Η ψήφιση του νόμου για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια («μη κρατικά πανεπιστήμια», ή «παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων », ή «Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης», ή «ΝΠΠΕ») συνοδεύτηκε από έναν επικοινωνιακό καταιγισμό.
Μεγάλο μέρος των ΜΜΕ έσπευσε να υιοθετήσει άκριτα εντυπωσιακά νούμερα, γραμμικές προβολές εταιρικών παρουσιάσεων και μελέτες σκοπιμότητας μεγάλων συμβουλευτικών εταιρειών. Μας παρουσίασαν ως «θέσφατο» ότι η Ελλάδα θα μεταμορφωθεί «εν μία νυκτί» σε ένα παγκόσμιο εκπαιδευτικό κέντρο ή «κόμβο» (international education hub), ικανό να συντηρήσει δεκάδες ιδρύματα και δεκάδες χιλιάδες φοιτητές. Μας είπαν ακόμα ότι τα μέχρι χθες 11 ιδιωτικά πανεπιστήμια δεν έφταναν και έπρεπε να γίνουν 18, ή και περισσότερα.
Αυτή η συχνά αντιεπιστημονική προσέγγιση—που αντιμετωπίζει την παιδεία με όρους απλού ή μάλλον απλοϊκού marketing—αφήνει σήμερα γονείς και φοιτητές «χαμένους στο διάστημα». Καλούνται να πάρουν μια κρίσιμη απόφαση ζωής και επένδυσης, βασιζόμενοι σε χρυσόσκονη, η οποία πλέον ξεθώριασε, εξαλείφθηκε, από τις σημερινές ιστορικές αποφάσεις του ΣτΕ.
Η Ομοβροντία του ΣτΕ
Το Γ’ τμήμα του Aνώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της χώρας, διά καταιονισμού αποφάσεών του (με αρ. 1167-1172/2026) ακύρωσε εχθές τις άδειες λειτουργίας και όλα τα προγράμματα σπουδών τριών από τα τέσσερα ιδιωτικά πανεπιστήμια που αδειοδοτήθηκαν το 2025 από το Υπουργείο Παιδείας (YΠΑΙΘΑ) κατόπιν σχετικών εισηγήσεων τότε της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Πρόκειται περί «παραρτημάτων» των βρετανικών πανεπιστημίων Keele University, University of York, και The Open University, τα οποία «διασυνδέονται» (εταιρικά ή χρηματοδοτικά ή χωροταξικά κ.ο.κ.) αντίστοιχα με τα κολλέγια Metropolitan College, City College (Θεσσαλονίκης) και Anatolia College.
Δι’ αυτών των αποφάσεων του, το ΣτΕ έκανε δεκτές τις αντίστοιχες προσφυγές του καθηγητή Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Παναγιώτη (Πάνου) Λαζαράτου κατά των σχετικών εγκριτικών αποφάσεων της ΕΘΑΑΕ τον Αύγουστο 2025. Απομένουν στον «αέρα» άλλα οκτώ ιδιωτικά πανεπιστήμια—ένα αδειοδοτηθέν πέρυσι, το 2025, και τα άλλα επτά αδειοδοτηθέντα πρόσφατα, το 2026, από το YΠΑΙΘΑ—για να κριθεί στο ορατό μέλλον και αυτών η νομιμότητα από το ΣτΕ, μόλις κατατεθούν αντίστοιχες ή παρόμοιες προσφυγές από ιδιώτες, πιθανόν και πάλι από τον καθηγητή Λαζαράτο, μιας και έχει «πάρει φόρα» γελοιοποιώντας στην πράξη το πολιτικό οικοδόμημα του «Νόμου Πιερρακάκη».
Υπό το πρίσμα επομένως αυτού του νομολογιακού προηγούμενου, ας αφήσουμε κατά μέρος τις δημόσιες σχέσεις, προκειμένου να αναλύσουμε τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές και οι χρηματοδότες γονείς τους που επιλέγουν σπουδές σε ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα.
