Λεωνίδας Βουρλιώτης Μια σειρά από σοβαρά περιστατικά που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας φέρνουν ξανά στο προσκήνιο την εργασιακή ανασφάλεια και τις «μεσαιωνικές» συνθήκες υπό τις οποίες καλούνται να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους χιλιάδες αναπληρωτές εκπαιδευτικοί. Η αφορμή δόθηκε από ένα σοβαρό εργατικό ατύχημα συναδέλφου στην Παράλληλη Στήριξη, ο οποίος τραυματίστηκε εν ώρα καθήκοντος, με τη Διοίκηση να αρνείται να αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν.
Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών «Ο Περικλής» καταγγέλλει τις δραματικές ελλείψεις στις δομές της Ειδικής Αγωγής, οι οποίες εξαντλούν το προσωπικό και δημιουργούν ένα περιβάλλον υψηλού κινδύνου. Στην περίπτωση του συγκεκριμένου ατυχήματος, η Διοίκηση, παρά την υπαιτιότητά της, οχυρώνεται πίσω από ένα απαράδεκτο νομικό πλαίσιο. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, ο εκπαιδευτικός θα βρεθεί στη δυσμενή θέση να χάσει τις μισές αποδοχές του για το διάστημα της ανάρρωσης, θα δει την προϋπηρεσία του να «παγώνει», ενώ στερείται του δικαιώματος σε άλλη αναρρωτική άδεια μέχρι τη λήξη της σύμβασής του. Με λίγα λόγια «και δαρμένος και κερατάς»!
Η θεσμική ανισότητα μεταξύ μόνιμων και συμβασιούχων
Το παράδοξο του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος είναι ότι, ενώ αναπληρωτές και μόνιμοι επιτελούν το ίδιο έργο στις ίδιες αίθουσες, οι πρώτοι αντιμετωπίζονται ως εργαζόμενοι περιορισμένων δικαιωμάτων. Όταν ένας αναπληρωτής τραυματιστεί, η αναρρωτική του άδεια δεν μπορεί να ξεπεράσει το όριο των 15 ημερών, ανεξάρτητα από τη σοβαρότητα της κατάστασης ή τον χρόνο που απαιτεί η αποθεραπεία. Μόλις παρέλθει αυτό το δεκαπενθήμερο, η μισθοδοσία διακόπτεται αυτόματα και τα μόρια προϋπηρεσίας παύουν να προσμετρώνται, μια πρακτική που παραπέμπει σε εργασιακά καθεστώτα άλλων εποχών.
Η ακτινογραφία της εκπαιδευτικής επισφάλειας
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του «Προϋπολογισμού Επιδόσεων 2024», το μόνιμο προσωπικό στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ανέρχεται σε 127.190 άτομα.
Ωστόσο, η λειτουργία των σχολείων βασίζεται σε τεράστιο βαθμό στους αναπληρωτές, οι οποίοι μέχρι τον Νοέμβριο του 2023 έφταναν τους 45.159, με την προοπτική ο αριθμός αυτός να αγγίξει τις 50.000 μέχρι το κλείσιμο του έτους. Πρόκειται για το ένα τρίτο του συνολικού δυναμικού που ζει σε καθεστώς διαρκούς ανασφάλειας.
Τέσσερις μαρτυρίες που αποκαλύπτουν το μέγεθος της αδικίας
Στην Ηλεία, το περιστατικό μιας νηπιαγωγού που λιποθύμησε σε μονοθέσιο σχολείο μπροστά στα έντρομα μάτια των παιδιών, ανέδειξε την επικίνδυνη ψυχοσωματική πίεση των εκπαιδευτικών. Η παρουσία ενός γονέα ήταν ο μόνος παράγοντας που απέτρεψε μια μεγαλύτερη τραγωδία, αφήνοντας έκθετη την Πολιτεία.
