Η έλλειψη εκπαιδευτικών εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα. Χαμηλές αποδοχές, επισφαλείς συνθήκες εργασίας και αυξημένο κόστος ζωής οδηγούν ολοένα και περισσότερους εκπαιδευτικούς εκτός σχολικών αιθουσών, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό για τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται στην ισπανική έκδοση της Παγκόσμιας Έκθεσης για τους Εκπαιδευτικούς, περισσότερο από το 90% της προβλεπόμενης έλλειψης 4,8 εκατομμυρίων εκπαιδευτικών στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική έως το 2030 συνδέεται με αποχωρήσεις από το επάγγελμα. Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση αναμένεται να δεχθεί το μεγαλύτερο πλήγμα, με περίπου 3,1 εκατομμύρια θέσεις να κινδυνεύουν να μείνουν κενές. Την ίδια στιγμή, η γήρανση του εκπαιδευτικού προσωπικού και η εξάρτηση από συμβάσεις ορισμένου χρόνου εντείνουν το πρόβλημα, καθώς περισσότεροι από ένας στους έξι εκπαιδευτικούς στην Ευρώπη εργάζονται με συμβάσεις διάρκειας μικρότερης του ενός έτους.
Η οικονομική πίεση γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν εξετάζεται η δυνατότητα απόκτησης κατοικίας. Σύμφωνα με στοιχεία του Euronews, ένας εκπαιδευτικός στην Ελλάδα χρειάζεται περίπου 220 μηνιαίους μισθούς για να αγοράσει κατοικία 100 τετραγωνικών μέτρων, δηλαδή σχεδόν 18 χρόνια αποδοχών, χωρίς να υπολογίζονται τα καθημερινά έξοδα.
Η εικόνα είναι ακόμη δυσμενέστερη στην Ουγγαρία, όπου απαιτούνται 443 μισθοί, ενώ σημαντικά καλύτερες επιδόσεις καταγράφουν η Ιρλανδία (106 μήνες), η Ισπανία (112) και η Ολλανδία (114).
Προβληματισμός για τις μαθησιακές επιδόσεις
Έρευνα της Sanoma Learning καταγράφει ότι το 40% των Ευρωπαίων εκπαιδευτικών θεωρεί πως οι μαθητές υπολείπονται των αναμενόμενων επιδόσεων, ενώ στην Ισπανία το ποσοστό φτάνει το 80%. Οι εκπαιδευτικοί αποδίδουν την κατάσταση στην υποχρηματοδότηση, στις ελλείψεις υποδομών και στην ανεπαρκή εκπαιδευτική υποστήριξη.
Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση αντιμετωπίζεται με συγκρατημένη αισιοδοξία. Το 55% των εκπαιδευτικών θεωρεί ότι μπορεί να βελτιώσει την προσωπική του παραγωγικότητα, ωστόσο μόλις το 14% πιστεύει ότι θα ενισχύσει ουσιαστικά τις επιδόσεις των μαθητών. Παράλληλα, το 71% εκφράζει ανησυχία για τις επιπτώσεις της στην ποιότητα της διδασκαλίας, ενώ η μεγάλη πλειονότητα εξακολουθεί να προτιμά τον συνδυασμό έντυπου και ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Η κατάσταση των Ελλήνων εκπαιδευτικών παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Οι χαμηλές αποδοχές, το υψηλό κόστος στέγασης και η περιορισμένη χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης συνθέτουν ένα περιβάλλον που, σύμφωνα με τις σχετικές αναλύσεις, δυσκολεύει την προσέλκυση νέων στο επάγγελμα. Ο εισαγωγικός καθαρός μισθός κυμαίνεται κοντά στα 900 ευρώ, ενώ ο μέσος καθαρός μισθός διαμορφώνεται περίπου στα 1.212 ευρώ. Παράλληλα, τα επιδόματα Χριστουγέννων και Πάσχα παραμένουν καταργημένα από το 2012.
Στο επίπεδο της χρηματοδότησης, η Ελλάδα διαθέτει περίπου 2,8% του ΑΕΠ για την Παιδεία, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυμαίνεται μεταξύ 5% και 5,5%.
| Δείκτης | Ελλάδα | Μέσος όρος Ε.Ε. |
|---|---|---|
| Δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία (% ΑΕΠ) | 2,8% | 5,2% |
| Δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία (% δημόσιων δαπανών) | 7,2% | 9,5% |
| Μέσος καθαρός μισθός εκπαιδευτικού | 1.212 € | 2.000–2.700 € |
| Μήνες μισθών για αγορά κατοικίας 100 τ.μ. | 220 | 120–160 |