Η Νάρκη της Συνταγματικότητας και το Πολιτικό Ρίσκο
Ο μεγαλύτερος, ίσως, κίνδυνος για έναν γονιό που επενδύει τις οικονομίες του στα νέα ιδρύματα δεν είναι οικονομικός, αλλά θεσμικός. Η κυρίαρχη ρητορική παρουσιάζει το θέμα ως «λήξαν». Η νομική πραγματικότητα όμως δείχνει ότι το οικοδόμημα πατάει σε εξαιρετικά εύθραυστα θεμέλια.
Πέρυσι, η πολυαναμενόμενη απόφαση 1918/2025 του ΣτΕ δεν προσέφερε τη θεσμική θωράκιση που πολλοί ήλπιζαν. Η ολομέλεια του δικαστηρίου δεν κατέληξε σε ομοφωνία, ή έστω σε μεγάλη πλειοψηφία. Αντίθετα, καταγράφηκε μια ισχυρότατη μειοψηφούσα γνώμη κορυφαίων δικαστών, οι οποίοι έκριναν ότι η παράκαμψη του Άρθρου 16 του Συντάγματος μέσω του Ενωσιακού Δικαίου είναι ευθέως αντισυνταγματική.
Συγκεκριμένα, η απόφαση 1918/2025 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε συνταγματικό τον νόμο 5094/2024 για την ίδρυση ΝΠΠΕ. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της απόφασης, υπέρ της συνταγματικότητας (Πλειοψηφία) ψήφισαν 16 δικαστές, ενώ κατά της συνταγματικότητας (Μειοψηφία) ψήφισαν 11 δικαστές.
Η σημαντική μειοψηφία των 11 δικαστών υποστήριξε ότι η παράκαμψη του Άρθρου 16 μέσω του Ενωσιακού Δικαίου είναι αντισυνταγματική και ότι όφειλε προηγουμένως να σταλεί προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ). Με τη σημαντική μειοψηφία δε των δικαστών του ΣτΕ συμφωνεί η συντριπτική πλειονότητα των συνταγματολόγων της χώρας.
Κατά συνέπεια, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια παραμένουν ως θεσμός αμφιλεγόμενα και αποτελούν μια «ανοιχτή πληγή» στο δίκαιο της χώρας. Γι’ αυτό εξάλλου η παρούσα κυβέρνηση επιδιώκει σθεναρά την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, προκειμένου να κατοχυρώσει οριστικά αυτόν τον νέο θεσμό.
Εάν όμως τελικά δεν αναθεωρηθεί το άρθρο 16, τότε μια επόμενη κυβέρνηση,
που η εκπαιδευτική της πολιτική ευθυγραμμίζεται με αυτή τη σημαντική μειοψηφία του ΣτΕ και τη συντριπτική πλειονότητα των συνταγματολόγων, μπορεί να καταργήσει τον νόμο για τα ΝΠΠΕ ή να τον ακυρώσει στην πράξη, με χίλιους-δυό τρόπους και μεθοδεύσεις, π.χ. διά σειράς τροπολογιών κλπ. Τότε οι φοιτητές κινδυνεύουν να βρεθούν εγκλωβισμένοι σε νομικά μετέωρα ιδρύματα, κρατώντας στα χέρια τους πτυχία χωρίς αντίκρισμα. Αυτός ο κίνδυνος είναι όχι μόνο υπαρκτός αλλά και τεράστιος όπως κατέδειξαν οι σημερινές έξι ακυρωτικές αποφάσεις του ΣτΕ.