Στου Ζωγράφου, μια αναπληρώτρια νηπιαγωγός υπέστη κάταγμα στο πόδι εν ώρα υπηρεσίας. Παρόλο που το συμβάν καταγράφηκε επίσημα ως εργατικό ατύχημα, η ενημέρωση που έλαβε ήταν ψυχρή: μετά τις 15 ημέρες άδειας, ο μισθός και η προϋπηρεσία της «εξανεμίζονται». Η εκπαιδευτικός τιμωρείται ουσιαστικά επειδή τραυματίστηκε στη δουλειά της.
Στο Ολυμπιακό Χωριό, ένας καθηγητής Φυσικής Αγωγής είχε την ίδια τύχη κατά τη διάρκεια επιμορφωτικού σεμιναρίου. Η Διεύθυνση Εκπαίδευσης τον πληροφόρησε ότι μετά το πέρας του δεκαπενθημέρου σταματούν τόσο οι αποδοχές όσο και η ασφαλιστική του κάλυψη (ένσημα), παρότι ο τραυματισμός συνέβη σε επίσημη δραστηριότητα της υπηρεσίας.
Στον Λαγκαδά, μια δασκάλα Ειδικής Αγωγής τραυματίστηκε σοβαρά στην προσπάθειά της να προστατεύσει έναν μαθητή από πτώση. Με κάταγμα και ρητή ιατρική εντολή για μακρά αποχή, βρέθηκε αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα της αφαίρεσης μορίων και μισθού. Σε επιστολή της προς το Υπουργείο Παιδείας, θέτει το αυτονόητο ερώτημα: «Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί δεν είναι άνθρωποι; Δεν έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους μόνιμους; Γιατί δεν έχουν τα ίδια δικαιώματα;»
Κρατική υπογραφή σε ένα καθεστώς «Μεσαίωνα»
Ο Δημήτρης Μαριόλης, πρόεδρος του Α΄ Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΠΕ Αθηνών, τοποθετείται με αιχμηρό τρόπο επί του θέματος: «Τι έχει να πει η κυβέρνηση για την ασφάλεια των παιδιών και των εκπαιδευτικών στα τρισάθλια νηπιαγωγεία του Ζωγράφου και αλλού; Μήπως προτίθεται να μεταθέσει κι αυτές τις ευθύνες στους εκπαιδευτικούς, όπως έκανε με τον έλεγχο των κτιρίων;»
Αυτές οι καταγγελίες φέρνουν στο φως ένα βαθιά άδικο σύστημα που στερεί από τους συμβασιούχους λειτουργούς της εκπαίδευσης τη βασική ασφαλιστική και ιατρική προστασία. Είναι σαφές ότι οι αναπληρωτές, παρά το γεγονός ότι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, παραμένουν εργαζόμενοι «δεύτερης διαλογής».
Ανάγκη για άμεση ισονομία και αξιοπρέπεια
Η σημερινή κατάσταση δεν αποτελεί απλώς μια γραφειοκρατική παράλειψη, αλλά μια ευθεία προσβολή στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στην αρχή της ίσης μεταχείρισης. Η ανάγκη για ριζική επικαιροποίηση του νομοθετικού πλαισίου είναι πλέον επιτακτική.
Συγκριτικό πλαίσιο εργασιακών δικαιωμάτων
| Κατηγορία | Αριθμός (2023-24) | Καθεστώς | Δικαιώματα αναρρωτικής άδειας |
|---|---|---|---|
| Μόνιμοι εκπαιδευτικοί | 127.190 | Μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι | Πλήρης αναρρωτική άδεια σύμφωνα με ιατρική γνωμάτευση |
| Αναπληρωτές | 45.159 (έως 50.000) | Ετήσια σύμβαση | Μέγιστο 15 ημέρες, μετά διακοπή μισθού και προϋπηρεσίας |
Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δεν μπορεί να επικαλείται την καινοτομία και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό, όταν την ίδια στιγμή αφήνει τους ανθρώπους που το κρατούν όρθιο χωρίς καμία προστασία σε περίπτωση ανάγκης. Η ισότιμη μεταχείριση των αναπληρωτών είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
