Σε πεδίο διοικητικής σύγκρουσης έχει μετατραπεί η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), με μέλη του Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ), διοικητικούς υπαλλήλους και φοιτητές να κάνουν λόγο για ένα εκρηκτικό κλίμα «θεσμικής εκτροπής».
Η κρίση στο αρχαιότερο καλλιτεχνικό ίδρυμα της χώρας βάθυνε ακόμη περισσότερο μετά την αιφνίδια απομάκρυνση έμπειρου εκπαιδευτικού, η οποία προκάλεσε αλυσίδα αντιδράσεων, με αποκορύφωμα την παραίτηση-βόμβα του καθηγητή Παντελή Χανδρή από το Συμβούλιο Διοίκησης και το κατεπείγον αίτημα καθηγητών προς το Υπουργείο Παιδείας για παύση της Πρυτάνεως, Ερατούς Χατζησάββα.
Η αφορμή της έκρηξης: Η υπόθεση των αποσπάσεων και η επιστολή Χανδρή
Η «σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» στην ήδη τεταμένη καθημερινότητα της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών αφορά τη διαδικασία των αποσπάσεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.
Συγκεκριμένα, η Έκτακτη Συνέλευση του Τμήματος Εικαστικών Τεχνών είχε προκρίνει ομόφωνα την ανανέωση της σύμβασης του εκπαιδευτικού κλάδου ΠΕ08 Εικαστικών Χ.Π., κρίνοντας τις υπηρεσίες του απαραίτητες για τη λειτουργία δύο Εργαστηρίων Ζωγραφικής. Ωστόσο, στην τελική απόφαση του Υπουργείου Παιδείας το όνομά του παραλείφθηκε.
Οι καθηγητές και Διευθυντές Εργαστηρίων Ζάφος Ξαγοράρης, Ιωάννης Σκαλτσάς και ο αναπληρωτής καθηγητής Κώστας Χριστόπουλος απέστειλαν επιστολή διαμαρτυρίας προς την Υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, καταγγέλλοντας ότι «ο αποκλεισμός αυτός οφείλεται στην όλως αναιτιολόγητη, μονομερή απόφαση της Πρυτανικής Αρχής να αγνοήσει πλήρως την επίσημη εισήγηση του Τμήματος και να διαβιβάσει στο υπουργείο σας διαφοροποιημένα, μη αξιολογημένα στοιχεία».
Στην εκρηκτική αυτή ατμόσφαιρα προστέθηκε η ηχηρή παραίτηση του καθηγητή Παντελή Χανδρή από το Συμβούλιο Διοίκησης.
Στην επιστολή του προς την Πρύτανη, ο κ. Χανδρής περιγράφει με μελανά χρώματα την κατάσταση, κάνοντας λόγο για «νοσηρό και ακραία πολωμένο κλίμα που έχει παγιωθεί στο Εικαστικό Τμήμα», για «συνθήκη θεσμικής φθοράς που είναι το προϊόν ενός ακραίου ρεβανσισμού» και για «αδυναμία ουσιαστικής διαχείρισης αυτής της κατάστασης», η οποία «έχει επιφέρει σοβαρότατο πλήγμα στο κύρος και ιδιαίτερα τη δημόσια εικόνα της Α.Σ.Κ.Τ.».
Καταγγελίες για «mobbing» και πειθαρχικές διώξεις
Η υπόθεση του εκπαιδευτικού Χ.Π. φαίνεται πως αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου διοικητικών αυθαιρεσιών, σύμφωνα με τους Συλλόγους ΔΕΠ και Διοικητικού Προσωπικού. Σε κοινό τους υπόμνημα προς την Υπουργό Παιδείας και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν συστηματική εργασιακή παρενόχληση (mobbing), ψυχολογική πίεση, αυθαίρετες μετακινήσεις και υποβάθμιση καθηκόντων.
