Στη Βουλή μεταφέρεται το ζήτημα της συνδικαλιστικής δράσης στην εκπαίδευση, με αφορμή ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, στην οποία τίθεται θέμα «νέας στοχοποίησης συνδικαλιστικού στελέχους».
Η βουλευτής που καταθέτει την ερώτηση υπενθυμίζει προηγούμενη κοινοβουλευτική παρέμβαση για την υπόθεση του ΣΕΠΕ Αμαρουσίου, σημειώνοντας ότι, αν και η Υπουργός είχε τότε τονίσει πως «η συνδικαλιστική δράση δεν συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα», η πραγματική δοκιμασία, όπως αναφέρει, βρίσκεται στην εφαρμογή αυτής της αρχής στην πράξη.
Όπως επισημαίνεται στο κείμενο της ερώτησης, «προκαλεί εύλογο προβληματισμό η νέα δικαστική δίωξη» σε βάρος της προέδρου του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. «Ο Αριστοτέλης», η οποία –σύμφωνα με τις ανακοινώσεις εκπαιδευτικών φορέων– σχετίζεται με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και παρεμβάσεις για ζητήματα λειτουργίας σχολικής μονάδας και διαδικασιών αξιολόγησης.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη υπόθεση δεν εμφανίζεται ως μεμονωμένο περιστατικό, αλλά εντάσσεται –κατά την ερώτηση– σε μια ευρύτερη εικόνα επαναλαμβανόμενων δικαστικών ή διοικητικών διαδικασιών σε βάρος συνδικαλιστικών στελεχών της εκπαίδευσης, τα οποία συνδέονται με τη δημόσια και συλλογική τους δράση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής αξιολόγησης, με την ερώτηση να υποστηρίζει ότι η εφαρμογή της, όπως εξελίσσεται, ενδέχεται να ενισχύει ιεραρχικές σχέσεις και να δημιουργεί συνθήκες πίεσης στη συνδικαλιστική έκφραση μέσα στο σχολείο. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «όταν η διοικητική ιεραρχία μετατρέπεται σε μηχανισμό επιβολής πολιτικών επιλογών, τότε η συλλογική δράση καθίσταται ακόμη πιο αναγκαία».
Στο ίδιο κείμενο τίθεται και ζήτημα πιθανής αποτρεπτικής επίδρασης τέτοιων δικαστικών ενεργειών στη συνδικαλιστική δράση, με αναφορά στη διεθνή συζήτηση γύρω από τις λεγόμενες SLAPP αγωγές, δηλαδή διαδικασίες που –όπως επισημαίνεται– μπορεί να λειτουργούν ανασταλτικά για τη δημόσια συμμετοχή.
Με βάση τα παραπάνω, η ερώτηση καλεί την Υπουργό να τοποθετηθεί για το αν το Υπουργείο έχει ενημερωθεί για τη συγκεκριμένη υπόθεση, αν προτίθεται να εξετάσει τις επιπτώσεις τέτοιων διαδικασιών στην άσκηση συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και με ποιους μηχανισμούς διασφαλίζεται στην πράξη η ανεμπόδιστη συνδικαλιστική δράση των εκπαιδευτικών.
Η ερώτηση στη Βουλή
Προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη
Νέα στοχοποίηση συνδικαλιστικού στελέχους της εκπαίδευσης
Σε απάντηση προηγούμενης κοινοβουλευτικής ερώτησής μας σχετικά με την υπόθεση του ΣΕΠΕ Αμαρουσίου και τον κίνδυνο περιορισμού της συνδικαλιστικής δράσης των εκπαιδευτικών, η Υπουργός Παιδείας απάντησε ότι η συνδικαλιστική δράση δεν συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.Η θέση αυτή είναι αυτονόητη σε ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου. Ωστόσο, η πραγματική προστασία της συνδικαλιστικής ελευθερίας κρίνεται από το κατά πόσο διασφαλίζεται στην πράξη η ανεμπόδιστη άσκησή της.
Στο πλαίσιο αυτό, προκαλεί εύλογο προβληματισμό η νέα δικαστική δίωξη, αυτή τη φορά σε βάρος της προέδρου του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. «Ο Αριστοτέλης», με αφορμή ομόφωνη ανακοίνωση του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου, η οποία, σύμφωνα με τις δημόσιες ανακοινώσεις του σωματείου και εκπαιδευτικών φορέων, αφορούσε ζητήματα που συνδέονται με τη λειτουργία σχολικής μονάδας, τη διαδικασία αξιολόγησης και τη συνδικαλιστική δράση εκπαιδευτικών.
Σύμφωνα με τις δημόσιες ανακοινώσεις των εκπαιδευτικών φορέων, η υπόθεση δεν αφορά προσωπική αντιπαράθεση, αλλά συνδικαλιστική παρέμβαση του Συλλόγου για ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία σχολικής μονάδας.
