Λεωνίδας Βουρλιώτης Σε σύγκρουση με το μοντέλο διοίκησης που επέβαλε ο νόμος 4957/2022 (νόμος Κεραμέως) προχωρά ο Σύλλογος ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με αφορμή τις επικείμενες εκλογές για την ανάδειξη των εσωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης στις 21 Μαΐου.
Οι πανεπιστημιακοί προβαίνουν σε έναν εξαιρετικά δυσμενή απολογισμό των τριών πρώτων ετών λειτουργίας του θεσμού. Χαρακτηρίζουν τα Συμβούλια Διοίκησης ως όργανα «συγκεντρωτικά, αντιδημοκρατικά και αδιαφανή», υποστηρίζοντας ότι έχουν οδηγήσει στην πλήρη απομόνωση της διοίκησης από τις πραγματικές ανάγκες φοιτητών και καθηγητών.
«Αλλότριοι στόχοι» και εσωτερικές συμμαχίες
Σύμφωνα με τον Σύλλογο ΔΕΠ, οι αποφάσεις των ΣΔ παραμένουν άγνωστες στην πλειονότητα της κοινότητας. Καταγγέλλεται ότι τα εξωτερικά μέλη δεν επέδειξαν ενδιαφέρον για τις υποδομές ή τους ανθρώπους του Ιδρύματος, ενώ γίνεται ειδική αναφορά σε περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων με ιδιωτικά ιδρύματα.
Ταυτόχρονα, η χρήση της «ταξινομικής ψήφου» και ο τρόπος επιλογής Κοσμητόρων χαρακτηρίζονται ως μέσα επικράτησης «εσωτερικών φιλιών» και προκαθορισμένων ομάδων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αύξηση των πειθαρχικών διώξεων κατά μελών της κοινότητας για δημόσια κριτική ή ακόμη και για αναρτήσεις στα social media, καθώς και στη συχνή παρουσία αστυνομικών δυνάμεων στους πανεπιστημιακούς χώρους.
Ο Σύλλογος ΔΕΠ προειδοποιεί επίσης για τον κίνδυνο τα Πανεπιστήμια να μετατραπούν σε μηχανισμούς έρευνας για πολεμικούς σκοπούς στο πλαίσιο μιας διεθνούς «πολεμικής οικονομίας», με τα ΣΔ να παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή τη μετατόπιση.
«Συνεχίζουμε τον αγώνα για την τελική κατάργηση του νόμου 4957/2022», καταλήγει η ανακοίνωση, δίνοντας το στίγμα της επόμενης ημέρας για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Η ανακοίνωση του Συλλόγου ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου
«Εκλογές για εσωτερικά μέλη Συμβουλίου Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Συμπληρώνονται φέτος σχεδόν τρία χρόνια λειτουργίας του Συμβουλίου Διοίκησης (ΣΔ) του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με τη θητεία του να λήγει στο τέλος Αυγούστου. Στις 21 Μαΐου έχουν προγραμματιστεί οι εκλογές για την ανάδειξη των 6 εσωτερικών μελών του ΣΔ, τα οποία στη συνέχεια θα εκλέξουν τα 5 εξωτερικά μέλη. Ο πρύτανης του Ιδρύματος, σύμφωνα με τον Ν. 4957/2022 (Ν. Κεραμέως), θα εκλεγεί από το σύνολο των εσωτερικών και εξωτερικών μελών.
Ως Σύλλογος ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Αιγαίου, από την πρώτη στιγμή εκφράσαμε την πλήρη αντίθεσή μας στον Ν. Κεραμέως και ιδιαίτερα στον θεσμό των ΣΔ. Θεωρούμε ότι πρόκειται για ένα συγκεντρωτικό, αντιδημοκρατικό και αδιαφανές μοντέλο διοίκησης, που αποκλείει πλήρως τις υπόλοιπες συνιστώσες της ακαδημαϊκής κοινότητας (βλ. εκπροσώπους φοιτητών, Διοικητικών, ΕΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ) και είναι ασύμβατο με τις αρχές λειτουργίας και ουσιαστικής ανάπτυξης ενός δημόσιου πανεπιστημίου.