Επιπλέον, το ΔΣ του Συλλόγου ΔΕΠ, σε δελτίο Τύπου με τίτλο «Θεσμική εκτροπή, πειθαρχικές διώξεις και αναπομπές στην Α.Σ.Κ.Τ./Ερωτήματα περί νομιμότητας και λογοδοσίας», υποστήριξε ότι καθηγητές που απευθύνθηκαν σε ελεγκτικούς μηχανισμούς για δημόσιες συμβάσεις βρέθηκαν αντιμέτωποι με πειθαρχικά μέτρα, ενώ σημειώθηκε ότι μέσα σε τρία χρόνια έχουν αναπεμφθεί έξι διαδικασίες εκλογής ή εξέλιξης καθηγητών, σε ένα ίδρυμα που αριθμεί μόλις 31 μέλη ΔΕΠ.
Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε όταν οι καθηγητές Βασίλειος Βλασταράς και Ιωάννης Σκαλτσάς κατέθεσαν κατεπείγον αίτημα προς την Υπουργό Παιδείας, ζητώντας την άμεση και αυτεπάγγελτη ανάκληση του διορισμού της Πρυτάνεως Ερατούς Χατζησάββα από το Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο Πρυτάνεων, καταθέτοντας φάκελο με δικαστικές αποφάσεις και πορίσματα που, κατά τους ίδιους, αποδομούν το κύρος της.
Η αναλυτική απάντηση της Πρυτάνεως Ερατούς Χατζησάββα
Κληθείσα να τοποθετηθεί επί των σοβαρών αυτών καταγγελιών και ειδικότερα για το θέμα του εκπαιδευτικού Χ.Π., η Πρύτανης της ΑΣΚΤ, Ερατώ Χατζησάββα, απέστειλε στην efsyn.gr μια εκτενή απάντηση:
«Κατ’ αρχήν θα ήθελα να επισημάνω, ότι οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα Ανώτατα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Συγκεκριμένα αυτό προβλέπει η παράγραφος 6 του άρθρου 6 του ν. Ν. 2740/1999, como αυτή τροποποιήθηκε με το άρθρο 82 του Ν. 5291/2026. Εξάλλου, το σύνολο της διαδικασίας ρυθμίζεται από το ίδιο το υπουργείο Παιδείας, το οποίο και εξέδωσε την υπ’ αρ. 41298/Ε2 (ΑΔΑ: ΕΩΕΙ46ΝΚΠΔ-ΝΟ6) «Πρόσκληση Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για υποβολή αιτήσεων αποσπάσεων σε υπηρεσίες και φορείς αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για το σχολικό έτος 2026-2027 και με μονοετή/τριετή/πενταετή διάρκεια κατά περίπτωση».
Ειδικά για τα Πανεπιστήμια και την ΑΣΠΑΙΤΕ, η ως άνω πρόσκληση προβλέπει «Γ. Οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι θα αποσπαστούν σε Πανεπιστήμια/ΑΣΠΑΙΤΕ θα ασκούν έργο που θα τους ανατεθεί με ευθύνη των Προέδρων των Τμημάτων των Πανεπιστημίων/ΑΣΠΑΙΤΕ. Για την επιλογή των υποψηφίων προς απόσπαση απαιτείται αιτιολογημένη πρόταση του οικείου φορέα. Για τις αποσπάσεις των παραπάνω περιπτώσεων τα αρμόδια καθ’ ύλη όργανα λαμβάνουν υπόψη, ανάλογα με τη θέση που πρόκειται να καλυφθεί, τα εξής κριτήηρια: α. τις μεταπτυχιακές σπουδές β. την αξιόλογη εμπειρία στο αντικείμενο της θέσης που πρόκειται να καλυφθεί γ. τη γνώση των νέων τεχνολογιών, η οποία αποδεικνύεται με πτυχίο, μεταπτυχιακό τίτλο ή πιστοποίηση επιπέδου Α, Β, Β1, Β2 ή άλλη αντίστοιχη δ. την πιστοποιημένη γνώση ξένων γλωσσών, η οποία αποδεικνύεται με πτυχίο, μεταπτυχιακό τίτλο ή πιστοποιητικό επιπέδου Β2 και άνω. Στην αίτησή τους για τις υπηρεσίες αυτές οι εκπαιδευτικοί θα επισυνάψουν τα δικαιολογητικά που αφορούν στα ως άνω αναφερόμενα κριτήρια μαζί με σύντομο βιογραφικό σημείωμα (όχι παραπάνω από 500 λέξεις) στο οποίο θα περιγράψουν τυχόν πρόσθετα προσόντα που διαθέτουν».