Η σημερινή δικαστική υπόθεση δεν αποτελεί το πρώτο περιστατικό στο οποίο συνδικαλιστικό στέλεχος της εκπαίδευσης αντιμέτωπη με διαδικασίες που συνδέονται με την άσκηση της συνδικαλιστικής της δράσης. Για το ίδιο στέλεχος, το 2022 είχε προηγηθεί διοικητική διερεύνηση έπειτα από καταγγελία για δήθεν "ανάρμοστη συμπεριφορά", η οποία έκλεισε με πλήρη δικαίωσή του.
Η νέα υπόθεση αναδεικνύει ξανά τον κίνδυνο η εφαρμογή της αξιολόγησης, όπως προωθείται σήμερα στο δημόσιο σχολείο, να ενισχύει υπέρμετρα ιεραρχικές σχέσεις και να δημιουργεί συνθήκες πίεσης, αυθαιρεσίας και περιορισμού της συλλογικής λειτουργίας των εκπαιδευτικών. Όταν η διοικητική ιεραρχία μετατρέπεται σε μηχανισμό επιβολής πολιτικών επιλογών και όχι σε εγγύηση δημοκρατικής λειτουργίας της σχολικής μονάδας, τότε η συνδικαλιστική δράση και η συλλογική έκφραση καθίστανται ακόμη πιο αναγκαίες.
Ανεξάρτητα από την ουσία της συγκεκριμένης δικαστικής υπόθεσης, η οποία αποτελεί αντικείμενο κρίσης της Δικαιοσύνης, προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι πολλαπλασιάζονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες συνδικαλιστικά στελέχη της εκπαίδευσης βρίσκονται αντιμέτωπα με δικαστικές διαδικασίες εξαιτίας ενεργειών που συνδέονται με τη συνδικαλιστική τους ιδιότητα και τη δημόσια έκφραση των σωματείων τους.
Παράλληλα, τέτοιου είδους δικαστικές ενέργειες σε βάρος συνδικαλιστικών στελεχών, ακόμη κι όταν τυπικά ασκούνται στο πλαίσιο ιδιωτικών διαφορών, μπορεί να έχουν αντικειμενικά αποτρεπτικό αποτέλεσμα για τη δημόσια έκφραση και τη συλλογική δράση. Υπό αυτή την έννοια, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα ως προς το κατά πόσο παρουσιάζουν χαρακτηριστικά που σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν συσχετισθεί με φαινόμενα SLAPP, δηλαδή στρατηγικών αγωγών ή δικαστικών ενεργειών που λειτουργούν αποθαρρυντικά για τη δημόσια συμμετοχή.
Επειδή η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη πιο επίκαιρο το ερώτημα με ποιον τρόπο το Υπουργείο διασφαλίζει στην πράξη την αρχή που το ίδιο επικαλείται, ότι δηλαδή η συνδικαλιστική δράση προστατεύεται και δεν οδηγεί σε φαινόμενα αποτροπής της συλλογικής έκφρασης και δράσης των εκπαιδευτικών.
Ερωτάται η κυρία Υπουργός:
- Έχει ενημερωθεί το Υπουργείο για τη δικαστική δίωξη της προέδρου του ΣΕΠΕ «Ο Αριστοτέλης» και για τις δημόσιες καταγγελίες εκπαιδευτικών φορέων ότι η υπόθεση συνδέεται με συνδικαλιστική δράση και συλλογικές αποφάσεις σωματείου;
- Θεωρεί το Υπουργείο ότι η επανάληψη δικαστικών ενεργειών σε βάρος συνδικαλιστικών στελεχών της εκπαίδευσης συνιστά ζήτημα που χρήζει θεσμικής παρακολούθησης και διερεύνησης ως προς τις επιπτώσεις του στην άσκηση των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων;
- Με ποιους συγκεκριμένους μηχανισμούς ή διαδικασίες διασφαλίζει το Υπουργείο ότι η συνδικαλιστική δράση των εκπαιδευτικών ασκείται ανεμπόδιστα και χωρίς αποτρεπτικά φαινόμενα που επηρεάζουν τη συλλογική έκφραση και δράση των σωματείων τους; Προτίθεται να εξετάσει αν δικαστικές ενέργειες σε βάρος συνδικαλιστικών στελεχών της εκπαίδευσης εμφανίζουν χαρακτηριστικά αποτρεπτικής ή εκφοβιστικής επίδρασης στη δημόσια συμμετοχή και στη συνδικαλιστική δράση, στο πλαίσιο και της ευρωπαϊκής συζήτησης για τα φαινόμενα SLAPP;
Η ερωτούσα βουλευτής
Μάλαμα Κυριακή