που η εκπαιδευτική της πολιτική ευθυγραμμίζεται με αυτή τη σημαντική μειοψηφία του ΣτΕ και τη συντριπτική πλειονότητα των συνταγματολόγων, μπορεί να καταργήσει τον νόμο για τα ΝΠΠΕ ή να τον ακυρώσει στην πράξη, με χίλιους-δυό τρόπους και μεθοδεύσεις, π.χ. διά σειράς τροπολογιών κλπ. Τότε οι φοιτητές κινδυνεύουν να βρεθούν εγκλωβισμένοι σε νομικά μετέωρα ιδρύματα, κρατώντας στα χέρια τους πτυχία χωρίς αντίκρισμα. Αυτός ο κίνδυνος είναι όχι μόνο υπαρκτός αλλά και τεράστιος όπως κατέδειξαν οι σημερινές έξι ακυρωτικές αποφάσεις του ΣτΕ.
Η Ψευδαίσθηση της «Αφθονίας Επιλογών»
Όταν ανακοινώνεται ότι αδειοδοτούνται 11 ιδρύματα σε 11 μήνες, από τον περσινό Αύγουστο μέχρι τον φετινό Ιούλιο, δηλαδή κατά μέσο όρο ένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο τον μήνα, ο καταναλωτής νομίζει ότι έχει πλουραλισμό με αφθονία επιλογών.
Στην πραγματικότητα όμως, η τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι ένα φυσικό ολιγοπώλιο με τεράστια πάγια, μη ανακτήσιμα κόστη (sunk costs)—κτίρια, εργαστήρια, μισθούς ΔΕΠ, διεθνείς πιστοποιήσεις.
Μια μικρή αγορά όπως η ελληνική, με συμπιεσμένο οικογενειακό εισόδημα και τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα, είναι αμφίβολο κατά πόσο μπορεί να συντηρήσει 8 ή 11 ή ακόμα και 18 μεγάλα, αυτόνομα και ποιοτικά πανεπιστήμια. Τα επόμενα χρόνια, εάν το ΣτΕ δεν ακυρώσει στο μεταξύ τις άδειες και άλλων ιδιωτικών πανεπιστημίων, θα δούμε έναν σκληρό πόλεμο τιμών. Τα ιδρύματα με «ρηχές τσέπες» πιθανόν να αναγκαστούν να ρίξουν τα δίδακτρα και, μοιραία, την ποιότητα, οδηγώντας σε έναν φαύλο κύκλο (vice circle) ή «αγώνα δρόμου προς τον πάτο» (race to the bottom). Σε 5-10 χρόνια πιθανόν να έχουν επιβιώσει μόνο 3-4 παίκτες-μεγαθήρια (κυρίως funds με ισχυρή κεφαλαιακή βάση) που θα έχουν εξαγοράσει ή συγχωνεύσει τους υπόλοιπους.
Αυτό σημαίνει ότι ο απόφοιτος ενός ιδιωτικού πανεπιστημίου κινδυνεύει να έχει πιστοποιητικό σπουδών με αναλυτική βαθμολογία από ένα ΝΠΠΕ που δεν υπάρχει πια διότι αυτό απορροφήθηκε από άλλο ΝΠΠΕ. Αυτά όμως δεν είναι σοβαρά πράγματα στον χώρο της εκπαίδευσης και κατά συνέπεια συντελούν στη μερική απαξίωση του πτυχίου από το ξένο πανεπιστήμιο μετά από σπουδές σε (ανύπαρκτο πλέον) ΝΠΠΕ.
Η Παγίδα του Credentialism στην Ελληνική Αγορά Εργασίας
Το πιο επικίνδυνο δομικό φαινόμενο που αγνοούν οι πανηγυρικές εκθέσεις βιωσιμότητας είναι το credentialism, δηλαδή ο πληθωρισμός τίτλων σπουδών. Όπως ακριβώς το αλόγιστο τύπωμα χρήματος προκαλεί πληθωρισμό, έτσι και η μαζική παραγωγή πτυχίων μειώνει την αξία τους στην αγορά.
