Ένα πάγιο και δομικό πρόβλημα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος έρχεται για ακόμη μία χρονιά στην επιφάνεια με την έναρξη της σχολικής περιόδου 2026-2027. Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, οι οποίοι καλύπτουν πλέον σχεδόν το 25% του συνολικού διδακτικού προσωπικού, βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα καθεστώς εργασιακής αστάθειας, ενώ την ίδια στιγμή καλούνται να επιβιώσουν εν μέσω μιας οξείας στεγαστικής κρίσης στις περιοχές τοποθέτησής τους.
Χιλιάδες προσλήψεις μα και χιλιάδες κενά στα σχολεία
Παρά την ανακοίνωση της πρώτης φάσης προσλήψεων, η οποία περιελάμβανε 29.908 αναπληρωτές, οι ελλείψεις στα σχολεία παραμένουν τεράστιες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΟΛΜΕ, στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση καταγράφονται πάνω από 10.000 κενά, ενώ εκτιμήσεις αναλυτών ανεβάζουν τις συνολικές ελλείψεις σε όλες τις βαθμίδες στις 21.000 οργανικές θέσεις.
Η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, εξήγγειλε τη διενέργεια Β' φάσης με 6.000 επιπλέον προσλήψεις πριν την έναρξη των μαθημάτων, εκτιμώντας ότι ο συνολικός αριθμός θα φτάσει τις 45.000 έως το τέλος της χρονιάς. Την ίδια ώρα, οι μόνιμοι διορισμοί ανήλθαν μόλις σε 5.300, αριθμός που οριακά καλύπτει τις συνταξιοδοτήσεις, διαμορφώνοντας την αναλογία μόνιμου προς αναπληρωτή εκπαιδευτικό στο 3 προς 1.
Εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών επισημαίνουν ότι για την κάλυψη των κενών επιστρατεύονται πρακτικές όπως οι συγχωνεύσεις τμημάτων, οι μετακινήσεις σε πολλαπλά σχολεία και οι περικοπές σε μαθήματα ειδικοτήτων, ενώ ιδιαίτερα πλήττεται ο θεσμός της Παράλληλης Στήριξης και της Ειδικής Αγωγής.
Πολιτική αντιπαράθεση και αμφισβητούμενες δηλώσεις
Το ζήτημα πυροδότησε έντονη πολιτική θύελλα ύστερα από δηλώσεις της βουλευτού της ΝΔ, Σοφίας Βούλτεψη, η οποία απέδωσε τον υψηλό αριθμό προσλήψεων στο γεγονός ότι «η μία στις δύο εκπαιδευτικούς εμφανίζεται εγκυμονούσα».
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση της εκπαιδευτικής κοινότητας. Ο πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΔΟΕ), Νίκος Βούρδουμπας, χαρακτήρισε τη δήλωση «μέγιστη πρόκληση», σημειώνοντας ότι επιχειρείται η μετακύλιση των κυβερνητικών ευθυνών στις νέες μητέρες, την ίδια στιγμή που η πολιτεία διακηρύσσει την ευαισθησία της για το δημογραφικό. Παράλληλα, υπογράμμισε τη συνειδητή επιλογή να ανοίξουν τα σχολεία με περισσότερα από 15.000 κενά.
Στεγαστικός εφιάλτης: Σκηνές σε κάμπινγκ και ενοίκια-σοκ
Η εργασιακή ανασφάλεια συνδέεται άμεσα με το δυσβάσταχτο κόστος διαβίωσης στις τουριστικές και νησιωτικές περιοχές. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση νεοδιόριστης εκπαιδευτικού στον Αποκόρωνα Χανίων, η οποία αναγκάστηκε να διαμένει σε σκηνή κάμπινγκ με το τετράχρονο παιδί της λόγω αδυναμίας ανεύρεσης στέγης, πριν της παρασχεθεί προσωρινή φιλοξενία από τις τοπικές αρχές.
Ακόμη πιο δραματική εμφανίζεται η κατάσταση στην Ύδρα, όπου σύμφωνα με τον Σύλλογο Εκπαιδευτικών Αργοσαρωνικού, ζητήθηκαν ενοίκια της τάξεως των 880 ευρώ από νεοδιόριστους με μηνιαίο μισθό 810 ευρώ. Παράλληλα, πολλοί ιδιοκτήτες αρνούνται να μισθώσουν ακίνητα πριν τον Νοέμβριο λόγω της τουριστικής σεζόν, αναγκάζοντας τους εκπαιδευτικούς να διαμένουν σε ξενοδοχεία με ημερήσιες χρεώσεις άνω των 75 ευρώ.
«Δεν θέλουν εκπαιδευτικούς, θέλουν δούλους»
Περιγράφοντας την καθημερινότητα του κλάδου, η αναπληρώτρια εκπαιδευτικός Δέσποινα Καραγιώργου καταγγέλλει τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου, την απόλυση κάθε καλοκαίρι, τη μη επαρκή κάλυψη σε περιπτώσεις ασθένειας ή εγκυμοσύνης, καθώς και τη στρέβλωση του συστήματος του «προσοντολογίου», το οποίο οδηγεί σε μια διαρκή και δαπανηρή κυνηγητό μορίων.
Όπως τονίζει η ίδια, η ελαστική εργασία τείνει να επιβληθεί ως η νέα κανονικότητα, αφήνοντας τους λειτουργούς της εκπαίδευσης χωρίς θεμελιώδη εργασιακά και συλλογικά δικαιώματα.
