Χρήστος Κάτσικας 
Με διευκρινίσεις για το ωράριο των εκπαιδευτικών στα Νηπιαγωγεία, ανάμεσα σε άλλα, επανέρχεται το υπουργείο Παιδείας, στην Εγκύκλιο για τις «Ενέργειες Προγραμματισμού του Εκπαιδευτικού Έργου των Νηπιαγωγείων για το σχολικό έτος 2026- 2027» σε μια περίοδο όπου ζητήματα καθημερινής λειτουργίας, κατανομής αρμοδιοτήτων και φόρτου εργασίας παραμένουν στο επίκεντρο των σχολικών μονάδων.
Το πλαίσιο καθορίζει με σαφήνεια τόσο το διδακτικό ωράριο των νηπιαγωγών, όσο και τα όρια του εργασιακού τους χρόνου, θέτοντας συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τις διοικήσεις των σχολείων αλλά και σαφή προστατευτικά όρια για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς.
Πώς καθορίζεται το διδακτικό ωράριο
Το διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών που υπηρετούν στα Νηπιαγωγεία καθορίζεται από τη σχετική υπουργική απόφαση για το ωράριο των νηπιαγωγών.
Οι προϊστάμενοι και διευθυντές των σχολικών μονάδων έχουν την ευθύνη να διασφαλίζουν ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί, συμπεριλαμβανομένων και των ίδιων, καλύπτουν πλήρως το προβλεπόμενο διδακτικό τους ωράριο.
Αυτό σημαίνει ότι ο προγραμματισμός της σχολικής λειτουργίας πρέπει να γίνεται με τρόπο που να εξασφαλίζει την ισόρροπη κατανομή των διδακτικών υποχρεώσεων.
Το όριο του εργασιακού χρόνου
Ιδιαίτερη σημασία έχει η υπενθύμιση για το εργασιακό ωράριο.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο είναι σαφές:
Κανένας εκπαιδευτικός δεν υποχρεούται να παραμένει στη σχολική μονάδα πέραν των 6 ωρών ημερησίως ή των 30 ωρών εβδομαδιαίως.
Η επισήμανση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς στην πράξη έχουν καταγραφεί κατά καιρούς εντάσεις ή παρερμηνείες σχετικά με την παραμονή των εκπαιδευτικών στο σχολείο για διοικητικές ή εξωδιδακτικές εργασίες.
Το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι το εργασιακό πλαίσιο δεν μπορεί να παραβιάζεται.
Τι ισχύει για εξωδιδακτικές εργασίες
Οι διευθυντές και προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων έχουν αρμοδιότητα να αναθέτουν:
- διδακτικό έργο
- διοικητικές εργασίες
- εξωδιδακτικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με τη λειτουργία του σχολείου
Ωστόσο, η άσκηση αυτής της αρμοδιότητας πρέπει να γίνεται εντός του προβλεπόμενου νομικού πλαισίου.
Με απλά λόγια, η ανάθεση πρόσθετων καθηκόντων δεν μπορεί να οδηγεί σε υπέρβαση του νόμιμου εργασιακού χρόνου.
Γιατί η διευκρίνιση έχει σημασία
Η συζήτηση γύρω από το ωράριο των εκπαιδευτικών δεν είναι θεωρητική.
Στα Νηπιαγωγεία, όπου οι απαιτήσεις είναι αυξημένες λόγω της φύσης της προσχολικής εκπαίδευσης, οι εκπαιδευτικοί καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν όχι μόνο τη διδασκαλία αλλά και:
- επικοινωνία με γονείς,
- διοικητική γραφειοκρατία,
- προγραμματισμό δραστηριοτήτων,
- παιδαγωγική τεκμηρίωση,
- έκτακτες λειτουργικές ανάγκες.
Γι’ αυτό και η υπενθύμιση των θεσμικών ορίων λειτουργεί ως σαφές μήνυμα ότι η σχολική καθημερινότητα δεν μπορεί να στηρίζεται σε άτυπη υπερεργασία.
Το διαχρονικό πρόβλημα - Νηπιαγωγεία ενός ανθρώπου: Το βαρύ φορτίο των εκπαιδευτικών πρώτης γραμμής
Για πολλούς εκπαιδευτικούς, ιδιαίτερα στην προσχολική αγωγή, το ζήτημα δεν είναι μόνο τι προβλέπει ο νόμος, αλλά τι τελικά εφαρμόζεται στην πράξη.
Γιατί ανάμεσα στη θεωρητική προστασία του ωραρίου και στην πραγματικότητα της σχολικής καθημερινότητας, συχνά μεσολαβεί ένα μεγάλο χάσμα.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι η πραγματικότητα για τους νηπιαγωγούς που υπηρετούν μόνοι τους σε σχολικές μονάδες, καλούμενοι να σηκώσουν ταυτόχρονα τον ρόλο του εκπαιδευτικού και του προϊσταμένου. Στις περιπτώσεις αυτές, ο ίδιος άνθρωπος δεν διαχειρίζεται μόνο τη διαρκή παιδαγωγική παρουσία μέσα στην τάξη με παιδιά πολύ μικρής ηλικίας, αλλά και ολόκληρο το διοικητικό βάρος της σχολικής μονάδας: έγγραφα, αλληλογραφία, επικοινωνία με γονείς, καταχωρίσεις σε ψηφιακές πλατφόρμες, υπηρεσιακές διαδικασίες, ελέγχους, προγραμματισμούς και κάθε έκτακτο λειτουργικό ζήτημα.
Πρόκειται για μια συνθήκη επαγγελματικής υπερφόρτωσης, καθώς η προσχολική εκπαίδευση από τη φύση της απαιτεί αδιάλειπτη εγρήγορση, σωματική αντοχή και έντονη συναισθηματική διαθεσιμότητα. Όταν όλα αυτά συνδυάζονται με πλήρη διοικητική ευθύνη χωρίς ουσιαστική υποστήριξη, το θεσμικά κατοχυρωμένο ωράριο συχνά συγκρούεται με μια καθημερινότητα που στην πράξη ξεπερνά κατά πολύ τα προβλεπόμενα όρια.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο
Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
