Στην καθημερινότητά μας υπάρχουν φράσεις που λέγονται σχεδόν αυτόματα, χωρίς δεύτερη σκέψη. Εκφράσεις που έχουν καθιερωθεί τόσο βαθιά, ώστε δύσκολα αμφισβητούνται. Μία από αυτές είναι και το γνωστό «Καλή επιτυχία» — μια ευχή που συνοδεύει εξετάσεις, επαγγελματικά βήματα και κάθε νέα αρχή.
Κι όμως, σύμφωνα με τον Γιώργο Μπαμπινιώτη, η φράση αυτή δεν είναι γλωσσικά ορθή.
Όπως εξηγεί ο διακεκριμένος γλωσσολόγος, η λέξη «επιτυχία» εμπεριέχει από μόνη της θετικό νόημα. Δεν μπορεί να είναι «κακή» — είναι εξ ορισμού κάτι επιθυμητό και θετικό. Επομένως, ο προσδιορισμός «καλή» θεωρείται πλεονασμός.
Με απλά λόγια, λέμε δύο φορές το ίδιο πράγμα.
Η πιο ακριβής διατύπωση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι: «Σου εύχομαι επιτυχία»
Γλώσσα και συνήθεια
Η επισήμανση αυτή άνοιξε για ακόμη μια φορά τη συζήτηση γύρω από τη χρήση της γλώσσας. Γιατί, από τη μία πλευρά, η καθημερινή ομιλία δεν λειτουργεί πάντα με αυστηρούς γλωσσολογικούς κανόνες. Από την άλλη, η ακρίβεια στον λόγο παραμένει βασικό στοιχείο της γλωσσικής παιδείας.
Φράσεις όπως το «Καλή επιτυχία» μπορεί να θεωρούνται επιστημονικά αδόκιμες, αλλά παραμένουν ζωντανές στην επικοινωνία, γιατί μεταφέρουν καθαρά το μήνυμα και το συναίσθημα.
Το νόημα πίσω από τη διόρθωση
Τελικά, το ζήτημα δεν είναι απλώς αν μια φράση είναι «σωστή» ή «λάθος». Είναι μια υπενθύμιση ότι η γλώσσα έχει βάθος, κανόνες και λογική — ακόμη και στις πιο απλές εκφράσεις.
Και ίσως αυτός είναι και ο λόγος που τέτοιες παρεμβάσεις προκαλούν ενδιαφέρον:
γιατί μας κάνουν να ξανασκεφτούμε κάτι που θεωρούσαμε αυτονόητο.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, ίσως πούμε απλώς: «Επιτυχία!». Και να είναι αρκετό.