Ομοίως, η απόφαση με την οποία πραγματοποιείται η απόσπαση των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο και εξέδωσε τις υπ’ αρ. 82943/Ε2/23-6-2026 και 83126/Ε2/23-6-2026 αποφάσεις απόσπασης. Επιπροσθέτως, όπως προκύπτει από την υπ’ αρ. 41298/Ε2 (ΑΔΑ: ΕΩΕΙ46ΝΚΠΔ-ΝΟ6) Πρόσκληση οι αιτήσεις των υποψηφίων υποβάλλονται ηλεκτρονικά στη διαδικτυακή πύλη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΟΠΣΥΔ) του ΥΠΑΙΘΑ.
Μετά τον πρώτο έλεγχο, που υλοποιείται από τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, τα δικαιολογητικά των υποψηφίων αποστέλλονται στα επιμέρους Πανεπιστήμια, τα οποία και καλούνται μέσω των αρμοδίων οργάνων τους να υποβάλλουν πρόταση για τους υποψήφιους, τους οποίους επιθυμούν να αποσπαστούν σε αυτά.
Ο ρόλος, συνεπώς, της Πρυτανείας και της Συνέλευσης του Τμήματος, όπως προκύπτει από τον νόμο και την σχετική Πρόσκληση του Υπουργείου στην εν γένει διαδικασία είναι καθαρά συμβουλευτικός και όχι αποφασιστικός. Ομοίως, η αξιολόγηση των υποψηφίων δεν γίνεται με αυστηρά μοριοδοτούμενα κριτήρια, αλλά με συνεκτίμηση των προσόντων τους και της δυνατότητα τους να συμβάλλουν στο έργο του Πανεπιστημίου, διδακτικό αλλά και διοικητικό. Επιτρέψτε μου δε να επισημάνω, ότι η δυνατότητα των υποψηφίων να συνδράμουν μεταξύ άλλων και στην διοικητική υποστήριξη της Σχολής είναι επιτακτική ανάγκη, αφού η ΑΣΚΤ μαστίζεται από χρόνια, ακραία υποστελέχωση, που δυσχεραίνει το έργο της και υποβαθμίζει την ποιότητα παροχής του εκπαιδευτικού της έργου.
Αναφορικά με το ποιο όργανο είναι αρμόδιο να διατυπώσει γνώμη για τους υποψήφιους, πρέπει να επισημανθεί, ότι οι αρμοδιότητες της Συνέλευσης του Τμήματος περιγράφονται αναλυτικά στο άρθρο 30 του ν. 4957/2022 και μεταξύ αυτών δεν περιλαμβάνεται η παροχή γνώμης για την απόσπαση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στο Πανεπιστημιακό Ίδρυμα. Αντιθέτως, αποτελεί αρμοδιότητα του Πρύτανη κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 15 του ιδίου νόμου η μέριμνα για την στελέχωση των υπηρεσιών του Ιδρύματος. Μολαταύτα, στο πλαίσιο της διαφάνειας, που διέπει την δράση της σχολής, ζητήθηκε συμβουλευτικά η γνώμη του Τμήματος ΤΕΤ, στο οποίο και απεστάλησαν οι φάκελοι των υποψηφίων. Δυστυχώς, ωστόσο, η πρόταση του Τμήματος παρουσίαζε σημαντικές ελλείψεις.
