Η κατανομή των τάξεων στους εκπαιδευτικούς των Δημοτικών Σχολείων αποτελεί κάθε χρόνο ένα από τα πρώτα και συχνά πιο «ευαίσθητα» ζητήματα λειτουργίας μιας σχολικής μονάδας. Ποιος θα αναλάβει την Α΄ Δημοτικού, ποιος θα συνεχίσει με το ίδιο τμήμα στη Β΄, ποιος θα πάει στη ΣΤ΄ και τι γίνεται όταν δύο ή περισσότεροι εκπαιδευτικοί επιθυμούν την ίδια τάξη;
Για το σχολικό έτος 2026-2027, οι κανόνες είναι συγκεκριμένοι και το βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι η κατανομή των τάξεων δεν αποτελεί διαδικασία «επιλογής» με βάση την αρχαιότητα, αλλά παιδαγωγική και λειτουργική απόφαση που πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες του σχολείου και των μαθητών.
Ποιος αποφασίζει για την κατανομή των τάξεων
Η κατανομή των τάξεων και των τμημάτων γίνεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων της σχολικής μονάδας.
Όταν το σχολείο είναι πλήρως στελεχωμένο, η σχετική διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί ήδη από το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουνίου. Εάν, όμως, υπάρχουν κενά, εκκρεμούν τοποθετήσεις εκπαιδευτικών ή η σύνθεση του προσωπικού δεν έχει οριστικοποιηθεί, η κατανομή πραγματοποιείται κατά τις πρώτες εργάσιμες ημέρες του Σεπτεμβρίου.
Στόχος είναι η απόφαση να λαμβάνεται με παιδαγωγικά και λειτουργικά κριτήρια και όχι με βάση προσωπικές προτιμήσεις ή άτυπες «σειρές προτεραιότητας».
Η αρχαιότητα δεν σημαίνει «διαλέγω πρώτος»
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί είναι ότι τα χρόνια υπηρεσίας δεν αποτελούν κριτήριο για την κατανομή των τάξεων.
Με απλά λόγια, ο αρχαιότερος δάσκαλος του σχολείου δεν έχει αυτομάτως δικαίωμα να επιλέξει πρώτος την τάξη που επιθυμεί.
Αντίστοιχα, δεν προβλέπεται κάποια προτεραιότητα επειδή ένας εκπαιδευτικός διαθέτει οργανική θέση στο συγκεκριμένο σχολείο.
Η λογική σύμφωνα με την οποία «πρώτα επιλέγουν οι παλαιότεροι και οι αναπληρωτές παίρνουν ό,τι απομείνει» δεν αποτελεί θεσμοθετημένο κανόνα κατανομής τάξεων.
Μόνιμος ή αναπληρωτής: Δεν αποτελεί κριτήριο
Η εργασιακή σχέση του εκπαιδευτικού επίσης δεν πρέπει να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα.
Επομένως, το αν κάποιος είναι μόνιμος, νεοδιόριστος, αποσπασμένος ή αναπληρωτής δεν συνεπάγεται από μόνο του προτεραιότητα ή μειονεκτική θέση στην ανάθεση συγκεκριμένης τάξης.
Το ζητούμενο είναι η καλύτερη δυνατή λειτουργία της σχολικής μονάδας.
Πόσα χρόνια μπορεί ένας δάσκαλος να έχει το ίδιο τμήμα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο κανόνας για τη συνέχεια του ίδιου εκπαιδευτικού με το ίδιο τμήμα.
Κατά κανόνα, ένας δάσκαλος μπορεί να έχει το ίδιο τμήμα για έως δύο συνεχόμενα σχολικά έτη.
Για παράδειγμα, μπορεί να αναλάβει μαθητές στην Α΄ Δημοτικού και να συνεχίσει μαζί τους στη Β΄.
Η παραμονή με το ίδιο τμήμα και για τρίτη συνεχόμενη χρονιά είναι δυνατή μόνο κατ’ εξαίρεση.
Στην περίπτωση αυτή απαιτείται παιδαγωγικά τεκμηριωμένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων, καθώς και σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Συμβούλου Εκπαίδευσης.