Η ελληνική αγορά εργασίας ήδη παρουσιάζει το παράδοξο της «υπερεκπαίδευσης» (overeducation) και της ετεροαπασχόλησης. Όταν η αγορά κατακλυστεί από χιλιάδες επιπρόσθετους νέους αποφοίτους, οι εργοδότες θα ανεβάσουν τεχνητά τον πήχη για θέσεις που δεν απαιτούν καν τέτοιο επίπεδο σπουδών. Το βασικό πτυχίο θα απαξιωθεί.
Τότε θα ξεκινήσει ένας «πόλεμος επικυρώσεων», όπου η επιλογή θα γίνεται με βάση το ποιος έχει Master από το εξωτερικό μετά από πραγματικές σπουδές στο εξωτερικό, ή ποιος πλήρωσε για ακριβές διεθνείς πιστοποιήσεις. Αυτό μετατρέπει την επαγγελματική ανέλιξη σε ένα πεδίο όπου δεν κρίνεται η αξία του νέου, αλλά η οικονομική επιφάνεια της οικογένειάς του να αγοράζει συνεχώς τον επόμενο τίτλο σπουδών, για να ξεφύγει από την υποαπασχόληση.
Επιπλέον, ο θεσμός στρέφει τους νέους μακριά από την εφαρμοσμένη, τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση, εκεί δηλαδή όπου η ελληνική οικονομία έχει πραγματική «τρύπα» και ζήτηση (logistics, πληροφορική, μεσαία στελέχη), διευρύνοντας το χάσμα ανάμεσα στην παραγωγή και την παιδεία.
Το Κοινωνικό «Στίγμα» των Πτυχίων: Η Αμείλικτη Κρίση της Αγοράς
Πέρα από τις οικονομικές θεωρίες, υπάρχει και η ωμή ψυχολογική και κοινωνική πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας. Στην Ελλάδα, η εισαγωγή στα δημόσια ΑΕΙ μέσω των Πανελλαδικών—όσο κι αν επικρίνεται το σύστημα—λειτουργεί στη συλλογική συνείδηση ως μια αντικειμενική δοκιμασία ευφυΐας, πειθαρχίας και αριστείας.
Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, παρακάμπτοντας αυτή τη διαδικασία και ζητώντας απλώς την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), κινδυνεύουν να δημιουργήσουν αποφοίτους με το «στίγμα» της μειωμένης αξιοπιστίας.
Ας μιλήσουμε ειλικρινά: ένας πολίτης που πρόκειται να μπει ως ασθενής στο χειρουργείο, θα κοιτάξει αν ο χειρούργος του είναι απόφοιτος του ΕΚΠΑ ή του ΑΠΘ—κάτι που σημαίνει ότι υπήρξε αριστούχος, λαμπρός μαθητής και κοπίασε με τις δικές του δυνάμεις, διανοητικές και ψυχολογικές—ή αν είναι απόφοιτος ενός ιδιωτικού πανεπιστημίου, κάτι που στην ελληνική πραγματικότητα θα μεταφραστεί άμεσα ως «αποτυχημένος» μαθητής που απλώς «βολεύτηκε με τα λεφτά του μπαμπά του» γιατί δεν είχε ούτε το μυαλό ούτε τα ψυχολογικά αποθέματα να συμμετάσχει ξανά στις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Αυτό το κοινωνικό φίλτρο καχυποψίας θα επηρεάσει άμεσα την απορρόφηση των αποφοίτων. Τα πτυχία των ιδιωτικών ιδρυμάτων, ιδίως σε επιστήμες υψηλής ευθύνης όπως η Ιατρική, η Νομική και η Μηχανική, θα πρέπει να παλέψουν για δεκαετίες ενάντια σε αυτή την de facto υποτίμησή τους ως πτυχία «β´ διαλογής» από την ίδια την αγορά και τους καταναλωτές.
Το Αφήγημα του «Education Hub»: Μύθευμα ή Πραγματικότητα;
Η ρητορική ότι η Ελλάδα θα γεμίσει ξένους φοιτητές, οι οποίοι θα χρηματοδοτήσουν το σύστημα, πάσχει διπλά: τόσο μεθοδολογικά όσο και ιστορικά.