Η απόφαση, που ελήφθη δεν ήταν ομόφωνη, καθώς δεν αξιολογήθηκαν οι εισηγήσεις του Προέδρου του Τμήματος και του Αντιπρύτανη, οι οποίοι και γνωρίζουν με πληρέστερο τρόπο τις ανάγκες του Τμήματος ενώ η σύνταξη του σχετικού πρακτικού, ανατέθηκε στον καθηγητή του Εργαστηρίου, στο οποίο είχε υπηρετήσει προηγουμένως ο κος Π. στον οποίο αναφέρεστε, κατά προφανή παράβαση της αρχής της αμεροληψίας, που πρέπει να διέπει τις ενέργειες της διοικήσεως. Στο εν λόγω πρακτικό, δεν περιέχεται καμία αναφορά στα διοικητικά καθήκοντα, που κάθε υποψήφιος μπορεί να αναλάβει και ουδεμία αξιολόγηση έγινε στο κρίσιμο αυτό στοιχείο. Αντιθέτως, η Συνέλευση του Τμήματος πρότεινε 5 υποψηφίους με μοναδικό κριτήριο την βοηθητική διδασκαλία σε εργαστήρια και την παροχή επικουρίας στον Διευθυντή του Εργαστηρίου. Η εν λόγω έλλειψη επισημάνθηκε και από τον Πρόεδρο του Τμήματος και τον Αντιπρύτανη.
Τέλος, τα πρακτικά της Συνέλευσης του ΤΕΤ δεν εστάλησαν από αυτό στην Πρυτανεία, όπως έπρεπε, αλλά σε προσωπικό email υπαλλήλου, με αποτέλεσμα να υπάρξει σημαντική καθυστέρηση, με κίνδυνο να μην υποβληθεί εγκαίρως γνώμη και να στερηθεί η Σχολή του προσωπικού, που είναι αναγκαίο για την λειτουργία της. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω και με ιδιαίτερη έμφαση πρωτίστως τις διοικητικές ανάγκες της Σχολής, η Πρυτανεία αναγκάστηκε να αποστείλει πρόταση στο Υπουργείο Παιδείας, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία. Κατανοώ απόλυτα τις προσωπικές ανάγκες του υποψηφίου, ο οποίος είχε την δυνατότητα μετά την έκδοση της απόφασης του Υπουργείου Παιδείας να υποβάλει αίτημα επανεξέτασης, πράγμα, το οποίο δεν έπραξε, εξ όσων γνωρίζω. Ωστόσο, πρώτιστη μέριμνα των πρυτανικών αρχών είναι η διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του Ιδρύματος και η παροχή υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης στους φοιτητές και όχι η ικανοποίηση προσωπικών αναγκών ή επιδιώξεων.
Θεωρώ δε, ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο παρέχει τρόπους σε έναν υποψήφιο να τύχει προστασίας εάν πιστεύει, ότι θίγεται από μία απόφαση του υπουργείου ή μία εισήγηση της Πρυτανικής Αρχής. Και τούτο είναι απολύτως θεμιτό.
Η συστηματική, ωστόσο, υποβολή αβάσιμων καταγγελιών, η άκριτη και πολλές φορές υβριστική αμφισβήτηση της νομιμότητας των ενεργειών των οργάνων της ΑΣΚΤ από μία μικρή ομάδα, αντιπολιτευόμενων, που πάση θυσία επιδιώκει να θίξει τον ρόλο της Πρυτανείας αλλά και εμού προσωπικά, όχι μόνο δεν συμβάλουν στην ομαλή λειτουργία του Ιδρύματος αλλά αποδεικνύουν ένα και μόνο πράγμα: ότι ο προσωπικός μου αγώνας για την εξυγίανση του Ιδρύματος και οι καθημερινές κοπιώδεις προσπάθειες τόσο εμού προσωπικά όσο και των ανθρώπων, που στελεχώνουν την ΑΣΚΤ, δεν είναι εις μάτην. Είμαι απολύτως συμβιβασμένη, με το γεγονός, ότι ο αγώνας να γυρίσει σελίδα η ΑΣΚΤ, να γίνει ένα σύγχρονο και οργανωμένο Πανεπιστημιακό Ίδρυμα και να αφήσει πίσω της περιόδους αδιαφάνειας και ευνοιοκρατίας θα βρίσκει πάντοτε απέναντι του όσους επιθυμούν εναγωνίως να συντηρήσουν το παρελθόν και να υπονομεύσουν το μέλλον».