Πέρα από την τριετία, η ανάληψη του ίδιου τμήματος δεν επιτρέπεται.
Να αποφεύγεται η μόνιμη «ειδίκευση» σε μία τάξη
Μία ακόμη σημαντική κατεύθυνση αφορά την επαναλαμβανόμενη ανάθεση των ίδιων τάξεων στον ίδιο εκπαιδευτικό.
Για παράδειγμα, δεν θεωρείται παιδαγωγικά ορθό ένας δάσκαλος να αναλαμβάνει συνεχώς μόνο την Α΄ Δημοτικού ή μόνο τις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού επί σειρά ετών.
Η βασική αρχή είναι ότι ο εκπαιδευτικός ΠΕ70 είναι εκπαιδευτικός ολόκληρης της πρωτοβάθμιας βαθμίδας και επομένως πρέπει να αποφεύγεται η δημιουργία μιας άτυπης «ιδιοκτησίας» συγκεκριμένων τάξεων.
Τι γίνεται αν στο τμήμα φοιτά το παιδί του εκπαιδευτικού
Κατά την κατανομή πρέπει επίσης να αποφεύγεται, όπου είναι δυνατόν, η ανάθεση τμήματος στο οποίο φοιτά το παιδί του ίδιου του εκπαιδευτικού.
Η πρόβλεψη αυτή έχει προφανή παιδαγωγική λογική και συνδέεται τόσο με την αξιολόγηση όσο και με την αποφυγή προβλημάτων στις σχέσεις μεταξύ μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών.
Τι λαμβάνεται υπόψη στην κατανομή
| Ζήτημα | Τι ισχύει |
|---|---|
| Αρχαιότητα εκπαιδευτικού | Δεν δίνει προτεραιότητα |
| Οργανική θέση | Δεν δίνει αυτομάτως δικαίωμα επιλογής |
| Μόνιμος ή αναπληρωτής | Δεν αποτελεί κριτήριο κατανομής |
| Ίδιο τμήμα για δύο χρόνια | Επιτρέπεται |
| Ίδιο τμήμα για τρίτη χρονιά | Μόνο κατ’ εξαίρεση και με παιδαγωγική τεκμηρίωση |
| Ίδιο τμήμα πάνω από τρία χρόνια | Δεν επιτρέπεται |
| Συνεχής ανάθεση της ίδιας τάξης | Πρέπει να αποφεύγεται |
| Τμήμα όπου φοιτά παιδί εκπαιδευτικού | Πρέπει να αποφεύγεται |
| Διαφωνία στον Σύλλογο | Αποφασίζει ο/η Διευθυντής/ντρια |
Τι γίνεται όταν δεν υπάρχει συμφωνία
Οι περισσότερες σχολικές μονάδες επιχειρούν να φτάσουν σε συναινετική κατανομή των τάξεων.
Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις στις οποίες δύο εκπαιδευτικοί ζητούν την ίδια τάξη ή δεν υπάρχει συμφωνία ως προς το ποιος θα αναλάβει ένα συγκεκριμένο τμήμα.
Σε αυτή την περίπτωση, εάν ο Σύλλογος Διδασκόντων δεν μπορέσει να καταλήξει σε απόφαση, την τελική ευθύνη αναλαμβάνει ο διευθυντής ή η διευθύντρια της σχολικής μονάδας.
Η απόφαση, όμως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «μοίρασμα» τάξεων μεταξύ συναδέλφων.
Ο πυρήνας της διαδικασίας είναι παιδαγωγικός: ποια κατανομή εξυπηρετεί καλύτερα τους συγκεκριμένους μαθητές, τις ανάγκες κάθε τμήματος, τη συνέχεια της μαθησιακής διαδικασίας και τη συνολική λειτουργία του σχολείου.
Γιατί, τελικά, η Α΄ ή η ΣΤ΄ Δημοτικού δεν είναι «έπαθλο» ούτε κεκτημένο κανενός εκπαιδευτικού.
Η τάξη ανατίθεται για να υπηρετηθεί πρώτα ο μαθητής και ύστερα οποιαδήποτε προσωπική προτίμηση.