Πρώτον, σε επίπεδο επιστημονικής μεθοδολογίας και ακεραιότητας, τα περίφημα market reports χρησιμοποιούν μια αυθαίρετη συλλογιστική. Καταγράφουν τον συνολικό αριθμό των διεθνών φοιτητών (international students) που σπουδάζουν παγκοσμίως ή σε μια ευρύτερη περιοχή, και στη συνέχεια πολλαπλασιάζουν αυτό το νούμερο με ένα τυχαίο ή αυθαίρετο «ποσοστό Χ», υποστηρίζοντας ότι οι ξένοι φοιτητές κατ’ αυτό το ποσοστό θα προτιμήσουν την Αθήνα αντί για το Βερολίνο ή το Άμστερνταμ. Αυτό το ποσοστό δεν εδράζεται σε καμία επιστημονική δειγματοληψία ή οικονομομετρική ανάλυση ελαστικότητας ζήτησης· αποτελεί απλώς αποκύημα της προπαγανδιστικής φαντασίας του συντάκτη της εκάστοτε έκθεσης για να βγουν τα επιθυμητά νούμερα βιωσιμότητας του κλάδου των ΝΠΠΕ.
Δεύτερον, σε επίπεδο πραγματικής στατιστικής εμπειρίας, η υπόθεση αυτή καταρρίπτεται από την ίδια την ιστορία των τελευταίων 25 ετών στην Ελλάδα. Τα ελληνικά κολλέγια, παρά τις προσπάθειες και τις συνεργασίες τους με ξένα πανεπιστήμια, απέτυχαν να προσελκύσουν ξένους σπουδαστές σε σημαντικό ποσοστό. Ο λόγος είναι απλός: οι διεθνείς φοιτητές επιλέγουν σπουδές σε προηγμένες χώρες, διότι η χώρα στην οποία διαμένεις και σπουδάζεις αντανακλάται άμεσα στην τελική αξία του πτυχίου σου. Άλλη βαρύτητα έχει στο βιογραφικό να έχεις λάβει το πτυχίο ενός πανεπιστημίου σπουδάζοντας στο Λονδίνο ή το Μόναχο, και εντελώς διαφορετική αξία έχει αν το έχεις λάβει σπουδάζοντας στην Κουάλα Λουμπούρ, τη Λάρισα, ή την Αθήνα. Το «γεωγραφικό premium» είναι υπαρκτό, και η σύγχρονη Ελλάδα, προς το παρόν, δεν το διαθέτει—για πολλούς και ευνόητους λόγους, οι οποίοι είναι πέρα από τα θεματικά όρια του παρόντος άρθρου.
Αν οι ξένοι φοιτητές δεν έρθουν μαζικά στα ΝΠΠΕ, τότε το οικονομικό βάρος της συντήρησης αυτών των μεγάλων επενδύσεων θα πέσει αποκλειστικά στις πλάτες της ελληνικής οικογένειας. Εκτός και αν τα ΝΠΠΕ, στην οικονομική απελπισία τους, στραφούν προς τριτοκοσμικές αγορές—σύμφωνα με το Κυπριακό μοντέλο—με ό,τι αντίκτυπο μια τέτοια «τριτοκοσμικοποίηση» θα είχε στη φήμη και στην αξία του πτυχίου των αποφοίτων του.
Διασφάλιση του Ταυτόσημου Πτυχίου
Μέσα σε αυτό το ναρκοπέδιο ρίσκων (πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών, κλπ), οι γονείς οφείλουν τουλάχιστον να μηδενίσουν το ρίσκο που προέρχεται από το ίδιο το ξένο, μητρικό ίδρυμα. Από τα 8 εναπομένοντα αδειοδοτημένα ιδιωτικά πανεπιστήμια, τα 6 θα απονέμουν πτυχία του μητρικού πανεπιστημίου στην Αγγλία ή Γαλλία.