Επισημάναμε, δε, ότι τα ΣΔ αποτελούν όργανα στα οποία ανατίθεται, ουσιαστικά εν λευκώ, η διαχείριση όλων των κρίσιμων ζητημάτων του Ιδρύματος – οικονομικών, διοικητικών και πολλών ακαδημαϊκών – για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Μετά από τρία χρόνια λειτουργίας των ΣΔ στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και στα υπόλοιπα πανεπιστήμια, έχουμε πλέον επαρκή εμπειρία για να αποτιμήσουμε τον θεσμό και τη συμβολή του στην υλοποίηση των κατευθύνσεων του Ν. Κεραμέως – με κυρίαρχη την εμπορευματοποίηση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη στενότερη σύνδεσή του με επιχειρηματικά συμφέροντα. Ενδεικτικά:
• Το ΣΔ λειτούργησε ως ένα όργανο πλήρως αποκομμένο από την καθημερινή ζωή και τις ανάγκες της πανεπιστημιακής κοινότητας. Οι αποφάσεις, οι θέσεις των μελών αλλά και ο ίδιος ο προγραμματισμός των συνεδριάσεών του ήταν και παραμένουν άγνωστες στη μεγάλη πλειονότητα της κοινότητας.
• Τα εξωτερικά μέλη του, που θεωρητικά θα συνέδραμαν με «νέα ήθη, γνώση και αριστεία», δεν έδειξαν κανένα ενδιαφέρον να γνωρίσουν τα Τμήματα, τις Σχολές, τις υποδομές ή τους ανθρώπους του Ιδρύματος. Δεν συνέβαλαν ούτε ελάχιστα στη σύνδεση του Πανεπιστημίου με τις τοπικές κοινότητες, πόσο μάλλον με την αγορά εργασίας. Αντίθετα, ορισμένα εξ αυτών είχαν, όπως φάνηκε, «αλλότριους στόχους» -όπως ο κ. Χρούσος, που ανέλαβε πρόεδρος της συμβουλευτικής επιτροπής της Ιατρικής Σχολής ενός από τα αδειοδοτημένα ιδιωτικά ιδρύματα.
• Ο τρόπος επιλογής των εξωτερικών μελών, όπως έγινε πρόδηλο, εξυπηρετούσε εσωτερικές συμμαχίες και σκοπιμότητες, με στόχο τον έλεγχο της εκλογής του πρύτανη και ο νέος νόμος άνοιξε «μια γκρίζα εποχή για τα πανεπιστήμια, με επικράτηση μηχανισμών, υπόγειες συνεννοήσεις και ανταλλάγματα» (βλ. ομόφωνη απόφαση προηγούμενης διοίκησης της ΠΟΣΔΕΠ). Τα εξωτερικά μέλη λειτούργησαν στην πράξη ως εργαλείο για την ενίσχυση της κυριαρχίας των 4 εσωτερικών μελών, με τους αντιπρυτάνεις σε περιορισμένους έως διεκπεραιωτικούς ρόλους.
• Το πως το ΣΔ λειτούργησε σε βάρος των δημοκρατικών διαδικασιών γίνεται εμφανές από τις διαδικασίες επιλογής κοσμητόρων που πραγματοποιήθηκαν από εξωτερικά μέλη που δεν γνώριζαν καν τους υποψηφίους, με αποτέλεσμα να επικρατήσουν «εσωτερικές φιλίες» και προτιμήσεις της πλειοψηφούσας ομάδας. Ο Ν. Κεραμέως δεν εφαρμόστηκε απλώς κατά γράμμα, αλλά και στο πνεύμα του. Βαθιά αντιδημοκρατικό είναι και το σύστημα της ταξινομικής ψήφου για την εκλογή των εσωτερικών μελών που ενισχύει τις οργανωμένες και κατευθυνόμενες ψηφοφορίες, προωθώντας την εκλογή προκαθορισμένων ομάδων.
