξιοποιούνται και ποιες πολιτικές εφαρμόζονται.
Ποιες χώρες κατέγραψαν τη μεγαλύτερη πτώση
Η διεθνής εικόνα έχει και αρκετούς μεγάλους «χαμένους» της φετινής αξιολόγησης.
| Μεταβολή 2022-2025 | Μεγαλύτερες μειώσεις | Ελλάδα |
|---|---|---|
| Φυσικές Επιστήμες | Χονγκ Κονγκ και Λετονία -25, Ισραήλ -23, Γουατεμάλα -22 | -7 |
| Κατανόηση Κειμένου | Λετονία -45, Ισραήλ -38, Γουατεμάλα -37, Μάλτα -31 | -16 |
| Μαθηματικά | Μάλτα -27, Ισραήλ και Σλοβενία -25, Σερβία και Λετονία -23 | -6 |
Η Φινλανδία από εκπαιδευτικό πρότυπο σε μεγάλη πτώση
Ίσως η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι εκείνη της Φινλανδίας.Η χώρα που στις πρώτες εξετάσεις PISA, το 2000, είχε βρεθεί στην κορυφή του κόσμου και μετατράπηκε σε διεθνές εκπαιδευτικό πρότυπο, παρουσιάζει πλέον μία από τις πιο έντονες μακροχρόνιες υποχωρήσεις.
Μόνο την περίοδο 2015-2025, η Φινλανδία έχασε 26 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 55 στην ανάγνωση και 45 στα Μαθηματικά.
Η εξέλιξη έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση για το κατά πόσο οι εκπαιδευτικές αλλαγές των τελευταίων ετών συνέβαλαν στην πτώση ή αν η εξήγηση βρίσκεται σε ένα ευρύτερο σύνολο κοινωνικών και εκπαιδευτικών παραγόντων.
Πού καταγράφηκε η μεγαλύτερη δεκαετής πτώση
Στη δεκαετία 2015-2025, η μεγαλύτερη πτώση στις Φυσικές Επιστήμες καταγράφεται στην Ισλανδία, με 37 μονάδες, ενώ ακολουθούν η Νορβηγία με 29, η Σλοβενία και η Μαλαισία με 28, το Μαρόκο με 27 και η Φινλανδία με 26.
Στην Κατανόηση Κειμένου, η Ισλανδία έχασε 64 μονάδες, η Ολλανδία 62, η Σλοβενία 61, η Νορβηγία 60 και η Φινλανδία 55. Η Ελλάδα, με απώλεια 45 μονάδων, βρίσκεται επίσης ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη πτώση.
Στα Μαθηματικά, τη μεγαλύτερη δεκαετή υποχώρηση παρουσιάζει η Μαλαισία, με 62 μονάδες. Ακολουθούν η Νορβηγία με 54, η Σλοβενία με 52, η Ισλανδία με 46 και η Γερμανία και η Φινλανδία με 45 μονάδες. Η Ελλάδα έχασε 33 μονάδες.
Υποχωρούν και οι ΗΠΑ
Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες μένουν εκτός της γενικότερης τάσης. Οι Αμερικανοί μαθητές συγκέντρωσαν 502 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 490 στην ανάγνωση και 463 στα Μαθηματικά. Το ποσοστό των μαθητών που δεν φτάνει το βασικό επίπεδο επάρκειας αυξήθηκε στα τρία πεδία. Στις Φυσικές Επιστήμες έφτασε το 22%, στα Μαθηματικά το 35% και στην ανάγνωση το 26%. Παρά την υποχώρηση, οι αμερικανικές επιδόσεις παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τις ελληνικές: κατά 68 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 67 στην ανάγνωση και 39 στα Μαθηματικά.
Τα κορίτσια προηγούνται στην ανάγνωση, τα αγόρια στα Μαθηματικά
Η ελληνική εικόνα παρουσιάζει σημαντικές διαφορές και ανάμεσα στα δύο φύλα.
Τα κορίτσια προηγούνται κατά 12 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες και κατά 46 μονάδες στην Κατανόηση Κειμένου, ενώ τα αγόρια έχουν προβάδισμα 6 μονάδων στα Μαθηματικά.
Το χάσμα στην ανάγνωση είναι ιδιαίτερα μεγάλο σε σχέση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, όπου τα κορίτσια προηγούνται κατά 30 μονάδες. Αντίθετα, η διαφορά στα Μαθηματικά είναι μικρότερη από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Σημαντικές είναι και οι ανισότητες που καταγράφονται ανάλογα με το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των μαθητών. Στις Φυσικές Επιστήμες, η διαφορά ανάμεσα στους κοινωνικοοικονομικά προνομιούχους και τους μειονεκτούντες μαθητές φτάνει τις 76 μονάδες στην Ελλάδα, έναντι 85 στον ΟΟΣΑ.
Παράλληλα, το χάσμα ανάμεσα στους μαθητές με και χωρίς μεταναστευτικό υπόβαθρο είναι μεγαλύτερο στην Ελλάδα: 61 μονάδες, έναντι 43 στον ΟΟΣΑ.