Εδώ κρύβεται μια τεράστια «γκρίζα ζώνη». Πολλές φορές στο παρελθόν, ξένα ιδρύματα που συνεργάζονταν με κολλέγια τύπωναν πτυχία ή εκτύπωναν πιστοποιητικά σπουδών με αναλυτική βαθμολογία που ανέφεραν ρητά στο κάτω μέρος τη φράση «Studied at the Athens Campus» ή διέφεραν εμφανισιακά, γραμματικά και λεκτικά από εκείνα που έπαιρναν οι φοιτητές στην έδρα του πανεπιστημίου (π.χ. στο Λονδίνο). Αυτή η μικρή λεπτομέρεια αρκεί για να υποβαθμίσει πλήρως το πτυχίο στα μάτια ενός διεθνούς ή εγχώριου εργοδότη.
Πώς θα προστατευτείτε;
Πριν υπογράψετε οποιαδήποτε εγγραφή, στείλτε ένα γραπτό ερώτημα μέσω e-mail απευθείας στο ξένο μητρικό πανεπιστήμιο (όχι στο ελληνικό παράρτημα) και ζητήστε ρητή, γραπτή και δεσμευτική διαβεβαίωση ότι το πτυχίο που θα λάβει ο φοιτητής στην Ελλάδα θα είναι απολύτως ταυτόσημο εμφανισιακά, λεκτικά, επαγγελματικά, ακαδημαϊκά και νομικά με το πτυχίο που απονέμεται στους φοιτητές του κεντρικού campus στο εξωτερικό. Την ίδια γραπτή διαβεβαίωση (μέσω e-mail) απαιτήστε στη συνέχεια να σας τη στείλει και η διοίκηση του εδώ παραρτήματος.
Πριν υπογράψετε οποιαδήποτε εγγραφή, στείλτε ένα γραπτό ερώτημα μέσω e-mail απευθείας στο ξένο μητρικό πανεπιστήμιο (όχι στο ελληνικό παράρτημα) και ζητήστε ρητή, γραπτή και δεσμευτική διαβεβαίωση ότι το πτυχίο που θα λάβει ο φοιτητής στην Ελλάδα θα είναι απολύτως ταυτόσημο εμφανισιακά, λεκτικά, επαγγελματικά, ακαδημαϊκά και νομικά με το πτυχίο που απονέμεται στους φοιτητές του κεντρικού campus στο εξωτερικό. Την ίδια γραπτή διαβεβαίωση (μέσω e-mail) απαιτήστε στη συνέχεια να σας τη στείλει και η διοίκηση του εδώ παραρτήματος.
Όταν μια οικογένεια ετοιμάζεται να δαπανήσει 30.000€ έως 100.000€ σε βάθος τετραετίας, δεν κάνει μια απλή αγορά· κάνει μια βαριά επένδυση. Αν αγοράζατε ένα ιδιωτικό οικόπεδο ή ένα ισόβιο ασφαλιστήριο συμβόλαιο για όλη την οικογένεια με τα ίδια χρήματα, δεν θα πηγαίνατε ποτέ στα τυφλά. Θα συμβουλευόσασταν έναν δικηγόρο για να ελέγξει τους τίτλους ιδιοκτησίας και τα «ψιλά γράμματα» των συμβολαίων. Το ίδιο ακριβώς πρέπει να κάνετε και τώρα: Πριν την εγγραφή, δηλαδή πριν την υπογράψετε το συμφωνητικό σπουδών με το ιδιωτικό πανεπιστήμιο, πάρτε τα προσύμφωνα προεγγραφής, το συμφωνητικό σπουδών, τις γραπτές απαντήσεις των e-mail και τους όρους σπουδών και επισκεφθείτε έναν δικηγόρο. Μόνο έτσι μπορείτε να διασφαλίσετε ως γονείς τα χρήματά σας και το μέλλον του παιδιού σας από τυχόν υπαναχωρήσεις ή αλλαγές του επιχειρηματικού μοντέλου του παραρτήματος.