• Οι ολιγαρχικοί αυτοί θεσμοί ενίσχυσαν τον αυταρχισμό και τις αντιδημοκρατικές πρακτικές. Ενδεικτικά, πολλαπλασιάστηκαν οι πειθαρχικές διώξεις σε βάρος μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας – για συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης, για δημόσια κριτική σε πρυτανικές αποφάσεις, ακόμα και για αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, παρατηρήθηκε συχνή παρουσία αστυνομικών δυνάμεων εντός των πανεπιστημιακών χώρων, μαζικές συλλήψεις φοιτητών για υλοποίηση αποφάσεων συλλογικών συνδικαλιστικών οργάνων ή ακόμη και για καλλιτεχνικά δρώμενα. Στο πλαίσιο αυτό, οι πρυτάνεις απέκτησαν υπερεξουσίες ως προς την σε μεγάλο βαθμό αποδυναμωμένη Σύγκλητο. Παραδείγματα αξιοποίησης των εν λόγω υπερεξουσιών είδαμε πρόσφατα στο Αιγαίου με τις πρώτες αποφάσεις ίδρυσης νέου Τμήματος και Σχολής, παρά την ξεκάθαρη αντίθεση πολλών Τμημάτων (βλ. σχετική ανακοίνωση Συλλόγου ΔΕΠ https://forum.aegean.gr/viewtopic.php?p=37667#p37667).
Συνολικά, το παραπάνω μοντέλο διοίκησης καθιέρωσε: α) έναν ιδιότυπο συνδυασμό αδιαφάνειας, συνειδητής αδράνειας και αντιδημοκρατικότητας, που ενισχύει κάθε είδους συμφέροντα μακριά και έξω από την ακαδημαϊκή δεοντολογία, και β) τη στενότερη σύνδεση των πρυτάνεων με την εκάστοτε κυβερνητική εξουσία, λειτουργώντας ως μηχανισμός «ταχείας εφαρμογής» κυβερνητικών πολιτικών (ξενόγλωσσα προπτυχιακά με δίδακτρα, παράλληλα προγράμματα, δίδακτρα σε μεταπτυχιακά κ.ά.).
Δεδομένης, δε, της περιόδου πολεμικής οικονομίας και προετοιμασίας κατά την οποία τα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα καλούνται να παίξουν κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη της έρευνας για πολεμικούς σκοπούς, τα Συμβούλια Διοίκησης είναι εξαιρετικά πιθανό να κληθούν να παίξουν πρωταρχικό ρόλο σε ότι πιο καταστροφικό μπορεί να συμβεί στην ανθρωπότητα – μια νέα ευρείας κλίμακας πολεμική σύγκρουση.
Ως πανεπιστημιακοί δάσκαλοι παραμένουμε σταθεροί στις αρχές μας υπέρ μιας δημόσιας, δωρεάν και δημοκρατικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Δε συμβάλουμε με τις ενέργειές μας στην εμπέδωση μιας νέας αρνητικής κουλτούρας διοίκησης και αντιθεσμικών πρακτικών από ένα νόμο που θεωρούμε καταστροφικό για το δημόσιο πανεπιστήμιο.
Συνεχίζουμε τον αγώνα μας για τη μη εφαρμογή και την τελική κατάργηση του Ν. 4957/2022. Δηλώνουμε ότι αντιτασσόμαστε σε κάθε προσπάθεια υπονόμευσης των δημοκρατικών διαδικασιών και στο σχεδιασμό εν κρυπτώ αρνητικών εξελίξεων για το μέλλον του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Είμαστε παρόντες και παρούσες για την υπεράσπιση του δημοκρατικού και δωρεάν χαρακτήρα ενός δημόσιου πανεπιστημίου που παρέχει ουσιαστική μόρφωση και διεξάγει πρωτοπόρα έρευνα.»
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αλλαγές κορυφής στην εκπαίδευση της Αττικής: Χηρεύουν 3 θέσεις "κλειδιά"
