Σε τροχιά αξιοποίησης μπαίνει η μεγάλη ακίνητη περιουσία των ελληνικών πανεπιστημίων, μεγάλο μέρος της οποίας παραμένει εδώ και χρόνια ανενεργό ή χρησιμοποιείται ελάχιστα.
Ο σχεδιασμός αφορά περίπου 150 ακίνητα που ανήκουν στα 23 ΑΕΙ της χώρας, με στόχο έως το πρώτο τρίμηνο του 2029 να έχει προχωρήσει η αξιοποίησή τους για εκπαιδευτικές, ερευνητικές, κοινωνικές αλλά και στεγαστικές ανάγκες.
Για τον σκοπό αυτό εγκρίθηκε η ένταξη του σχετικού έργου στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, με προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ.
Από κληροδοτήματα και δωρεές σε ενεργούς πόρους
Τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν αποκτήσει μέσα στις προηγούμενες δεκαετίες σημαντική περιουσία μέσω δωρεών, κληροδοτημάτων και παραχωρήσεων.
Ωστόσο, η αξιοποίηση πολλών ακινήτων παρέμενε δύσκολη, καθώς απαιτούνται μια σειρά από διαδικασίες: έλεγχος τίτλων ιδιοκτησίας, πολεοδομικές και τεχνικές μελέτες, περιβαλλοντικές εγκρίσεις, οικονομική αξιολόγηση και προετοιμασία των σχετικών διαγωνισμών.
Με τον νέο μηχανισμό επιχειρείται πλέον να υπάρξει ενιαίος σχεδιασμός, αντί κάθε πανεπιστήμιο να προσπαθεί μεμονωμένα να αντιμετωπίσει τα προβλήματα των ακινήτων του.
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη έχει επισημάνει ότι για πρώτη φορά δημιουργείται ένας οργανωμένος και χρηματοδοτούμενος μηχανισμός, ώστε ακίνητα που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα να αποκτήσουν εκπαιδευτική ή κοινωνική χρήση.
Ψηφιακή καταγραφή όλης της πανεπιστημιακής περιουσίας
Κεντρικό εργαλείο του σχεδιασμού αποτελεί η πλατφόρμα καταγραφής που ανέπτυξε η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας.
Μέσω αυτής θα υπάρχει συνολική εικόνα για το πού βρίσκονται τα ακίνητα των ΑΕΙ, σε ποια κατάσταση είναι και ποιες δυνατότητες αξιοποίησης διαθέτουν.
Έτσι θα μπορούν να εντοπίζονται ακίνητα κατάλληλα για:
- φοιτητικές κατοικίες,
- ερευνητικά κέντρα,
- αίθουσες και διδακτικές εγκαταστάσεις,
- συνεδριακούς χώρους,
- αλλά και υποδομές που μπορούν να χρησιμοποιούνται από τις τοπικές κοινωνίες.
Σημαντική διευκρίνιση είναι ότι η αξιοποίηση δεν σημαίνει πώληση ή μεταβίβαση της κυριότητας. Τα ακίνητα θα παραμείνουν στην περιουσία των πανεπιστημίων.
Το μεγάλο σχέδιο του Πολυτεχνείου Κρήτης
Ένα από τα πλέον προχωρημένα σχέδια αφορά το Πολυτεχνείο Κρήτης.
Σε έκταση περίπου 80 στρεμμάτων στα Κουνουπιδιανά Χανίων σχεδιάζεται η δημιουργία ενός μεγάλου συγκροτήματος κατοικιών για φοιτητές, ερευνητές και επισκέπτες.
Ο σχεδιασμός προβλέπει επίσης συνεδριακό κέντρο και σύγχρονο student centre, με εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης το 2030.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη στέγαση των φοιτητών, καθώς τα διαμερίσματα σχεδιάζεται να προσφέρονται με χαμηλό ενοίκιο.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στα Χανιά, όπου η εύρεση μικρής κατοικίας έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη για τους φοιτητές και τα ενοίκια ξεκινούν σε πολλές περιπτώσεις από περίπου 500 ευρώ τον μήνα, χωρίς να υπολογίζονται τα λειτουργικά έξοδα.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η αξιοποίηση γεωτεμαχίου του Πολυτεχνείου στην Κόκκινη Χαλέπα, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη αποφασιστεί ο ακριβής τρόπος.
Κινήσεις και από άλλα πανεπιστήμια
Το Πολυτεχνείο Κρήτης δεν είναι το μόνο ίδρυμα που έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες προτάσεις.
Ώριμες παρεμβάσεις έχει επεξεργαστεί και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ενώ κινήσεις αξιοποίησης της περιουσίας τους έχουν πραγματοποιήσει επίσης το Ιόνιο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί, πάντως, από το πόσο γρήγορα θα ξεπεραστούν τα πολεοδομικά, νομικά και τεχνικά εμπόδια που κρατούν πολλά πανεπιστημιακά ακίνητα αναξιοποίητα επί δεκαετίες.
Το μεγαλύτερο διακύβευμα είναι αν αυτή η περιουσία μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική στήριξη για τους φοιτητές και τα ίδια τα πανεπιστήμια, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η φοιτητική στέγη εξελίσσεται σε ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα για χιλιάδες οικογένειες.
