Η εφαρμογή της ανώτατης διάρκειας φοίτησης στα ελληνικά πανεπιστήμια αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που επηρεάζουν χιλιάδες φοιτητές. Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, η ολοκλήρωση των σπουδών δεν μπορεί πλέον να παρατείνεται επ' αόριστον, ενώ για πρώτη φορά καθορίζονται συγκεκριμένα χρονικά όρια, διαδικασίες διαγραφής αλλά και εξαιρέσεις για όσους αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα.
Οι ρυθμίσεις αφορούν τόσο τους νέους φοιτητές όσο και όσους είχαν ήδη εγγραφεί στα ΑΕΙ πριν από την ψήφιση του νόμου, μέσω ειδικών μεταβατικών διατάξεων.
Ποια είναι η ανώτατη διάρκεια φοίτησης
Η διάρκεια εξαρτάται από τα έτη σπουδών κάθε προγράμματος.
Για προγράμματα με ελάχιστη διάρκεια 4 ετών (8 εξάμηνα), η ανώτατη διάρκεια φοίτησης είναι:
4 χρόνια + 2 χρόνια, δηλαδή συνολικά 6 έτη.
Για προγράμματα με ελάχιστη διάρκεια 5 ή περισσότερων ετών, όπως οι Πολυτεχνικές Σχολές ή η Ιατρική, η ανώτατη διάρκεια είναι:
ελάχιστη διάρκεια σπουδών + 3 επιπλέον έτη.
Ενδεικτικά:
| Πρόγραμμα σπουδών | Ανώτατη διάρκεια |
|---|---|
| 4ετές | 6 έτη |
| 5ετές | 8 έτη |
| 6ετές | 9 έτη |
Μετά την ολοκλήρωση της ανώτατης διάρκειας, ο φοιτητής διαγράφεται αυτοδικαίως δύο μήνες μετά την ανάρτηση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου, εφόσον δεν έχει αποφοιτήσει.
Τι ισχύει για τους παλαιούς φοιτητές
Ο νόμος προβλέπει μεταβατικό καθεστώς για όσους είχαν ήδη εγγραφεί στα πανεπιστήμια πριν από την εφαρμογή των νέων διατάξεων.
Όσοι δεν είχαν ξεπεράσει την κανονική διάρκεια σπουδών το 2021
Για τους φοιτητές που, κατά τη δημοσίευση του ν. 4777/2021, δεν είχαν υπερβεί την ελάχιστη διάρκεια φοίτησης του προγράμματός τους, ο υπολογισμός της ανώτατης διάρκειας ξεκινά από το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022.
Αυτό σημαίνει ότι:
- στα περισσότερα τετραετή τμήματα το όριο συμπληρώνεται με τη λήξη του ακαδημαϊκού έτους 2026-2027,
- στα πενταετή προγράμματα με τη λήξη του 2028-2029,
- ενώ στα εξαετή προγράμματα με τη λήξη του 2029-2030.
Όσοι είχαν ήδη ξεπεράσει την κανονική διάρκεια
Για όσους είχαν ήδη υπερβεί τον ελάχιστο χρόνο σπουδών κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, προβλέφθηκε μικρότερη μεταβατική περίοδος.
Οι συγκεκριμένοι φοιτητές είχαν στη διάθεσή τους χρόνο ίσο με την κανονική διάρκεια του προγράμματος σπουδών τους, χωρίς την πρόσθετη προσαύξηση που προβλέπεται για τους νεότερους φοιτητές.
Ποιοι μπορούν να εξαιρεθούν
Η νομοθεσία προβλέπει ότι δεν αντιμετωπίζονται όλες οι περιπτώσεις με τον ίδιο τρόπο.
Εξαιρούνται από την αυτοδίκαιη διαγραφή ή μπορούν να ζητήσουν ειδική μεταχείριση όσοι αποδεδειγμένα αντιμετωπίζουν σοβαρές καταστάσεις, όπως:
- πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 50%,
- σοβαροί λόγοι υγείας,
- εξαιρετικές κοινωνικές ή οικογενειακές συνθήκες,
- άλλες περιπτώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία και εξετάζονται από τα αρμόδια όργανα του πανεπιστημίου.
Δυνατότητα παράτασης
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εισήχθησαν με τις τελευταίες τροποποιήσεις είναι η δυνατότητα υποβολής αίτησης για παράταση της φοίτησης.
Η αίτηση υποβάλλεται στη Σχολή πριν από τη λήξη της ανώτατης διάρκειας φοίτησης και πρέπει να συνοδεύεται από τα απαραίτητα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τους λόγους για τους οποίους δεν κατέστη δυνατή η έγκαιρη ολοκλήρωση των σπουδών.
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να εγκριθεί πρόσθετος χρόνος φοίτησης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται ακόμη και έκτακτη εξεταστική για φοιτητές που οφείλουν ελάχιστα μαθήματα για την απόκτηση του πτυχίου.
Τι πρέπει να προσέξουν οι φοιτητές
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κανείς δεν θα πρέπει να περιμένει την τελευταία στιγμή. Οι γραμματείες των σχολών έχουν ήδη αρχίσει να ενημερώνουν τους φοιτητές για τα χρονικά όρια που ισχύουν ανά έτος εισαγωγής, ενώ κάθε ενδιαφερόμενος οφείλει να γνωρίζει σε ποια κατηγορία υπάγεται και πότε συμπληρώνεται η ανώτατη διάρκεια των σπουδών του.
Η έγκαιρη επικοινωνία με τη γραμματεία του τμήματος είναι καθοριστική, ιδιαίτερα για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας ή άλλες αποδεδειγμένες δυσκολίες που ενδέχεται να δικαιολογούν παράταση ή εξαίρεση από τις διατάξεις περί διαγραφών.
Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να θέσει συγκεκριμένα χρονικά όρια στη φοίτηση, χωρίς όμως να αγνοεί περιπτώσεις πραγματικής αδυναμίας ολοκλήρωσης των σπουδών. Για τον λόγο αυτό, οι μεταβατικές διατάξεις, οι εξαιρέσεις και η δυνατότητα παράτασης αποτελούν κρίσιμα εργαλεία προστασίας για χιλιάδες φοιτητές που βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση των σπουδών τους.