Τεχνητή Νοημοσύνη και κινητά: Το νέο μεγάλο στοίχημα
Η PISA 2025 εξετάζει για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλη κλίμακα και τη σχέση των μαθητών με την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις ψηφιακές συσκευές. Στην Ελλάδα, το 33,7% των μαθητών δηλώνει ότι χρησιμοποιεί εφαρμογές ΤΝ τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα για να βοηθηθεί στη μάθηση, έναντι 45,5% στον ΟΟΣΑ. Παράλληλα, το 60,7% αναφέρει ότι έχει διδαχθεί να αξιολογεί πληροφορίες που παράγονται από την ΤΝ, ποσοστό κοντά στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, που ανέρχεται σε 62,6%. Την ίδια στιγμή, το 98,3% των Ελλήνων μαθητών φοιτά σε σχολεία όπου απαγορεύονται τα κινητά, έναντι 49,5% στον ΟΟΣΑ.
Η αντίφαση είναι εμφανής: η απαγόρευση των συσκευών μπορεί να περιορίζει τη διάσπαση της προσοχής, όμως από μόνη της δεν αρκεί για να δημιουργήσει ένα σύγχρονο ψηφιακό εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Τα ευρήματα της PISA δείχνουν ότι η περιορισμένη και στοχευμένη χρήση ψηφιακών μέσων στο σχολείο μπορεί να συνδέεται με καλύτερες επιδόσεις. Αντίθετα, η χρήση προσωπικών συσκευών για ψυχαγωγία την ώρα του μαθήματος συνδέεται με χαμηλότερες επιδόσεις.
Ανάλογα είναι και τα πρώτα ευρήματα για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Μαθητές που χρησιμοποιούν συχνά chatbots για εργασίες, όπως η περίληψη κειμένων, εμφανίζουν κατά μέσο όρο χαμηλότερες βαθμολογίες και ασθενέστερα εσωτερικά κίνητρα για μάθηση.
Το κρίσιμο ζήτημα, επομένως, δεν είναι αν η τεχνολογία θα μπει στην τάξη — αυτό έχει ήδη συμβεί. Το ερώτημα είναι με ποιον τρόπο θα χρησιμοποιηθεί.
Ο επικεφαλής εκπαίδευσης του ΟΟΣΑ, Αντρέας Σλάιχερ, έχει προειδοποιήσει ότι η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στα σχολεία χωρίς επαρκή στοιχεία για την αποτελεσματικότητά τους μπορεί να μετατρέψει τους μαθητές σε «πειραματόζωα» μη δοκιμασμένων εργαλείων.
Αντίθετα, εκπαιδευτικά συστήματα όπως εκείνα της Κίνας, της Εσθονίας, της Νότιας Κορέας και της Σιγκαπούρης επιχειρούν να αξιοποιήσουν την ΤΝ όχι για να δίνει έτοιμες απαντήσεις, αλλά για να βοηθά τους μαθητές να θέτουν καλύτερα ερωτήματα, να αξιολογούν πληροφορίες και να αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη.
Από όλα τα ευρήματα της PISA 2025, η Κατανόηση Κειμένου ίσως είναι εκείνη που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία.
Μεταξύ 2018 και 2025, οι επιδόσεις μειώθηκαν στα τρία τέταρτα των χωρών που συμμετείχαν στην αξιολόγηση. Στον ΟΟΣΑ, η πτώση έφτασε τις 25 μονάδες, δηλαδή περισσότερο από ένα σχολικό έτος μάθησης, καθώς στην κλίμακα της PISA οι 20 μονάδες θεωρούνται ενδεικτικά ισοδύναμες με ένα σχολικό έτος. Η εικόνα συνδέεται και με μια ευρύτερη αλλαγή στις συνήθειες των μαθητών: λιγότερη ανάγνωση για ευχαρίστηση, περισσότερες οθόνες και ταχύτερη κατανάλωση σύντομων αποσπασμάτων πληροφορίας. Από το 2018 έχουν σχεδόν διπλασιαστεί οι περιπτώσεις μαθητών που διαβάζουν βιαστικά ένα κείμενο και δίνουν γρήγορες, αλλά λανθασμένες, απαντήσεις. Η πανδημία επιβάρυνε ασφαλώς την κατάσταση, όμως δεν εξηγεί τα πάντα. Η πτωτική τάση στην ανάγνωση είχε αρχίσει να εμφανίζεται ήδη πριν από την Covid-19.
Το ερώτημα που αφήνει η PISA
Τα αποτελέσματα του 2025 δεν δείχνουν απλώς μια γενικευμένη πτώση βαθμολογιών. Αναδεικνύουν ένα βαθύτερο ζήτημα: τι είδους εκπαίδευση χρειάζονται οι μαθητές σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία είναι παντού, η τεχνολογία αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να δώσει απάντηση σε λίγα δευτερόλεπτα;
Για την Ελλάδα, το ερώτημα είναι ακόμη πιο πιεστικό. Η χώρα δεν αντιμετωπίζει μόνο τις νέες προκλήσεις της ψηφιακής εποχής, αλλά και ένα ήδη σημαντικό μαθησιακό χάσμα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Η PISA 2025, επομένως, δεν είναι απλώς ένας ακόμη πίνακας διεθνών κατατάξεων. Είναι ένα καμπανάκι για το τι μαθαίνουν οι μαθητές, πώς το μαθαίνουν και κατά πόσο το σχολείο τούς προετοιμάζει πραγματικά για τον κόσμο που έρχεται.
