Σε μια βαθιά διαρθρωτική στροφή προσανατολίζονται τα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επόμενη προγραμματική περίοδο, δημιουργώντας έναν νέο ορίζοντα ευκαιριών για την ελληνική οικονομία και το εκπαιδευτικό σύστημα. Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του στην εκδήλωση «Η Νέα Εποχή για την Ανώτατη Εκπαίδευση», την οποία διοργάνωσε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσίασε τις προοπτικές του νέου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (2028-2034), εκτιμώντας ότι η χώρα μας βρίσκεται σε θέση να διεκδικήσει από 8 έως 10 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το συγκεκριμένο υπερταμείο, με συνολικό προϋπολογισμό που αγγίζει τα 420 δισ. ευρώ, εισάγει μια ριζικά διαφορετική φιλοσοφία σε σχέση με τις παραδοσιακές επιδοτήσεις των περασμένων δεκαετιών. Στο επίκεντρο της στρατηγικής του τίθενται πλέον η έρευνα, η τεχνολογική εξέλιξη, η καινοτομία και η άμεση διασύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης με την παραγωγική διαδικασία.
Η βασικότερη πρόκληση του νέου μοντέλου έγκειται στο γεγονός ότι η κατανομή των πόρων δεν θα βασίζεται σε προκαθορισμένες εθνικές ποσοστώσεις, αλλά στην ποιότητα, την ανταγωνιστικότητα και την αξιοπιστία των προτάσεων που θα υποβάλλονται.
«Τα πράγματα αλλάζουν και πρέπει να αλλάξει και ο δικός μας τρόπος σκέψης», υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκης, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την ακαδημαϊκή και επιχειρηματική κοινότητα. Όπως εξήγησε, τα ανώτατα ιδρύματα, κρατικά και μη κρατικά, παύουν να λειτουργούν αποκλειστικά ως χώροι διδασκαλίας και μετατρέπονται σε δυναμικούς μοχλούς τοπικής και εθνικής ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό, οι συνέργειες ανάμεσα σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις αποτελούν το «κλειδί» για την απορρόφηση των κονδυλίων, τα οποία, με βάση τα πληθυσμιακά κριτήρια, θα μπορούσαν να ισούνται με το μισό του τρέχοντος Ταμείου Ανάκαμψης.
Αναφερόμενος στα πεπραγμένα στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης στάθηκε σε δύο κομβικές θεσμικές αλλαγές: την καθιέρωση της αξιολόγησης μέσω της εθνικής αρχής και τη συνύπαρξη δημόσιων και μη κρατικών πανεπιστημίων. Σημείωσε μάλιστα ότι η σταδιακή επέκταση των μη κρατικών ιδρυμάτων θα εντείνει την υγιή άμιλλα στον κλάδο.
Παράλληλα, έμφαση δίνεται σε σύγχρονα εργαλεία, όπως:
- Βιομηχανικά διδακτορικά: Ένας θεσμός που ήδη εφαρμόζεται και γεφυρώνει την πανεπιστημιακή έρευνα με την αγορά εργασίας.
- Βιομηχανικά μεταπτυχιακά: Προτάθηκε η επέκταση του μοντέλου και σε μεταπτυχιακό επίπεδο, με προγράμματα άμεσα συνδεδεμένα με την παραγωγή.
- Εκπαιδευτικός τουρισμός: Προωθείται η αξιοποίηση των πανεπιστημιακών υποδομών σε τουριστικές και νησιωτικές περιοχές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού για τη διεξαγωγή θερινών μαθημάτων σε ξένους φοιτητές. Στόχος είναι η ανάδειξη της Ελλάδας σε διεθνή εκπαιδευτικό πόλο, στα πρότυπα της Κύπρου.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο κ. Χατζηδάκης άσκησε κριτική στην αξιωματική αντιπολίτευση, καταλογίζοντάς της έλλειψη σοβαρότητας και υπευθυνότητας, καθώς, όπως ανέφερε, ενώ συμφωνεί επί της αρχής με τα μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, επιλέγει να καταψηφίσει τη σχετική συνταγματική πρόταση της κυβέρνησης για καθαρά κομματικούς λόγους.
Απαντώντας στις ανησυχίες αναφορικά με την περίοδο που θα ακολουθήσει μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης χαρακτήρισε τη σχετική παραφιλολογία ως απολύτως εσφαλμένη. Διευκρίνισε ότι, παρά τη συνεχιζόμενη διαπραγμάτευση, οι τρέχουσες ευρωπαϊκές προτάσεις προβλέπουν για την Ελλάδα σταθερούς πόρους ύψους 49,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη περίοδο, στους οποίους θα προστεθούν επιπλέον πακέτα δανείων και οι διεκδικούμενοι πόροι του Ταμείου Ανταγωνιστικότητας.
Κλείνοντας, ο κ. Χατζηδάκης προανήγγειλε ότι εντός του καλοκαιριού θα παρουσιαστεί ένας αναλυτικός, οπτικοακουστικός απολογισμός του Ταμείου Ανάκαμψης, ο οποίος θα αποδομεί το αφήγημα περί χαμηλής απορροφητικότητας ή αποκλειστικού οφέλους των μεγάλων ομίλων. Αντίθετα, θα αναδεικνύεται η στήριξη δεκάδων χιλιάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων και οι κρίσιμες επενδύσεις στην Υγεία και την Παιδεία (π.χ. διαδραστικοί πίνακες, εξωστρέφεια πανεπιστημίων). Τέλος, εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τους εκατοντάδες δημόσιους λειτουργούς που εργάστηκαν εντατικά κάτω από ιδιαίτερα αυστηρούς ευρωπαϊκούς όρους για την επιτυχή απορρόφηση των κονδυλίων αυτών.