Τί πρέπει να ρωτήσετε πριν την εγγραφή
Αντί να πιστεύετε άκριτα τα διαφημιστικά ένθετα, κάντε στοχευμένες ερωτήσεις στις μέρες καριέρας των νέων ιδρυμάτων. Εννοείται πως όλες τις απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα οφείλετε να τις λάβετε και γραπτώς μέσω e-mail—και όχι απλώς προφορικά—από το παράρτημα και αν είναι δυνατόν και από το μητρικό ίδρυμα ή όπως ακριβώς θα σας καθοδηγήσει ο νομικός σας σύμβουλος:
- Ποιο είναι το μόνιμο διδακτικό προσωπικό; Είναι καθηγητές πλήρους απασχόλησης, με πραγματικό ερευνητικό έργο και δημοσιεύσεις σε έγκριτες ακαδημαϊκές επιθεωρήσεις (peer-reviewed journals), ή είναι ωρομίσθιοι (adjuncts ή flying faculty) που έρχονται για λίγα μαθήματα, και σε τί ποσοστά;
- Ποιο είναι το πραγματικό ΣΥΝΟΛΙΚΟ κόστος του πτυχίου; Υπάρχουν κρυφά κόστη (χρήση εργαστηρίων, εξέταστρα, δικαιώματα εγγραφής στο μητρικό πανεπιστήμιο, τέλη έκδοσης και απονομής πτυχίων, κλπ); Υπάρχει δεσμευτική ρήτρα για μη αύξηση των διδάκτρων και τελών κατ’ έτος πέραν του επίσημου ποσοστού του πληθωρισμού, όπως αυτό προσδιορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος;
- Πώς διασφαλίζεται η επαγγελματική ισοδυναμία; Έχει ολοκληρωθεί η πιστοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος από την ΕΘΑΑΕ και ποια είναι η ακριβής διαδικασία εγγραφής στους εγχώριους επαγγελματικούς συλλόγους και επιμελητήρια (π.χ. Δικηγορικός Σύλλογος, Ιατρικός Σύλλογος, ΤΕΕ) της Ελλάδος, όπως επίσης και της χώρας του απονέμοντος ξένου πανεπιστημίου; Αφού συγκεκριμενοποιήσετε το πρόγραμμα σπουδών και την ειδικότητά σας, είναι σκόπιμο να απευθυνθήτε εξαρχής στους αρμόδιους για την περίπτωσή σας επαγγελματικούς αδειοδοτικούς φορείς (επιμελητήρια, κλπ) της Ελλάδας και του εξωτερικού, ζητώντας προκαταρκτικές (αλλά και γραπτές) πληροφορίες περί του τί πραγματικά ισχύει, ώστε να αποφύγετε τυχόν δυσάρεστες εκπλήξεις μετά την αποφοίτησή σας.
- Υπάρχει πρόνοια συνέχειας και ολοκλήρωσης των σπουδών; Δηλαδή τί προβλέπεται για την περίπτωση που το «παράρτημα» διακόψει τη λειτουργία του; Εγγυάται το μητρικό ίδρυμα αφενός πλήρη αναγνώριση των μαθημάτων που ολοκλήρωσε ο σπουδαστής, αφετέρου δε συνέχιση των σπουδών του, στην ίδια ειδικότητα, στην Ελλάδα σε άλλο ΝΠΠΕ, με το οποίο θα συμβληθεί το μητρικό πανεπιστήμιο με δική του ευθύνη έναντί σας;
Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, γονείς και φοιτητές οφείλουν να λειτουργήσουν ως υποψιασμένοι και ορθολογικοί αναλυτές. Μην αγοράζετε υποσχέσεις και βαρύγδουπους τίτλους στα ΜΜΕ. Αγοράστε απτά ακαδημαϊκά δεδομένα, θεσμική σταθερότητα και νομικά κατοχυρωμένες προοπτικές για το μέλλον.
